«Tanymdyq shyǵarmalarym – ómirimniń bir bólshegi»

– Janat Orynbaıuly, qalam­gerdiń oı-tolǵaýy qy­zyl sózdiń qynabyna ylǵı da syǵyla syıyp kete qoıýy qı­yn. Jazýshy qaýymǵa syrt kóz kóbine «kirpııaz, kúı tań­da­ǵysh, árkimniń ózine ǵana tán ja­zý mashyǵy bar» dep baǵa berip ja­tady... Al shabytyńyz kel­gen sátte ózińiz qalaı jazasyz?  – Babyna kelmeı is bastalmaıdy... Sóz balqytyp, sher tol­qytqan kisiniń qııal-pyraǵyn qomdap, qulashyn keń sermep jorǵalatýy, baptanýy, shattanýy qıly-qıly-aq. Áıgili amerıkalyq jazýshy Ernest Hemıngýeı óz boıyna laıyqtap arnaıy jasatyp alǵan ústelde túregep turyp jazǵan. Al tatardyń myqty aqyny Musa Jálel otty jyrlaryn fashızmniń tas qapas túrmesinde jatyp-aq, tasqyn seldeı tógip-tógip tastaǵany ta­rıh­tan málim. О́zimizdiń tól ádebıetimizdegi qalamgerlerdiń arasynda da jazý sátindegi qaıtalanbas qyrlarymen daralanatyn tulǵalar az emes. Sirá, kúmis qanat shaǵala shabytty shalqar bıikke samǵatýdyń, bap kúıtteýdiń áseri men ańsary sáı­gúliktiń alaman báıgeniń al­dynda delebesi qozyp, des ber­meıtin quıyn-kúıine uqsap ketse kerek-ti. Aıtýly qalamger Ǵabıt Músirepov óz qolymen mun­tazdaı etip ushtalǵan on­shaqty qaryndashty alma-kezek aýystyryp otyryp jazady eken. Suńǵyla sýretker Muhtar Maǵaýın belgili shyǵarmalaryn baıaǵyda antıkvarǵa aınalǵan №11 oqýshy qalamushyn sııa saýyt­qa malyp jazǵanyn bireý bilse, kóbimiz bile bermeýimiz múm­kin-aý. Marqum Dúkenbaı Dos­jannyń jazý mashyǵy múlde qyzyq. Ol óziniń kórkem týyndylaryn kilemniń ústine etbetinen jata qalyp, burqyratyp tópelep, tóge bergen. Sondaı-aq, keıbir jazýshylar tek tún balasymen ǵana syrlasyp, aq qaǵazǵa oı-tunyǵyn qoıý qarańǵylyq qushaǵynda kósile otyryp túsirýdi súıgen. Al men óz dúnıelerime jumystan qolym qalt etkende, senbi-jek­senbi kúnderi, kóbine eńbek demalystarynda kóńil bóldim. – Jazýshy Janat Elshibekti áýeli jurtqa tanytqan respýb­lı­kalyq basylymdarda ja­ryq kórgen maqalalary emes pe edi? – Iá, jýrnalıst pen jazýshy­nyń ómiri kópshiliktiń kóz aldynda ótetini ras. Kúndelikti nemen shuǵyldanyp, neni qaýzaı jazyp júrgenińdi qalt jibermeı qadaǵalap otyratyn olardan syryńdy eshqashan jasyryp qala almaısyz. Qolyna túsken basylymdaǵy dúnıelerińdi oqyp suryptaıdy da júreginiń tú­bindegi ańsarly sezimmen ún­dese alatyn dúnıe usynsań ǵa­na jazǵandaryńdy jaıdary qa­byldap, ózderi-aq izdep taýyp oqıtyn oqyrman kóbeıedi. Áleýmetpen sondaı alys-beris ornatqan kisi qashanda sol senim-sertke selkeý túsirmeýge jatpaı-turmaı ter tógedi... Ashyǵy aıtylmasa, alqymyńda aqıqat tunshyǵady, al bul turǵyda jýrnalıstıkanyń qadir-qasıetin kóterý úshin qazir oǵan jańasha kóz­qaraspen qaraý kerek dep esepteımin. Shirkin-aı, sonaý 60-jyldary, tipti bertindegi 80-jyldardyń ózinde romantıkany súıetin jastar ǵana jan-jaqtan jýrnalıst bolýdy armandap Almatyǵa at basyn buratyn.  