Aqtaýda «Qazatomónerkásip» ulttyq aksıonerlik kompanııasy men «Qazaqstan ıadrolyq qoǵamy» assosıasııasynyń uıymdastyrýymen I halyqaralyq ınnovasııalyq mektep konferensııasy bolyp ótti. Aımaqtyń júregi atanatyn «MAEK-Qazatomprom» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń bazasynda bes kúnge sozylǵan basqosýda atalmysh konferensııaǵa qosa óndiristi óńir úshin erekshe mańyzǵa ıe máselelerdi arqaý etken «Energııa, hımııa jáne sý» atty dóńgelek ústel uıymdastyryldy. Alqaly jıynǵa Qazaqstan, Reseı, Ulybrıtanııa, Germanııa, Fransııa, Belgııa sııaqty elderdiń ındýstrııalyq jáne ınjenerlik kompanııalarynyń jetekshi mamandary, ǵylymı ortalyqtary men ýnıversıtetteriniń ókilderi qatysty. Áńgime arqaýy Aqtaý jáne Pavlodar qalalarynda ınnovasııalyq hımııalyq klaster qurý, energııany únemdeý tehnologııalarynyń tájirıbesi men damý jaıy atom elektr stansasyn jobalaýdyń zamanaýı tehnologııalary, VBER-300 reaktorlyq qondyrǵysyna arnalǵan ıadrolyq tushytýdyń sınergetıkalyq tıimdiligi jáne jalpy «Qazatomónerkásip» kásiporyndarynyń ınnovasııalyq damý máselesin talqylaý boldy.
Qazaqstandaǵy alǵashqy ınnovasııalyq mekteptiń ashylý saltanatynda «Qazatomónerkásip» ulttyq aksıonerlik kompanııasy» AQ basqarma tóraǵasy Vladımır Shkolnık Elbasynyń tapsyrmalaryna oraı atom ónerkásibi, energetıkadaǵy ǵylymı-tehnıkalyq damý salanyń ekonomıkalyq tıimdiligin qamtamasyz etip, básekege qabilettiligin arttyrý jaıy týraly áńgimeledi. Al elimizdegi alǵashqy ınnovasııalyq mekteptiń Aqtaýda ashylýynyń da ózindik sebebi bar. О́ıtkeni, Mańǵystaýda álemde alǵash ret jyldam neıtrondy BN-350 reaktory salynyp, iske qosyldy. Mańǵystaýda álemge alǵash ret teńiz sýy tushytylyp, halyq kádesine jaratyldy. Kúni búginde óndiristi ólke sony jańalyqtar men serpindi jobalar aımaǵyna aınalyp otyrǵandyǵyn tilge tıek etti. Oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaevtyń aımaqtaǵy ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jáne ınvestısııalyq jobalardyń júzege asýy, basqosýdyń basty taqyryby bolyp otyrǵan energetıka salasynyń ózekti máselelerin qamtyǵan habarlamasy jınalǵandar qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy. Bul rettegi sońǵy da, eleń etkizer jańalyq óńirde «Jel elektr stansasyn salý» ınvestısııalyq jobasy boldy. Atalmysh ıgi shara energııanyń balamaly kózderin paıdalaný arqyly elektr energııasy tapshylyǵy problemasyn sheshýge negiz bolatyndyǵy kóńilge qondy. Jáne de bul jobanyń qazirdiń ózinde júzege asyrý qolǵa alynyp, Ońtústik Koreıanyń «DMK-Ko» kompanııasymen arada memorandýmǵa qol qoıylyp, tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemeler jasaý bastalǵany aıtyldy. Sondaı-aq óńir basshysy qarqyndy damyp kele jatqan aımaq úshin asa qajetti energııa kózi sanalatyn MAEK-tiń qural-jabdyqtary eskirip kele jatqanyn eskerip «Osy kásiporyn bazasynda qýatty bý-gaz energııa blogyn salý jobasynyń keıinge qaldyrylyp kele jatqandyǵy jáne de qarqyndy damýdaǵy aımaq úshin asa qajetti osy energııa kózin tezdetip salýdy «Qazatomónerkásip» ulttyq kompanııasy iskerlik pen isti alǵa júrgizýdiń joldaryn qarastyrsa degen usynys aıtyldy.
Tórt kúnge sozylǵan ınnovasııalyq mektep konferensııasy men «Energııa, hımııa jáne sý» taqyrybyndaǵy dóńgelek ústel otyrysynda otyzdan astam baıandama tyńdaldy. «SAS» ınjenerlik fırmasynyń dırektory V.Shpaızer, Belgııanyń SCK-CEN ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń bas dırektory H.Abderrahım, Ulybrıtanııanyń «Nuvia Limited» kompanııasynyń ókili D.Ýells jáne basqalar sóz sóılep, oı-pikir talastyryp, tájirıbe almasty.
«Qazatomónerkásip» ulttyq aksıonerlik kompanııasynyń basshysy Vladımır Shkolnıktiń aıtýynsha bul basqosýdaǵy áńgime aýqymdy da, mańyzdylyǵymen erekshelendi. О́ıtkeni, halyqaralyq dárejedegi májilisterde atom elektr stansalaryn jobalaýdyń zamanaýı tehnologııalary, energııany únemdeýdiń joldary, sýdy óńdeý men tushytýdyń jańa hımııalyq tehnologııalary, radıoaktıvti qaldyqtardy retteý aspektileri, nanosýtegilik energetıkany damytý perspektıvalary, Qazaqstanda balamaly energetıkany damytýdyń joldary jan-jaqty sóz boldy.
Qoryta aıtsaq, Mańǵystaý ıadrolyq-energetıkalyq salany damytýda jetekshi oryn alatyn aımaq. Jáne de munda osy sala boıynsha qol jetken jetistikter de mol. Oǵan qosa qazir sheteldik seriktesterdiń qyzyǵýshylyǵyn arttyra túsip otyrǵan birneshe ınnovasııalyq jobalar qolǵa alynyp júzege asýda. Osylardy eskersek óz jumysyn jemisti aıaqtaǵan I halyqaralyq ınnovasııalyq mektep konferensııasy, dóńgelek ústel otyrysy osy saladaǵy áriptester arasyndaǵy iskerlik baılanystar men ózara qarym-qatynastarǵa ıgi yqpal etetin paıdaly basqosý bolǵany sózsiz.
Jolaman BOShALAQ.
Aqtaý.