• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
28 Jeltoqsan, 2016

Jyl qorytyndysy: 2016 jyl aýyl sharýashylyǵyna ne berdi

136 ret
kórsetildi

2016 jyl elimizdiń aýyl sharýashylyǵy úshin úlken ózgeristerge toly boldy. Eń áýeli aıtatyn nárse, 2013-2020 jyldarǵa arnalǵan «Agrobıznes-2020» baǵdarlamasynyń birinshi kezeńiniń oryndalý nátıjeleri jarııalanyp, baǵdarlamanyń ekinshi kezeńin iske asyrý bastaldy. Respýblıkanyń birqatar óńirlerinde aýyl sharýashylyq kooperatıvteri quryla bastady, Qytaı úkimeti Qazaqstandyq et ónimderine shekteýdi alyp tastap, otandyq kásipkerlerge Qytaıdyń naryǵy ashyldy.

«Agrobıznes-2020» baǵdarlamasynyń birinshi kezeńi aıaqtaldy

Baǵdarlamanyń birinshi kezeńine Esep komıtetiniń jasaǵan memlekettik aýdıt qorytyndysy jarııalandy. Qujatqa saı, baǵdarlamanyń alǵashqy 3 jylyna respýblıkalyq bıýdjetten 1 trln 181,9 mlrd teńge bólingen eken. Esep komıteti onyń 53 mlrd teńgesi ıgerilmegenin aıtady. Jalpy, baǵdarlamanyń maqsaty – otandyq sharýalardyń básekelestik qabiletin arttyra otyryp, ımport úlesin azaıtý, esesine otandyq ónimniń eksportyn ulǵaıtýǵa jaǵdaı jasaý. Osy oraıda, joǵaryda kórsetilgen 1 trln 181,9 mlrd teńgeniń 80 paıyzǵa jýyǵy shaǵyn jáne orta kásipkerlerge jeńildetilgen nesıe berý úshin ekinshi deńgeıli bankterge berildi. Taǵy 880 mln teńgege eldiń ár óńirinde aýyl sharýashylyq salasyn jetildirý maqsatynda túrli zerthanalar salyndy.

Kooperatıvterdiń qurylýy

Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi keler jyldan bastap osy saladaǵy baǵdarlamany salalyq emes, memlekettik etip qaıta uıymdastyryp, 2017-2021 jyldarǵa deıingi aýyl sharýashylyǵyn damytý baǵdarlamasyn qabyldady. Baǵdarlamaǵa saı, bıyldan bastap respýblıkanyń ár óńirinde aýyl sharýashylyǵy kooperatıvteri qurylyp, óz jumystaryn bastap ketti. Kooperatıv qurýdaǵy maqsat - aýyldyq jerde birdi-ekili mal ustap otyrǵan sharýalardyń basyn biriktirip, olardy iri sharýashylyq etip uıymdastyrý. Bir aıta keterligi, kooperatıvke birikken sharýalar ózderiniń menshik quqyǵynan aıyrylmaıdy. Tek kooperatıvke múshe bola otyryp, memleketten jeńildetilgen nesıe alýǵa jáne ónimderin alypsatarsyz tikeleı saýdalaýǵa múmkindik alady. Kooperatıvterdiń qurylýy aýyl sharýalarymen qatar iri kompanııalarǵa da tıimdi bolyp otyr. Máselen, Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy sút ónimderin shyǵaratyn otandyq kompanııa Qaraǵandy oblysy Nura aýdanynda elimizde alǵash bolyp qurylǵan kooperatıvtiń janyna sút óńdeıtin zaýyt salǵaly jatyr.

Qytaı Qazaqstan etine tyıymdy alyp tastady

Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Gúlmıra Isaeva qyrkúıek aıynyń sońynda Qytaı úkimetiniń Sapany qadaǵalaý, ınspeksııa jáne karantın jónindegi bas basqarmasy tóraǵasynyń orynbasary Meı Kebaomen arada ótken kelissózdiń qorytyndylaryn jarııalap, atalǵan basqarma Qazaqstannyń toǵyz oblysyn (Aqmola, Aqtóbe, Batys Qazaqstan, Qaraǵandy, Qostanaı, Mańǵystaý, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan oblystary) aýsyl aýrýyna qarsy ımmýnızasııa jasalmaıtyn taza aımaq retinde moıyndaǵanyn aıtty. 2013 jyldan beri Qazaqstannyń barlyq óńirinen Qytaıǵaa et pen et ónimderin tasymaldaýǵa tyıym salynǵan bolatyn. Bıyl jyl sońynan bastap atalǵan toǵyz óńir sharýalary Qytaı naryǵyna emin-erkin shyǵa alatyn boldy.

2017-2021 jyldarǵa arnalǵan jańa baǵdarlama daıyndaldy

2017-2021 jyldarǵa arnalǵan Aýyl sharýashylyǵy baǵdarlamasynyń maqsaty – mal sharýashylyǵynyń tıimdiligi men ónimdiligin 58%-ǵa deıin arttyrý, aýyl sharýashylyq ónimderiniń eksporttyq áleýetin arttyrý jáne qazaq brendin qalyptastyrý.

Osy oraıda, mınıstrlik ázirlep jatqan baǵdarlamada qurama jem óndirisine jeke sektor retinde mańyz berilgen. Sonymen qatar mal basyn asyldandyrý jumystary da kún tártibine qoıylǵan. Al básekelestik qabiletin arttyrý úshin aýyl sharýashylyq ónimderiniń aýdıtorlyq qyzmeti iske qosylmaq.

Baýyrjan Muqanov, "Egemen Qazaqstan"