Ult sanasyn jańǵyrtýdyń alǵysharty

Jıyndy ashqan partııa tóraǵasy Azat Perýashev bul máseleniń ózek­ti­ligine toqtala kele, ony jan-jaq­ty zerdelep, saralaýdyń mán-mańyzy aı­­ryq­sha ekenin, demek ony tereń tú­si­nip, eldik iste uıymshyldyq tanytý qa­jettigin aıtty. Budan keıin ol sóz tizginin belgili jýr­nalıst, partııa tóraǵasynyń oryn­­­basary Qazybek Isaǵa berdi. Ol Elba­sy­­nyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jań­ǵy­rý» degen maqalasynan týyndaıtyn kóp­­tegen rýhanı, saıası máseleler qazir Qazaq­stannyń barlyq jerinde iske asyp, qolǵa aly­nyp jatqanyn jetkizdi. «Latyn qar­pine ótýdiń mańyzy týra­ly 2012 jyly jarııalanǵan «Qazaq­s­tan-2050» Strategııasynda bar. Oǵan deıin 2006 jyly Qazaqstan hal­qy Assambleıasynyń sessııa­syn­da aı­tyl­ǵan. 2007 jyly «Aq jol» par­tııa­­s­y­nyń saıası tujyrymdamasynda da osy má­sele kóterildi. Al bul máselege s­tart be­rip, iske qosyp otyrǵan otyrǵan El­basynyń 12 sáýirdegi maqalasy. Son­dyqtan, buǵan zııaly qaýym túgel atsalysýy kerek dep oılaımyn. Jalpy, bul máseleni saıasılandyrmaı, rýhanı jańarý retinde qabyldaýymyz kerek», – dedi partııa tóraǵasynyń orynbasary.  Sondaı-aq, ol 1924 jyly Oryn­bor­da ótken qazaq-qyrǵyz bilim­paz­darynyń qu­ryltaıynda Názir Tórequlov latyn álip­bıine kóshý týraly mańyzdy baıa­n­dama jasaǵany tarıhtan málim eke­nin jet­kizdi. «Sol kezde ult zııa­ly­lary qa­jet kezinde halqyna boly­syp, bas bi­rik­tire aldy. Qazir de bul máselede erik-jiger kórsetip, uıymshyldyq tanyta bilýimiz kerek», – dedi bul rette Qazybek Isa. Onyń aıtýynsha, latyn qarpine kóshý barysynda kezdesetin qı­yn­dyqtardy belgili deńgeıde eń­serýge bolady. «Máselen, qazir qo­ǵam­­da memleketimiz latyn qarpine kó­she­tin bolsa, kórkem ádebıetter, qundy ki­taptar aýdarylmaı qalady degen pikir bar. Sondyqtan, halyqqa eń qajetti degen týyndylardy ǵana aýdarý kerek. Bul bir jaǵynan qundy shyǵarmalardy irik­tep alýǵa septigin tıgizedi», – dedi ol. Jazýshy Aldan Smaıyl óz oıyn bylaısha túıindedi: «Jalpy, bul óte kúrdeli másele. Ol osymen tórtinshi ret kóterilip otyr. Demek, bul – búgingi kúnge deıin talaı ǵalym jınalyp, usynys-pikirlerin aıtyp, máseleni jan-jaqty talqylady, ıaǵnı, bizde burynnan qalyptasqan tájirıbe bar degen sóz. Tipti osy joldan ótken memleketterge ǵylymı ekspedısııalar da jiberilgen bolatyn. Sol tájirıbeler men pikirler jınaqtalyp, ǵylymı jáne memlekettik saraptamadan ótken jeti joba túrinde jaryq kórdi. Solardyń ishindegi keminde úsh jobada qazirgi tań­da aıtylyp júrgen máseleler qam­tyl­ǵan. Demek, jumystyń kóbi kezinde ja­­sa­lyp qoıǵandyqtan, solar­dy qaı­ta qa­rastyryp, ári qaraı jańǵyrtý qa­jet».  «Aq jol» partııasy ortalyq ke­ńesiniń hatshysy Sábıt Baı­da­ly latyn álipbıine kóshý ult sana­syn jańǵyrtýdyń eń bas­ty alǵysharttarynyń biri ekenin til­ge tıek etti. Son­daı-aq, ol «Aq jol» partııasynyń qol­danystaǵy saıa­sı baǵdarlamasynda «qa­zaq ti­lin latyn álipbıine aýystyrýǵa jár­­de­m­­desýimiz qajet», – degen joldar bar ekenine toqtala kele, partııanyń 2015-2020 jyldarǵa arnalǵan Alash qaı­ratkerleriniń ıdeıalyq kóz­qa­ras­ta­ryn zerdeleý jáne taratý jónin­de­g­i baǵ­darlamasynda da bul másele naq­ty­la­na túskenin aıtty.  Jıynda latyn álipbıine qatysty aı­tylǵan oı-pikirler men usynystar arnaıy qurylǵan komıssııaǵa usynylmaq.

Láıla EDILQYZY, «Egemen Qazaqstan»