Meniń jastyq shaǵymnyń sol kezeńmen tuspa-tus kel­genine qýanamyn. Jýr­nalısteri emin-erkin jor­ǵalata jazatyn «Lenınshil jas» gazetiniń qabyrǵasynda on jylǵa jýyq taban aýdarmaı ju­mys is­te­dim. Oqý bitirmeı tur­ǵanym­da shy­ǵarmashylyq ortaǵa qa­byl­daǵan tuńǵysh re­daktorym – qazaqtyń qara só­zine des bermegen Sher­han Murtaza aǵanyń kásibı mektebinen ótýdiń ózi baqyt emes pe? Balapan qanattardyń naǵyz bapkeri atanǵan Seıdahmet Berdiqulovtyń syrbazdyq syryna toly dúnıelerine mektepte oqyp júrgen shaǵymnan qanyq bolǵandyqtan, ol kisini ózimniń tyrnaqaldy týyndylarymnyń ustazy retinde joǵary baǵa­ladym. Jıyrma jyldan soń Sher-aǵamyzben «SQ»-da («Egemen Qazaqstan») qaıta tabystyrǵan taǵdyryma myń da bir shúkir. Al qatarynan úsh jyl boıy «quda» túse júrip «Egemen Qazaqstanǵa» qyz­metke qabyldaǵan Sapar Baı­janov aǵamyzdyń kásibı sheberlikti shyńdaýdaǵy mashyq-maqamy múlde bólek ónege-tin.  – Kúndelikti gazettiń qara ju­mysymen aınalysyp júr­gende jazýshy shyǵar­mashylyqtan qol úzip qalady degen pikirdi jıi estımiz. Al siz osynshama mol dúnıeni qaı ýaqytta júrip jazyp úlger­gensiz? – Baıaǵyda «Lenınshil jas» gazetinde Oralhan Bókeı men Marat Qabanbaılardyń: «Naǵyz jazýshy bolýdy armandaıtyndar uzaq ýaqyt bosqa gazette otyryp qalmaýy kerek» dep aıtqanyna qazir oılanyp mán bersek, qalam­gerlerdiń bul qaǵıdany qaıta-qaıta eljireı eske salyp otyrýlarynda úlken gáp bar eken. Qaısybir qalamgerdiń bolsyn búkil ǵumyryn gazettiń qara jumysy jep qoıatyny, taptaýryn tirshilikke boı aldyrtaty­ny ras-aý. Taza ádebı til men gazettik tildi salystyrýǵa bola ma? Joq-á, árıne. Sondaı ishki qaı­shylyqtarǵa qaramastan, oı sarynyn shań-tozańǵa uryn­dyrmaıtyn, Sóz-Ananyń aq sútine adaldar qaı shyǵarmany qolǵa alarda da árkez máıin tildiń máresine jete jyǵylýǵa tyrysyp baqty. Akademık Zeınolla Qabdolov aǵamyzdyń: «Ádebıet – ardyń isi» qaǵıdasyn qaltarysta qaldyrmady. Másele kóp, az jazǵanda emes, áńgime az bolsa da aıtqanyń aıaqsyz qalmaı, altynǵa baǵalanyp, armanǵa qanat qaqtyrsa, keýdege úmit jaq­tyrsa, sóz sóliniń qudireti degenińiz mine, sol emes pe? Ádebıettiń aýyr arbasyn men qalaı súıredim, qaı tusta taryqtym, qaı quzda jabyqtym, munyń búkil qyr-syry jazba­larymnyń tamyryndaǵy búl­kilden bilinedi. Tipti, ádebı syn­nyń ózi shyǵarmany tolyqtaı zerttep, taldap tastaıdy deý qıyn. Ol tek týyndynyń kór­kem­­digine, oqıǵanyń baıanda­lýyna boılap, boljamdy boryshyn aqtap shyǵar-aý, biraq jazýshynyń sony jazyp otyr­ǵan­daǵy júrek qaǵysyn, áreketti ba­ǵysyn, ýaqyttyń aǵy­syn aına-qatesiz ashyp beredi deý qıyn. О́ıt­keni, týyndyny barlyq adam­nyń birdeı qabyldaýy shart emes... – Osy aralyqta qansha kitaby­ńyz jaryq kórdi? – Gazettiń kúndelikti qar­ba­las sharýasyn atqara júr­gende dúnıege kelgen rýhanı san­dyǵymyzdyń túbindegi «Stý­denttik merıdıandar», «Sen bilesiń be?», «Altyn uıa», «Atameken», «Qarlyǵash», «Jo­ǵal­ǵan