Tabyldy aǵa 1958 jyly Almaty medısına ınstıtýtyn bitirdi. Zaıyby Jańyl Zuljanqyzymen shańyraq kóterip, ekeýi birge joldamamen Maı aýdanyna keledi. Jańyl apamyz – akýsher-gınekolog.
– О́tkenge úńilseń, qazir kókeıde bári saırap turǵandaı-aý. Osy aýdanda 11 jyl qyzmet jasadyq. Bul – Semeı polıgony zardabyn tartqan aýdan. Jarylystan kóz ashpaǵan óńirge kelýge keıbir dárigerler júreksindi de. Sańyraýqulaq tárizdi kókke kóterilgen jarylystar jarqylyn da kórip, bastan ótkerdik. Ol kezde eshteńe aıtýǵa bolmaıdy. Eń qıyny, aýyldar men malshylar qystaǵy polıgon aýmaǵynda qalyp qoıǵan, olarǵa jetip dárigerlik qyzmet kórsetý de óte kúrdeli edi. Osyndaı jaǵdaılardy kórdik, qalqam. Dárigerler jetispeıtin, qarapaıym dári-dármek, medısınalyq qural-jabdyq degenińiz tapshy. Naýqastanǵan turǵyndardan shaqyrýlar túskende aýyldarǵa traktormen, atpen de barǵan kezder boldy. Sol kezdegi hırýrg dárigerler biledi, ol ýaqytta ota jasaý osy kúngi ota jasaý úrdisimen múlde salystyrýǵa kelmeıdi. Qazir medısına salasyna jańa tehnologııalar, túrli jańashyldyqtar keldi ǵoı, osy múmkindikti biliktilikpen ıgere bilý qajet. Otadan soń aýrýlardyń «hırýrgtiń qoly jeńil eken» deıtini osy biliktilik talaby. Medısına tájirıbe arqyly órkendeıdi. 1969 jyly Pavlodarǵa shaqyryp, Alıýmınıı, Traktor zaýyttarynyń medısınalyq-sanıtarlyq bólimderiniń bas dárigeri, 1980 jyly qalalyq №1 aýrýhanasynyń bas dárigeri bolyp taǵaıyndaldym. Men kelgen kezde 7 qabatty aýrýhananyń jańa ǵımaratynyń qurylysy tolyq aıaqtalmaǵan. Qurylysty aıaqtaý ońaı bola qoıǵan joq. Budan keıin dárigerlerdiń bilimin jetildiretin birneshe kafedra ashyldy. Meniń mindetim jańadan paıdalanýǵa berilgen aýrýhananyń bólimshelerin dáriger mamandarmen, medısınalyq qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etý edi. Sóıtip, 1980 jyly 24 mamyrda jańa aýrýhanada alǵashqy ota da jasaldy. Aýrýhanada 15 klınıkalyq, 6 dıagnostıkalyq, 3 qosymsha bólimshe jumys istedi. Oblystaǵy densaýlyq saqtaý salasynyń basshysy Tóken Qaıyrbekov únemi qoldaý kórsetip otyrdy, – dep eske alady medısına ardageri.
Maı aýdanyndaǵy aýyldarda shaǵyn aýrýhanalar, feldsherlik pýnktter ashýǵa bastama jasady. Tabyldy aǵa basqarǵan №1 aýrýhanany 80 jyldary «qazaq aýrýhanasy» dep te ataıtyn. Bunysy «aýrýhanada qyzmet jasaıtyn dárigerlerdiń bári qazaqtar» degeni, tipti bas dáriger Asylhanovtyń «kadr máselesindegi qateligi» dep obkomǵa aryz-shaǵymdar túsip jatty. Keńestik kezde osyndaı salqyndyqty da bastan ótkerdi.
Maı aýdanynda uldary Serik pen Qanat týyp ósti. Dárigerler otbasynda ósken balalardyń da dáriger bolyp shyqpaýy múmkin emesteı. Qazir Serik Tabyldyuly Aqsý qalasyndaǵy týbdıspanserdiń bas dárigeri bolsa, Qanat Tabyldyuly bir kúnderi ákesi qyzmet etken №1 qalalyq aýrýhanada dáriger, zaıyby Saltanat №2 emhanada terapevt, nemeresi Nurjan Qanatuly da dáriger atanyp, dárigerler áýletine aınaldy. Tabyldy aǵamyzdyń dáriger bolýyna Asylhan atamyzdyń synyqshylyǵy sebep bolsa kerek. Uly Qanattyń travmatolog bolýy da synyqshy atalarynan qalǵan qasıettiń juqqany. Aıtpaqshy, Asylhannyń qyzy Shaızanyń balalary Kárim, Qaıyr, Qapýra Ǵabýlǵazızovtar, baldyzdary Ǵaını, Qaızada da dárigerler bolyp shyqty.
– Árıne, áýlet degen óte jaqsy uǵym. Ǵumyrly áýlet qyzyǵyn kórip otyrmyn. Balalarymmen maqtanamyn. Mamandyqtaryna adal. Men sııaqty ǵumyrlaryn medısına salasyna, halyqty emdeýge arnaǵandaryna rızamyn. Ákeli-balaly bizder bir-birimizdi óte jaqsy túsinemiz. Qandaı másele bolmasyn, barlyǵyn bir sózben aıtqanda, úı ishilik, otbasylyq-dárigerlik konsılıým arqyly rettep, aqyldasyp otyramyz, – dep ázildep qoıdy Tabyldy aǵamyz.
Sóz arasynda shákirtteri Saǵıt Imanǵazınov, Rýnar Tólegenov, Qobylandy Ospanov, Narıman Sadyqov, Rashıt Dúısenbaev, Almas Antıkeev, Nurlan Ardabaevtar jaıly aıtyp ótti. Tipti, ózi qyzmet etken qaladaǵy №1 aýrýhanaǵa da jıi baryp turady eken, medısınadaǵy jańashyldyqtarmen tanysyp, dárigerlermen júzdesip qaıtady. Mamandyqqa degen adaldyqpen, aýrýhanadaǵy árbir adam taǵdyryna jaýaptylar dárigerdiń izgilikti joly.
Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan»
PAVLODAR