Eńseli eskertkishter sap túzedi

Eń áýeli Aqjar aýylynyń qaq ortasynda uly Abaıdyń eń­seli eskertkishi saltanatty túr­­de ashyldy. Bıiktigi tuǵy­ry­men qosa alǵanda 7 metr bolatyn týyn­dynyń avtory – Tar­ba­ǵataıdyń týmasy, esimi elge belgili sýretshi Álibek Shoqanov. «Bul – meniń Tarbaǵataı aýdanyndaǵy ekinshi Abaıym. Byltyr Aqsýat aýylynda hákimniń músini qoıylǵan bolatyn. Eskertkishti qashaýǵa eki aı ýaqyt jumsadym. Árıne, ońaı boldy dep aıta almaımyn. Uly aqynǵa buǵan deıin qoıylǵan eskertkishterdiń barlyǵyn muqııat qarap shyqtym. Danyshpannyń oıly keıiptegi beınesin kórsetýge tyrystym. Júrek tusynda – oń qoly, sol qolynda – kitaby. Son­dyq­tan bul jerge kelgen adam aqyn­nyń óleńderin, qara sózderin eske alyp, tulǵa rýhyna bas ıedi dep oılaımyn», deıdi sýretshi. Eskertkishtiń ashylý saltanatyna aqynnyń týǵan topyraǵy – Abaı aýdanynan áıgili jazýshy Muhtar Áýezovtiń rýhanı inisi bolǵan, qalamger Kámen Orazalınniń uly Eldar Orazalın men Áset Myr­zaqasym arnaıy qatysyp, uly­lar eliniń lebizin jetkizdi. Sony­men qatar Aqjarda belgili jýr­nalıst, qalamger, uzaq jyl­dar oblystyq «Rýdnyı Altaı» gazetinde qyzmet atqarǵan Sháker­han Ázmuhanbetovtiń «Úkili naıza ustaǵan úsh Baıjigit» atty kita­by­nyń tusaýkeser rásimi ótip, shara sońynda kitap avtoryna «Tar­baǵataı aýdanynyń Qurmetti azamaty» ataǵy tabys etildi.

Dál osy kúni Mańyraq aýy­lynda da birqatar ıgi sharalar uıym­dastyryldy. Sharanyń eń úl­keni – Qarakereı Qabanbaıdyń nemere inisi ári úzeńgiles serigi bolǵan, Jetisý, Tarbaǵataı, Altaı ólkelerin jońǵarlardan azat etý joryqtarynda erligimen kózge túsken Dáýletbaı batyr men baha­dúrdiń urpaǵy, aqyn Árimjan Januzaqulyna eńseli eskertkishtiń qoıylýy. Erekshe atap óterligi, qos eskertkish te «Týǵan jerge – taǵzym» aksııasy aıasynda boı kótergen.

Aýdan ákimi Dildábek Orazbaev elge tutqa, jerge pana bolǵan erlerdiń esimderin ulyqtap, urpaq jadynda jańǵyrtý Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jań­ǵyrý» atty maqalasynyń aıasynda qolǵa alynyp jatqanyn, Memleket basshysynyń tolǵamy aýyldaǵy azamattardyń jigerin janyp, úlken serpin bergenin, týǵan jerge degen qurmetin art­tyra túskenin aıtady. Máselen, Ek­pin aýylynyń týmasy, kásip­ker Dýlat Tastekeev týǵan aýy­lyn­daǵy bir kósheni 15 mıllıon teńgege tolyqtaı as­falt­tap beripti. Mundaı mysal­dar­dy kóp­­tep keltirýge bolady. «Buryn aýdan ortalyǵy bolǵan, shal­ǵaı­daǵy Aqjar óńirine árdaıym kóńil bólip kelemiz. Alashtyń ǵana emes, adamzattyń aqynyna aınal­ǵan Abaı eskertkishi Parıjde bar, Máskeýde bar, Beıjińde bar. Jalpy, uly aqynǵa elimizdiń qaı qalasyna, qaı aýdanyna, qaı aýy­lyna eskertkish qoısaq ta artyqtyq etpeıdi. О́ıtkeni Abaı – barsha qazaqtyń Abaıy. Al uly tulǵanyń Aqjardyń tórinen oryn alýy eldi mekenniń eńsesin tiktep, mundaǵy ıgi isterdiń eselene túsýine jol ashady dep oılaımyz», degen aýdan basshysy jaqyn kún­deri Aqsýatta «Týǵan jerge týyń­dy tik» atty halyqaralyq aıtys uıymdastyrylyp, Sasan bı men Tana myrzaǵa da eńseli eskertkish qoıylatynyn jetkizdi. 

Azamat QASYM,  «Egemen Qazaqstan» Shyǵys Qazaqstan oblysy,  Tarbaǵataı aýdany