Kúrdeli jóndeýdiń kúrmeýi sheshile me?

Siz ne deısiz? Gazetimizdiń Kókshe­taýda­ǵy tilshiler qosyna kóp qa­bat­ty úılerdiń turǵyn­dary­nan aryz-shaǵymdar tolassyz túsip ja­tady. Qalanyń qaq orta­syn­daǵy Sh.Qudaıberdıev kóshe­sin­degi eki qabatty №67 úıge ba­ryp ta kórdik. Tórt páterdiń bárinde zeınetkerler turady. Olar jyl saıyn ydys-aıaq­ta­ryn tóbeden sor­ǵalaǵan tam­shy­ǵa tosyp áýre. Bul bir ǵana mysal. Turǵyn úılerdi kúrdeli jóndeýdiń kúr­meýi qalaı sheshilmek? «Egemen Qazaqstannyń» Aqmola oblysy boıynsha menshikti tilshisi Baqbergen AMALBEK oblystyq energetıka jáne kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń bastyǵy Aleksandr MARTYNENKOǴA: – Siz buǵan ne deısiz?  – Úkimettiń 2011 jylǵy 30 sáýirdegi «Qa­zaq­stan Res­pýblıka­syndaǵy tur­ǵyn úı-kom­mý­nal­dyq sharýa­shy­lyqty mo­del­den­di­rý­diń 2011-2020 jyl­darǵa ar­nal­­ǵan jańa baǵdar­la­ma­syn» jú­zege asyrý atalǵan máse­leniń qı­yn túı­inderin tarqatýǵa eleýli serpin beretini anyq. Biz osyǵan baı­la­nysty arnaıy is-sha­ralar belgilep otyr­myz. Mundaǵy negizgi problema tur­ǵyn úı qaty­nastaryn retteýge qa­tysty. Ob­lystyń jalpy turǵyn úı qory 15 mln. sharshy metrdi qurasa, sonyń 6 mıllıon sharshy metri 15160 kóp qabatty, kóp páterli úı­ler­diń úlesinde. Bulardyń bar­lyǵy jekeshelendirilgen. Bıylǵy jyl basyndaǵy monıtorıng qorytyndysy 1979 úı­ge kúrdeli jóndeý júrgizý qajet­tigin kórsetedi. Onyń bol­jamdy quny – 7,6 mıllıard teńge. Al 388 úı apatty jaǵ­daı­da já­ne bularda tirshilik qu­rýdyń ózi qaýipti bol­ǵan­dyq­tan ysyryp tastaý qajet. Oǵan jumsalatyn qarjy, aldyn-ala esepteýlerge qaraǵanda, 368 mıllıon teńge­den asyp jy­ǵy­la­dy. Turǵyn­dar­dyń basym bó­ligi kúrdeli jóndeýge qatysty máse­leni óz betinshe sheshe al­maıdy. Son­dyqtan memleket jo­ǵaryda atal­ǵan baǵdarlama negizinde tur­ǵyn úı qatynas­tary­nyń jańa modeli men qarjy­landyrýdyń ar­naıy ortaq mehanızmin qurý ar­qyly kóme­k­tesý nıetinde. Bul jóninde aq­pa­rattyq-na­sı­hat­tyq ju­mystar júrgizilip jatyr. Qanatqaqty jobaǵa qa­tysý úshin Kókshetaý qala­syn­daǵy aldyn-ala energoaýdıtten ótki­zil­gen 10 kóp qabatty úı irik­tep alyndy. Munda úıdiń sha­ty­ry­nan bastap zamanalyq qu­ry­lys materıaldary qolda­ny­lyp, av­to­mattandyrylǵan jylý jelileri ornatylady. Bylaısha aıt­qanda, kúrdeli jóndeý tur­ǵyn úılerdi tıimdi paıdalanýmen qatar, qýat kózderin ba­rynsha únemdi jum­saý­dy kóz­deıdi. Bul kommýnaldyq tólem­derdi arzan­datatyny túsi­nikti. Joba qolǵa alynǵan úsh aı sha­ma­synda bar­lyq 10 úıdiń ny­sandyq kondo­mınıýmy tirkeýge alyndy. Tur­ǵyndar jına­ly­sy ótkizilip, aqaý­lyq aktiler ja­sal­dy, ju­mys­ty atqarýshy merdigerlik uıymdar belgilendi. Úıdi kúrdeli jóndeýden ót­ki­zýge qajetti maqsatty jar­na­ny qys­qa merzimde ári tolyq kó­lem­de jınaý múmkin emes. Memleket tómen paıyzdaǵy uzaq merzimdi nesıelendirý júıesin usynyp otyr. Eń bastysy – mú­gedekterge, zeınetkerlerge, ál­eý­mettik turǵy­dan az qamtylǵan otbasylaryna arnalǵan turǵyn úı kómegine qo­maqty qarjy bólinýi. Jobanyń maqsaty da, artyqshylyǵy da osy. Aqmola oblysy.