Aǵyn sýymyz aǵysty bolsa eken
Jambyl oblysynyń Baızaq aýdanyndaǵy jaramdy jerlerdiń basym bóligi sýarmaly. Aýdanda mundaı sýarmaly jer kólemi 32,5 myń gektar. Qyrǵyz taýlarynan bastaý alyp aýdanymyzdyń shekarasyn kesip ótetin Talas ózeninen sý alatyn shalǵaı aýyldardyń dıhandary aǵyn sýdyń jetispeýi saldarynan egin alqaptaryn merziminde sýǵara almaı keledi. Aıtaıyn degenimiz – Taraz qalasynyń soltústiginen betondalǵan úlken kanal arqyly aǵyn sý ótedi. Osy sý júıesin Belqoja, Seńkibaı, О́temis kanaldarymen jalǵastyrǵan jaǵdaıda Býryl, Kóktal, Sazterek, Myrzataı, Jalǵyztóbe, Yntymaq aýyldyq okrýgteri men Kópterek aýyly jáne «Bazarbaı» betondalǵan sý júıesi kanalynan Sámbet kanaly arqyly Sýhanbaev aýyldyq okrýgi eldi mekenderine deıin kanaldardy betondaý arqyly aǵyn sýdy ysyrapsyz, merziminde jetkizýge múmkinshilik týar edi. Aýdan turǵyndary úshin óte mańyzdy bolǵan joba jandandyrylyp, jobalaý-izdestirý smetalyq jumystaryna oblystyq bıýdjetten qarjy qarastyrylsa ári Úkimet kepildik berip, respýblıkalyq bıýdjetten jáne oblysymyzdyń kásipkerleriniń, ınvestorlarynyń sý sharýashylyǵyna qarjylaryn salǵandary da quptarlyq bolar edi. Osy aǵyn sýmen qamtamasyz etý máselesi óz sheshimin tezirek tapqan jaǵdaıda maıda sharýa qojalyqtaryn irilendirý máselesi tezirek sheshilip, aýyl sharýashylyq óndiristik kooperatıvterine uıymdasqan bolar edi. Osy jaǵdaı búgingi kún talabyna saı keledi.
Aýyl turǵyndary atynan: Tóle NARJANOV, Serik ERMEKOV Jambyl oblysy, Baızaq aýdany
Aýylymyz ajarly, tirligimiz bazarly
Men ózim ómir súrip jatqan Panfılov aýdanynyń jetken tabystaryn aıtqym keledi. Bizdiń aýdanda burynǵy soqpa tamdardyń ornyna sáýletti úıler salynýda. Tehnıkalyq mashınalardy esepke almaǵanda jeńil kóligi joq otbasy kezdespeıdi. Toı-dýman, jastardyń túrli merekelerin ótkizetin arnaıy mádenı oryndar da jetkilikti. 2015 jyly aýdanymyzda jańa bir mektep, 8 balalar baqshasy ashylsa, 2016 jyly jastar úshin sport nysany paıdalanýǵa berildi. Jańa talapqa saı meshit ashylyp, jańa mektep salynýda. Qala jáne aýyldyq jerlerde joldar asfalttalyp, kólik kóp júretin kóshelerde baǵdarsham, elektr jaryǵy qoıyldy. «Nurly jol» jobasyna baılanysty men týyp-ósken Penjim aýylynda Nurkent qalasy men Altynkól temir jol beketi salynyp, kóptegen adam jumyspen qamtyldy. Jastar baspanaly bolyp, olardyń alańsyz eńbek etýlerine barlyq jaǵdaı jasalǵan. Osyndaı aýyly ajarly, tirligi bazarly bizdiń aýdandaǵy kóp ultty eńbeksúıgish halqymyzdyń dostyǵy men birligi ǵasyrlar boıy saqtalyp keledi. Keleshekte jas urpaqqa aıtatynym, osy qaǵıdamyzdy saqtap, 25 jyl ishinde jetken tabystarymyzdy qoldan bermeı, elimizge adal eńbek etýin tileımin.
