Elordada «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy men «REDmoney Group» halyqaralyq agenttigi birlesip «IFN TMD 2017» forýmyn uıymdastyrdy. Táýelsiz Memleketter Dostastyǵy elderindegi ıslamdyq qarjylandyrýdy damytýdy yntalandyrý jáne óńirdegi ınvestısııalyq múmkindikterdi zertteý, sondaı-aq, baılanystar men áriptestik qarym-qatynastardy jetildirý maqsatyndaǵy sharada atalǵan naryqtaǵy negizgi qatysýshylar men qadaǵalaýshylar bas qosty.
Sońǵy bes jyl kóleminde TMD qarjy naryqtary Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyӊ qurylymdalýy nátıjesinde belsendi ıntegrasııaǵa kóshkeni ras. Investorlardyӊ aktıvterin ártaraptandyrý jáne jaӊa naryq izdeý aıasynda ıslam bankıngi men qarjylandyrýy 170 mıllıonnan astam halyq qonystanǵan aýqymdy aımaqta úlken kúshke aınala alady. Al Qazaqstan 2008 jyldan beri ıslam qarjylandyrýynyń normatıvtik-quqyqtyq bazasyn qurý boıynsha júıeli jumys júrgizip keledi. Sýkýk (oblıgasııanyń ıslamdyq balamasy) shyǵarý jáne dástúrli bankti ıslamdyq bankke aıyrbastaý negizindegi zaӊǵa ózgerister 2015 jyldyӊ qarashasynda engizildi. Onyń ústine, 2011 jyly Islam saýda uıymyna tóraǵalyq jasaǵanymyz bar.
Jıynda «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń basshysy Qaırat Kelimbetov ıslam qundy qaǵazdaryn damytýǵa baǵyttalǵan zań jobasy ázirlenip jatqanyn málimdedi. «TMD elderindegi ıslamdyq qarjylandyrýdy damytýǵa arnalǵan bul konferensııaǵa tek Qazaqstannan ǵana emes, Ortalyq Azııa memleketteriniń, TMD elderiniń ókilderi qatysýda. «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy ıslamdyq qarjy júıesin damytatyn bolady. Kópshiligimiz biletindeı, bul baǵytta Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń arnaıy tapsyrmasy da bar. Biz jumysty 2009 jyly bastap, qazirgi ýaqytta birshama jaqsy nátıjege qol jetkizdik. Sarapshylardyń paıymynsha, Qazaqstan ıslamdyq qarjylandyrý joǵary deńgeıde damyǵan elderdiń qataryna qosyldy. Júıeni odan ári damytýǵa baǵyttalǵan arnaıy josparymyz da bar», dedi baıandamashy. Onyń aıtýynsha, ıslamdyq qarjylandyrý naryǵy barynsha úlken, shamamen 2 trln dollardy quraıdy. Qazirgi ýaqytta kóptegen elder osy naryqty damytýǵa basa nazar aýdaryp otyr. «Buǵan deıingi 30 jyl boıy ıslamdyq qarjylandyrý dástúrli túrde Taıaý Shyǵystyń ıslam elderinde, Malaızııada damyǵan bolsa, qazirgi ýaqytta ıslamdyq qarjylandyrý múmkinshilikterine kóptegen elder júgine bastady. Ulybrıtanııa, Lıýksembýrg, Japonııa, Gonkong sııaqty elderde ıslamdyq qarjylandyrý qarqyndy damyǵan. Sondyqtan Qazaqstan da osy baǵytty damytý múmkindikterin qarastyrý ústinde», dedi ortalyq basshysy.
Forýmnyń «TMD-da ıslamdyq qarjyny damytý jolyndaǵy kedergilerdi jeńý» atty sessııasynda pikirtalasqa qatysýshylar óz qyzmeti barysynda qandaı qıyndyqtarǵa kezdeskenin aıtyp berdi jáne óńirdegi ıslamdyq qarjylandyrý ındýstrııasynyń ósýine baǵyttalǵan óz usynystaryn jetkizdi. «Islamdyq qarjylandyrý qaǵıdattaryna sáıkes kapıtal tartý arqyly óńirlik damýǵa járdemdesý» sessııasynda ıslamdyq qarjy munaı jáne gaz, energetıka, aýyl sharýashylyǵy jáne halal ındýstrııasy salalaryndaǵy óńirlik resýrstardyń damýyna qalaı yqpal etetini týraly, sondaı-aq, TMD elderiniń ShOB ókilderi ıslamdyq qarjyny tartýdan qandaı paıda tabatyny jaıynda sóz qozǵady.
Shara barysynda óńirlik qarjy retteýshilerdiń kezdesýi ótti. Onda quqyqtyq jáne normatıvtik bazany damytý máselesi qaraldy. Sarapshylar ıslamdyq qarjy salasyndaǵy qyzmettiń ósýin yntalandyrý úshin qosymsha sharalar retinde qabyldanýy múmkin ózgeristerge qatysty pikirlerimen bólisti.
Ashat RAIQUL,
«Egemen Qazaqstan»
Sýretti túsirgen
Erlan OMAROV,
«Egemen Qazaqstan»