Sharaǵa qýǵyn-súrgin qurbandarynyń urpaqtary men elimizge belgili ǵalymdar qatysty. Oǵan qatysqandardyń qatarynda QR Ulttyq mýzeıi dırektorynyń mindetin atqarýshy A.K.Satybaldın, "Alash" ǴZI qyzmetkeri, tarıh ǵylymdarynyń doktory Saǵynbaı Jumaǵulov, Sakraldy Qazaqstan ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń basshysy Berik Ábdiǵalı, L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ qazaq ádebıeti kafedrasynyń dosenti, "Alash" ǴZI qyzmetkeri Qóshke Kemeńgerdiń urpaǵy Qaıyrbek Kemeńger, sondaı-aq elimizge belgili ózge de ǵalymdar qatysty.
Shara saıası qýǵyn-súrginderdi eske alý úshin bir mınýttyq únsizdikpen bastaldy. Jıynda alǵysózdi alǵan Ulttyq mýzeı dırektorynyń mindetin atqarýshy A.K. Satybaldın: "Elbasynyń 1997 jylǵy 5 sáýirdegi buıryǵymen jyl saıyn 31 mamyrda "Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúni" bolyp bekitildi. Qazaq xalqynyń mádenıeti men bolmysyna 1937-1938 jyldarǵy oqıǵalar óte aýyr bolyp tıdi. Osy jyldary qazaq ıntellıgensııasyna qarsy buryn-sońdy bolmaǵan kólemde qyzyl bolshevıkter shabýyl jasady. Jalǵan jalamen ultymyzdyń bas kóterer azamattary atý jazasyna kesildi", dedi.
Shara barysynda qazaq halqynyń osyndaı qıyndyqtardy bastan ótkergendigi, elimizdiń damýyna keltirgen kedergileri jaıly tolyq baıandaldy.
«Jer betinde qazaq xalqy sekildi qıyndyq kórgen ult neken-saıaq. Osyndaı ıgi sharalardyń bári tarıxqa taǵzym, tarıxqa qurmet. Mundaı qasıetti kúnderdi tek 31 mamyrda ǵana emes, árqashan, árbir kúni eske alýymyz kerek. О́tken ǵasyrdaǵy asharshylyq, atý jazasy jaıly tolyǵymen jazylmady. Sebebi, ultymyzdyń birtýar azamattary repressııaǵa ushyrady. Al búginde mektep oqýlyqtarynda sol jyldarǵy zobalańdar keńinen nasıxattala bermeıdi. Osy isti qarastyrsa eken degen usynysym bar», dedi Saǵynbaı Jumaǵulov.
Aıta keteıik, jalǵan jalamen qazaqtyń birtýar tulǵalary atý jazasyna kesilgen. Alqaly jıyn barysynda 1937-1938 jyldary Keńestik Qazaqstannyń 118 myń adamy sottalyp, 25 myńy repressııaǵa ushyraǵany atalyp ótti.
Aıan Ábdýálı,
«Egemen Qazaqstan»