Maımınam IMÁROVA, eńbek ardageri, aǵartý isiniń ozat qyzmetkeri Almaty oblysy, Panfılov aýdany
Sábılerdi qýanta bileıik
Buryndary qazaq halqynda «jetimder úıi» degen uǵym múldem bolmaǵan edi, al qazir jaǵdaıymyz qalaı? Resmı derekterge súıensek, Qazaqstanda 29 666 sábı ata-ana qamqorlyǵynan aıyrylǵan eken. Men joǵary bilimdi ustazbyn. Uzaq jyldar Almaty qalasyndaǵy turmysy nashar balalardy oqytatyn mektep-ınternatta sabaq berdim. Sol kezde «El aman, jurt tynyshta qazaqtyń balalary jetimder úıinde tárbıelenetindeı ne basymyzǵa kún týdy? Ata-ana qamqorlyǵynan aıyrylǵan, turmysy nashar jandarǵa qalaı kómektessek bolady?» degen oılar jıi mazalaıtyn. Osy oıymdy biraz azamattarǵa aıtyp, aqyldasyp qaıyrymdylyq qoryn qurýǵa bel sheshtim. Bireýi qoldap, ekinshisi «oǵan qyrýar qarjy kerek, al zamanaýı tehnıka da joq» dep teris aınaldy. Sábılerge qýanysh syılap, turmysy nashar otbasylarǵa qoldaý jasap, az da bolsa kómegimizdi kórsete alsaq, qorymyzdyń basty jetistigi sol bolar edi. Osy maqsatta elimizdegi kásipker, jany jomart, qaıyrymdy jandardy qordyń qurylýy men qaıyrymdy ister atqarýyna óz úlesterin qosýǵa shaqyramyz.
Aıbol ÁBDIMÁJITULY Almaty
Shalǵaı aýylǵa gaz keldi
Aqtóbe oblysynyń Oıyl aýdanyna gaz kelip, shalǵaı jerdegi 6 myńnan astam turǵynǵa «QazTransGaz Aımaq» AQ syı jasady. 115 shaqyrym qashyqtyqqa gaz qubyryn tartý, birneshe gaz retteý beketin salý jumystaryna 2,6 mıllıard teńge jumsaldy. Jaryǵy bar, sýy tartylǵan, joly salynǵan Oıyl aýdany úshin buǵan deıin kógildir otyn qat dúnıe edi. Aldaǵy ýaqytta Oıyl aýdany ortalyǵynyń 6 myń turǵyny men 60-qa jýyq kommýnaldyq-turmystyq jáne áleýmettik nysan baǵasy arzan kógildir otynǵa qol jetkizedi. Bul jumys úzdiksiz júrmek. Aýdan ortalyǵynda arnaıy bólme ashylyp, gaz taratýshylardyń jumysy alańsyz júrip jatyr. Al aýyl turǵyndary qujattaryn rettep, arnaıy mamandardyń keńesimen syzbasyn jasatyp úlgerýde. Alǵash bop gazdy tutynǵandardyń biri Qurmashevtar otbasy. Energetıkter otbasynda bári jumys isteıdi. Buǵan deıin kúndiz elektr qýatyn paıdalanyp, keshkilik kómir jaǵyp, úıin jylytqan Maıra Búrkitova qıyndyqtyń artta qalǵanyna qýandy. Al kópbalaly Mergenovter otbasyna gaz taratýshylar demeýshilik jasap, barlyq qyzmetti tegin kórsetti.
Altynaı SAǴYNDYQOVA Aqtóbe oblysy, Oıyl aýdany
Áriń men ánińdi ketirmesin deseń...
Alkogoldi tutynýdan bas tartý kúnine oraı Shetpedegi Mańǵystaý tehnıkalyq kolledjinde dóńgelek ústel ótkizildi. Jıynda jastar men stýdentterge ishimdikti tutynýdyń zııany men ony qoǵamda jastar arasynda tez taralýynyń aldyn alý jaıynda túsinik jumystary júrgizilip, dárister oqyldy. Jıynda sóz alǵan aýdandyq jastar ortalyǵynyń basshysy ishimdik týraly: «Alkogoldiń óser urpaq úshin zor zııany bar ekendigi erteden-aq belgili bolǵan. Erte ǵasyrdaǵy Rım zańdarynda alkogol ishimdikterin 30 jasqa tolmaǵan jastarǵa ishýge ruqsat berilmegendigi beker emes, sebebi bul ýaqytta jastardyń dúnıege urpaq ákelý qubylysynyń qarqyndy júredi. Kóne Grekııada da 18 jasqa deıingilerge «ashy sý» ishýge tosqaýyl qoıǵan. Reseıdegi erteden kele jatqan qujattarda jańadan otaý tikken jastarǵa ishimdik ishýge tyıym salynǵan» degen derekterdi keltire otyryp túıindi pikirin bildirdi. Dúnıejúzilik Densaýlyq saqtaý assambleıasynyń qararynda maskúnemdiktiń adamzat densaýlyǵyna áseri álemdik túıindi máselelerdiń qatarynda ekeni aıtylǵan. Aýdandyq salamatty ómir saltyn qalyptastyrý ortalyǵynyń meńgerýshisi Bıǵaısha О́teǵulova temir torǵa túsken jandardyń 80-90 paıyzy araq iship, qylmys jasaǵandar dep paıymdaıdy. Búginde kez kelgen dúkende araq pen sharaptyń neshe «atasy» samsap tur. Shólmekke syıyp turǵan «ázázil» áriń men ánińdi ketirmesin deseń, sol «páleketterge» jolamaǵanyń jón.
Allabergen QONARBAEV Mańǵystaý oblysy, Mańǵystaý aýdany