teńiz», «Zerek», «Sha­ǵalalar jylaı ma osy?», «Myń bir qyzyq», «Qosh bol, teńiz», «Ta­nym», «Ýaqyt – synap», «Taǵ­dyr jeli», «Syrly álem», «Túsimde kórgen kitap», t.b. pýb­lı­sıstıkalyq, tanymdyq, kór­kem-ádebı kitaptardy qosqanda, oqyr­manǵa olja jeterlik. – Sizdiń sózjumbaqtary­ńyzdy sheshý ensıklopedııalyq bilimi bar adamnyń ǵana qoly­nan keledi. Munymen qazir de aınalysasyz ba? Osy ke­ıingi urpaq «Chaınvord», «Re­býs», «Skanvord» syndy óner túr­lerin bile me eken?  – Osy ýaqytqa deıingi krossvordtarymdy sanasam 2000-nan asyp jyǵylady. Túrleri jıyrma shaqty. Olar krıptogramma, anagramma, pıktogramma, sharada, strelkogramma, sóztizbek, metagramma sııaqty kisiniń psı­hologııalyq, logıkalyq oılaý qabileti men sana-sezimin shıratatyn, shyńdaıtyn oı-jum­baqtardan turady... Birinshiden, adam óziniń biliktilik deńgeıin aıqyndaýǵa, ekinshiden, taban­dylyq pen tózimdilikke baýlyp, mıdyń bulshyq etteriniń býylyp qalmaýyna qajet qural. Uzaq jolǵa saparlap shyǵa qalsańyz kólikterde, vokzaldarda áli de krossvord, skanvord jarııalanǵan gazetterge shuqshıǵan jolaýshy­lardy keziktiresiz. Demek, ha­lyq­qa kerek.  Ras, qazirgi elek­tronıkanyń kúrt damyǵan dáýi­rinde bári baıaǵy kúıinde ózgermeı qala beredi deý qıyn. Ekini ekige kóbeıtkende qansha bolatynyn bilý úshin uıaly tele­fonnyń kómegine júginýge májbúr qazirgi urpaqtyń bos ýaqytyn áleýmettik jeli urlap jatyr. Dúnıe júziniń ǵalymdary adamzatqa munan keletin sumdyq qaýip-qaterdi eskertip dabyl qa­ǵýda-aq. Ýorren Baffetke aqyl­dy bolý úshin ne isteý kerek dep suraq qoıǵanda, Baffet: «Kúnine 500 bet kitap oqý kerek», –degen eken. 500 bolmasa da jas jetkinshekke kúnine bes bet kitap oqyta alyp júrmiz be? Sol shetelińizde tanymdyq kitaptar serııalap shyǵatyn kó­rinedi. Sonaý bir jyldarda «Sen bilesiń be?», «Zerek», «Myń bir qyzyq», «Tanym» tárizdi tárbıelik máni zor kitaptar mek­teptiń negizgi oqýlyqtaryna qo­symsha ádebıetter retinde paıdalanylatyn. О́kinishke qaraı, son­daǵy tanymdyq dúnıelerge ol jaqtan selt etken jan tabylmaǵandyqtan, keıin aqyry aıaqsyz qaldy. О́kinishti, árıne... Tanymdyq jınaqtarymdy mektep oqýshylarynyń talaı ret tabandarynan tozyp izdegenin bilemin. Degenmen de, KSRO-daǵy tuńǵysh alyp sózjumbaqty qurastyrýshy, Qazaqstandaǵy eń úlken skanvordtyń avtory retinde bulardy jáı hobbı úshin jasaǵanym joq, ómirimniń bólshegi, ónerim dep baǵaladym. – Kóptegen belgili tulǵalar­men, qalamgerlermen syrlas, qyz­mettes boldyńyz. Sizdiń eleý­li oqıǵalardy qoıyn dáp­terińizge túrtip júreti­nińiz­di, árip­testerińizdiń sondaı ta­ma­sha sátterin shetinen shyǵar­ma­shylyǵyńyzǵa arqaý etke­ni­ńizdi bilemiz. Jalpy, kúndelik jazýyńyzdyń sebebi nede?  – Qara sózdiń qasıetin qadir­legen jazýshy aǵaıyn qoǵamnyń tolǵaǵy men muń-muqtajyn, ózekjardy ótkir oılaryn qoıyn dápterlerine jazyp qoımasa, kóshken qumnyń astynda qymbat muralar kómeski tartyp qala beredi. Meniń «Ýaqyt – synap» kitabymdaǵy jazbalar sondaı estelikter negizinde dúnıege kelgen bolatyn. Júrek qylyn sherter, saǵynysh-muń saıyn dalanyń saǵymyndaı kólbep sanańa qaıta oralar shat-shadyman shaqtar men qas-qaǵymdyq úlkendi-kishili oqıǵalar, jadyńda uzaq jańǵyrar áserler haqynda oı túıý qadym zamannan beri kele jatqan ǵajaıyp ǵadet. Kúndelik ómirińizdiń eń mańyzdy sátteriniń detaldaryn jadyńyzda jańǵyrtady. Keıde bir jyl buryn dál osy sátte, tap sol jerde qandaı mańyzdy oqıǵa oryn alǵanyn, kimmen áńgime­leskenińdi, bul kúni ne ja­zǵanyńdy, ýaqyt dıdaryn esińiz­ge túsire almaı qınalasyz... Oıdaǵyny kúndelikti qaǵazǵa túsirý arqyly adamnyń jany rýhtanady. Bul tirshiliktiń usaq-túıek kúızelisinen, teris emosııalardan qorǵaıdy. О́mirdegi basty maqsatyńyzdan aýytqymaýǵa kómektesedi. Kúndelikten jazý­shylyǵyma rýhanı azyq taptym. О́ziń kýá bolǵan jaıttardy qaz-qalpynda baıandap tizý, ıa bolmasa aptyǵy basylmaı tur­ǵanda shamyrqanǵan shýmaq oılardy taý silemindeı bederleý qandaı ǵajap! Jaqut jyr áıteýir birde ishti jaryp shyqpaı qoımaıtyny sııaqty oı-tuzdyq ta ińirdiń irgesinde irkilip jata bermeıdi. Jal-quıryqtaı tarap, maıdan qyl aıyrǵandaı mánerlep, bolmasa maıdalamaı mańǵaz maqammen jeteli sóz ben ardaly oıdy alqa-qotan kópshiliktiń aldyna jas­qanbaı jaıyp salý úlken óner desek te, aldymen ol – ardyń isi-aý! – Osy tusta kúndeligińizdegi sondaı oqıǵanyń bir áserlisin baıandap berýińizdiń oraıy kelip turǵan tárizdi-aý? − «Ár ujym úshin este qalar erekshe kún bolady. Mine, bú­gin sondaı mańyzdy da tarıhı kún! 18 maýsym 1991 jyl. Gazet aty ózgerdi. 54 jyl boıy «Sosıalıstik Qazaqstan» bolyp shyǵyp kele jatqan gazetimiz «Egemendi Qazaqstan» degen jańa atpen jaryq kórip otyr. О́mir-baqı «SQ»-nyń shekesinde turatyndaı kórinetin devızi – uransózi «Barlyq elderdiń proletarlary, birigińder!» ornyna qorǵasynnan quıylǵan «Egemen bolmaı – el bolmas!» shaqyrýy ornady. «Egemendi Qazaqstannyń» №139 – tuńǵysh nómiriniń uransózi aıbarlana aıǵaılap tur: «Azattyq. Teńdik. Týystyq!» dep jazyp qoıǵan esteligim kózime ottaı shalyndy. «...El eńsesin kótergen demokratııa dúmpýi 70 jyl boıy partııanyń qolshoqpary bolyp kelgen syqıǵan «SQ»-ǵa da jetken. Ásirese, sony silkinis, bulǵaq minez gazet basyna emenniń qar­sy bitken ıir butaǵyndaı Sher­­han Murtaza otyrǵan sát­­ten aıryqsha baıqaldy... Shu­­bar­lanyp ketken eldi meken, jer-sý ataýlary jóninde jú­reksinbeı-aq «Jerińniń aty – eliń­niń haty» degen aıdarmen másel­eni búıirden qoıdy. «Ov», «ev» qamytynan qutqarǵan da, «Altyn-kúmistiń ústinde otyrsań da, óz qolyń óz aýzyńa jetpeıdi» dep dabyldatqan da, «Kishi 37» emes pe?» dep búkil eldi eleń etkiz­gen de – ózimizdiń Sheraǵań. Gazet reıt­ıngin kótergen mundaı ma­te­rıaldardy ondap sanaýǵa bolady... Tolǵaǵy jetken problemany ujym nazaryna alyp