Búgin Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan aýmaǵynda qurylǵan Halyqaralyq tómen baıytylǵan ýran bankin resmı ashty. Saltanatty shara barysynda Qazaqstan Prezıdenti MAGATE-niń bas dırektory Iýkııa Amanoǵa banktiń sımvoldyq kiltin tabys etti, dep habarlaıdy QazAqparat.
2011 jylǵy 29 shildede Qazaqstan óz aýmaǵynda tómen baıytylǵan ýran bankin ornalastyrý nıeti týraly resmı ótinimdi halyqaralyq agenttikke jiberdi. О́tinimde qarastyrý úshin eki alań usynyldy, ıaǵnı О́skemendegi Úlbi metallýrgııalyq zaýyty jáne burynǵy Semeı synaq polıgony aýmaǵyndaǵy №5 alańy qamtyldy. 2011 jyly 29 tamyzdan 2 qyrkúıek aralyǵynda Atom energııasy jónindegi halyqaralyq agenttiktiń tehnıkalyq mıssııasy qosylyǵan alańdardy qaryp, Úlbi metallýrgııalyq zaýytyn tańdady. Bul 65 jyldyq tarıhy bar kásiporyn, onyń 45 jyldan astam merziminde osyndaı materıalmen jumys isteý tájirıbesi bar.
2015 jyldyń 27 sáýirinde Qazaqstan Úkimeti óz qaýlysymen elimizde MAGATE-niń Tómen baıytylǵan ýranbankin «Úlbi metallýrgııalyq zaýyty» AQ-ynda ornalastyrý týraly kelisimge qol qoıýdy maquldaǵan bolatyn. Sol jyldyń 27 tamyzynda kelisimge Qazaqstan tarapynan Erlan Yydyrsov pen MAGATE-niń bas dırektory Iýkııa Amano qol qoıǵan edi.
MAGATE tómen baıytylǵan ýran banki jobasyn júzege asyrý úshin Iаdrolyq qaýip-qaterge qarsy bastamadan 50 mln dollar, AQSh Úkimetinen 49 mln dollar, Eýropa odaǵynan 25 mln eýro (fızıkalyq qaýipsizdik júıesin jańartýǵa 5 mln eýrony qosa alǵanda), Birikken Arab Ámirlikterinen 10 mln dollar, Kýveıtten 10 mln dollar, Norvegııadan 5 mln dollar, Qazaqstannan qosymsha zattaı jarnalar, MAGATE Tómen baıytylǵan ýran bankin ustaý shyǵyndaryn qosa alǵanda 400 myń dollar jarna alǵan edi.
О́tken jyldyń jeltoqsan aıynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Atom energııasy jónindegi halyqaralyq agenttik arasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynda Atom energııasy jónindegi halyqaralyq agenttiktiń Tómen baıytylǵan ýran bankin qurý týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.
Úlbi metallýrgııalyq zaýyty qoımasynda MAGATE-niń 90 tonna tómen baıytylǵan ýrany saqtalanatyn bolady.
Qazaqstan iri ýran óndirýshi jáne joǵary baıytylǵan ýrandy tómen baıytylǵan ýran formasyna qaıta óńdeý múmkindikterine ıe bola otyryp, beıbit ıadrolyq energetıkany damytýǵa óz úlesin qosýǵa nıetti.