Qazir EKSPO-2017 kórmesiniń «Bolashaqtyń energııasy» atty taqyryby jalpy jurtshylyqqa etene tanys, túsinikti uǵymǵa aınalǵan. Aýany lastamaı kólik júrgizý, elektr energııasyn kómir jaqpaı, organıkalyq qaldyqtardan óndirý, ekologııalyq taza azyq alý – osy toq báıgege qosylý emes pe?
– Álemniń ár túkpirinen kórmeni tamashalaýǵa kelgender Qostanaı oblysynan qoıylǵan 4 jobany kózi shalady dep oılaımyz. Qarasý aýdanyndaǵy «Qaraman ı K» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginde sıyr tezeginen óndirilgen elektr energııasy sharýashylyqtyń búkil qajetine jarap, onyń syrtynda aýyldy jaryqtandyryp otyr. Tezekten gaz, odan elektr energııasy óndiriledi. Eshqandaı kómir de, jer astynan alynǵan gaz da, munaı da kerek emes! « S.M.F. Sistem» mata emes materıaldar fabrıkasy» kádimgi jer-kókti alyp jatatyn polıetılen ydystaryn óńdep, sıntepon, geotekstıl jasaıdy. Al ataqty «SaryarqaAvtoProm» mashına jasaý zaýyty elektr energııasymen júretin JAC elektromobıl jeńil mashınasyn shyǵarýdy bastady. «Turar» sút fermasynyń ınnovasııalyq qadamdary jerdi organıkalyq óńdeýge, ekologııalyq taza ónim óndirýge baǵyttalǵan, –deıdi oblystyq kásipkerlik jáne ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý basqarmasynyń bólim basshysy Talǵat Kótenbaev. Jaqynda ǵana «SaryarqaAvtoProm» zaýytynan qurastyrylǵan, syry keppegen 20 avtobýs EKSPO-ǵa qyzmet etýge attandy. Ol avtobýstardyń dızelmen de, gazben de júre beretin ereksheligi bar. Jeldiń qýatyn paıdalaný, ınfraqurylym, aýyl sharýashylyǵy, balyq aýlaý kásibi, qaldyqtardy joıý, tazalaý júıesi, sý energetıkasy, tehnologııa, energııany tıimdi paıdalaný jónindegi jobalar EKSPO qonaqtaryna ınteraktıvtik taqtalar arqyly usynylady.
Naýryzym memlekettik tabıǵı qoryǵynyń atyna qazir dúnıe júzi qanyq desek artyq aıtqandyq emes. 2008 jyly buryn osy tabıǵat marjany IýNESKO-nyń Búkilálemdik muralar tizimine engizilgen bolatyn. Qoryq «Recommended by EXPO» týrıstik marshrýttar tizimine endi. Demek, EKSPO-ǵa keletin týrıster arasynda osy tabıǵat tamashasyn bir kórip ketýge yntyzarlar da tabylar. «BEST kz» týrıstik agenttiginiń dırektory Gúlmıra Qapenovanyń aıtýyna qaraǵanda, Naýryzym qoryǵy EKSPO-ǵa jan-jaqty daıyndaldy. Onda jergilikti kásipker bıyl qonaqúı saldy, dalanyń ásemdigin kórgisi kelgen týrıske logıstıka jóninen qolaılylyqtyń bári bar.
– Naýryzymǵa kelgen týrıst aldymen dúnıeniń basqa jerinde kezdespeıtin seleýli dalanyń sulýlyǵyn jáne qazaq halqynyń alýan túrli, baı dástúrin tamashalaıdy, ulttyq tamaǵy til úıiretin dastarqanynan dám tatady. Qazirdiń ózinde qytaı týrısteri Naýryzymǵa qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. Alaıda, olar ekskýrsııany etnostyq qytaı júrgizse degen talap-tilegin jetkizip jatyr. Sheteldik týrıster úshin Naýryzymǵa alty oryndyq ushaqpen eki kúndik avıatýr usynylady. Ol ár týrıstke 510 dollarǵa túsedi, al avtokólikpen baratyn djıp-týrdyń quny 13500 teńge turady, – deıdi Gúlmıra Qapenova.
Jalpy, qostanaılyq týrıstik agenttikter sheteldik týrısterge 26 túrli týrıstik baǵyt daıyndady. EKSPO ótetin 93 kúnde Qostanaı oblysy Astanada úsh ret, ıaǵnı 24-25 maýsymda, 22-23 shildede jáne 26-27 tamyzda azyq-túlik jármeńkesin ótkizedi. Osy úsh jármeńkede Astanaǵa 1800 tonna azyq-túlik jetkiziledi. EKSPO aıasynda elordada oblystardyń mádenıet kúnderi ótetini belgili. Tamyz aıynyń 5-i men 9-y aralyǵynda Astana men qala qonaqtary qostanaılyq ónerpazdardyń, qolónershilerdiń, sýretshilerdiń ónerine kýá bolady. Oblystan attanǵan 100 volonter qazir EKSPO-ǵa qyzmet etýdi bastap ta ketti.
Elimizdiń álem aldyndaǵy bedelin, abyroıyn asqaqtatar kórmeniń jaqsy ótýine osylaı atsalysatyn qostanaılyqtar ataqty sharanyń qyzyǵynan da qalmaıdy. Búginge deıin oblys turǵyndary EKSPO-ǵa 32000 bılet satyp aldy. 16 myńnan asa mektep oqýshylary, 11 myńnan asa joǵary oqý oryndary men kolledjder stýdentteri kanıkýlda EKSPO-ny tamashalaıdy. Qostanaılyq sportshylar Astanada ótetin respýblıkalyq, halyqaralyq sport jarystaryna qatysady.
EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi qostanaılyqtardyń elge, jerge, Otanǵa degen asqaq rýhyn kóterdi.
Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan»
QOSTANAI