shyqqan bas redaktorymyz Sherhan Murtaza: – Qashanǵy «sosıalıstik» bolyp júre beremiz. Gazetimizdiń atyn ózgertýimiz kerek. Káne, qaı­sy­ńyz­da qandaı oı bar? Ortaǵa salaıyq. Aqyl­da­saıyq. Máselen-kı, men «Azat Qa­zaqstan» ataýyn usy­nar edim. Árıne, júregim sezedi. Saıası Bıýro ótkizbeıdi. Sóıtse de «Torǵaıdan qoryq­qan tary ekpeıdi» demekshi... – «Azat Qazaqstan». Tamasha eken! Ortalyq komıtetke usynyp kóreıik, – dedi tilshiler bóliminiń meńgerýshisi Keńeshan Záken bó­gel­mesten.  – «Qazaqstan» dep atasaq qalaı bolar eken, – dedi bas redak­tordyń birinshi orynbasary Er­juman Smaıyl óz pikirin dáleldep.  – «Egemendi Qazaqstan», nemese «Qazaq eli...». Tus-tustan aıtylǵan usynys­tar, qoldaýlar ortaq arnaǵa quıyl­ǵan...», dep jalǵasatyn es­te­lik gazettiń atyn ózgertýge atsa­­lysqan tulǵalardyń sondaǵy qaı­ratkerlik beınesin esimnen eshqashan óshirmeıdi.  – О́zińizdi áriptesterińiz kánigi jýrnalıst retinde qurmet tutady. Gazette jaryq kórgen eń alǵashqy maqalańyz esińizde me? – Respýblıkalyq «Qazaqstan pıoneri» gazetinde (qazirgi «Ulan») alǵashqy habarym jaryq kór­gende boıymdy alapat bir qýanysh kernep, júregim jaryla qýanǵanym-aı. Altynshy-jetinshi synypta oqıtyn kezim-tin. Bar-joǵy on-aq joldyq «Pıonerlerge rıza» dep atalatyn bul aqparat meniń sábı kóńilimdi sol zamatta-aq kókke ushyryp áketti. Maqala jazýǵa eń alǵash meni talaptandyrǵan anam bolatyn. Shaǵyn aýyldyq kitaphanadan kitap jazdyryp oqyp júrgenimdi ańǵarǵan ol birde maǵan úlken úmitpen: «...Kórgen-bilgen nárselerińniń bárin qaǵazǵa túsirip úıren. Kún­delik jazýdan basta. О́zińniń mektebiń, dostaryń, aýyldyń jaqsy jańalyqtary týraly jalyqpaı jaza ber, sonda birte-birte qalamyń ushtalady, oıyń shıryǵady. Túbi senen óskende úlken jazýshy shyǵady», dep qaırap qoıdy. Sóıtip, men anam­nyń osy sózinen keıin birjola jazýǵa kóshtim. Aýyldaǵy jylt etken jańalyqty qalt jiber­meı, kishkentaı dostarym men balyqshylar ómirinen ózdigimshe syr tolǵap gazetke joldap turdym. Ara-tura maqalalarym jarq ete qalady. Osy jazbam arqyly tanymal adamǵa aınalyp ketkendeı eńselenemin. Tóbem kókke jetkendeı máz bolamyn. Kóp uzamaı balalar basylymynda dostyq taqyry­byna arnap jasaǵan eki rebýsym jaryq kórdi. Sodan bergi ómirlik ózegime aınalǵan tanymdyq oıyndarymnyń basyn biriktirsem, bular 4-5 tomdy qapysyz toltyrady eken-aý. «Qazaqstan pıoneri» gazetiniń shaǵyn kitaphanasyn jeńip aldym. Meni bul jeńisim qanatymdy jaza túsýge talpyndyrdy. Endi oılarym túıdektelip móltek áńgimelerge, sýrettemelerge, ocherk­ter men etıýdterge aınaldy. «Lenınshil jas», «Qazaqstan muǵa­limi», «Jetisý», «Sport», «Qazaq ádebıeti», «Ara», «Bal­dyrǵan», «Bilim jáne eńbek», t.b. gazet-jýrnaldardan kórine bastadym.  ...Ulan-baıtaq dalamyzdyń túkpir-túkpirinen aptasyna ondaǵan hat alatynmyn. О́zim qatarly jastardyń hattaryna tabanda jaýap jazyp jiberemin. Tipti olardan hat keshikse, ja­by­ǵatyn shirkin jastyq dáýren-aı deseńshi. Kózimniń qara­shyǵyndaı saqtaǵan sol hattardy jınaǵanymda eki shabadan toldy. Keıin Qostanaıdan, aýyl sharýashylyǵy jumysynan oralǵanymyzda jataqhananyń júk qoımasyna tapsyryp ketken jerinen sol qazynamdy joǵal­typ aldym. Biraq hat ketkenmen, dostar qaldy. Olardyń birazymen stýdenttik shaqty qa­tar ótkizsek, keıbirimen keıin bir­ge jumys istedik. Olar – qa­rymdy qalamgerler Jaqaý Dáý­renbekov, Yrym Kenen­baev, Qaı­sar Álim, Dáýlet Isa­­bekov, Sálim Meńdibaev, Ánýar Qyrbasov, Minájadın Sermaǵambetov, t.b.  – Kindik qanyńyz tamǵan týǵan aýlyńyzǵa at basyn jıi buryp turasyz ba? Bir es­seńizde: «Janarymda móltil­degen sýretter áýezdi án salyp turǵandaı» dep sýrettegenińiz esimizde.  – Týyp-ósken Qaratalym ottan da ystyq janyma. «Ushar basyn seńgir-seńgir taýlardan alyp, typyrshyǵan asaýdaı ilge­ri asyqqan aq kóbik jaldy tolqyndary sonaý qıyrda shalqyǵan kógildir Balqashyn qushyrlana súıip baryp tynshıdy. Kúndiz- kúmis, túnde altyn bop aǵatyn ulan jolynda talaıdyń shólin basyp, talaı jerdiń nárin ashyp, talaı-talaı qut-berekeli bel-belesterdi basyp ótedi. Qos jaǵalaýyn oqaly tondaı kómkergen jynys toǵaı, nildeı tunǵan kók-jasyl ný men tolqyndardyń maıda lebimen-aq dir-dir eter balquraqtardyń sybdyry qus bazarynyń dýmanyna ulasyp, ǵajaıyp kúıge bóleri sózsiz. Úlken ómirdiń julynyndaı, máńgi tirshiliktiń qan tamyryndaı tartylǵan Qaratalymnyń lúpili men syńǵyrlap kúlgen kerim kelbetin de júrek shirkin, jazbaı kóredi-aý. Iá, men sý­retshi emespin. Sóıtse-daǵy qı­sapsyz boıaýǵa shomylǵan kindik qanym tamǵan týǵan jerimniń, bulǵaqtap ósken, óbekteı óngen ólkemniń ajaryn suıyltpaı, tamasha kartınasyn sanamda ózimshe keskindeımin» dep tolǵappyn «Meniń Qaratalym» essemde. Qaıda júrsem de osy sýret kóz aldymda turady. Kókjıekpen astasqan osy bir ásem kartınaǵa kók maısaly kóktemde tap bolǵan shyǵarmyn, sirá. Atameken polotnosyn suqtana aıshyqtaýym, kóńilimniń kórkem kúmbirine bóleýim munymen shektelmek emes. Shaǵalasy shańqyldaǵan kógildir Balqashymnyń syńsyǵan qamysy men balaýsa bal quraǵy, búkil mańaıyn syrly únge bólegen alýan naqyshty boıaýy talaı áńgimege arqaý etildi.  «Keýdesi Kóksý bolǵanda, Qaratal mynaý saǵasy. Jetisý dep ataǵan, Úsh Arystyń balasy. Maǵan salsań, Eseke, Bolar dep turmyn halqymnyń. Qut-bereke panasy», – dep kómeıine sózdiń baly tunǵan Balpyq bı babamyz jyrǵa qosqan qasıetti Qarataldyń boıynda, baraqatty Balqashtyń jaǵasynda týyp-ósken maǵan da aıaýly altyn besigim anamdaı asyl, ákemdeı asqaq. Atamekenim atalmaı ketken týyndym joq. Oıyma tamyzyqty men de ósken ortamnan, tamyrymnan taptym. Aýyldyń jupar aýasy men káýsar bulaǵyna em jete me, shirkin! Sondyqtan týǵan jerge jıi soǵamyn.  – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken  Qarashash TOQSANBAI, «Egemen Qazaqstan»