Úkimette «Densaýlyq» memlekettik baǵdarlamasynyń iske asyrylý barysy qaraldy

Úkimettiń kún tártibine shyǵarylǵan taqy­ryptyń osylaısha kóptigine qaramastan bul otyrysta ózge de ózekti máseleler tal­qy­­landy. Baqytjan Saǵyntaev aldymen qoǵam­­da qyzý talqylanyp jatqan mańyzdy áńg­i­mege mán berdi. Aıtalyq, Qyrǵyzstan pre­zı­­denti Almazbek Atambaevtyń aıt­qan sóz­derine qatysty jarııalanǵan málim­deme­sine toqtaldy. Qyrǵyzstan prezı­den­ti­niń esh negizsiz, sıfrlardy burma­laýǵa negizdelgen orynsyz sózderine baılanys­ty málimdeme jasaǵanyn aıtyp, Pre­mer-Mınıstr óz málimdemesinde naqty faktilermen bekitilgen Úkimettiń res­mı pozısııasyn jetkizgenin basa aıtty. Son­daı-aq Qazaqstan qyrǵyz halqymen árqashan dostyq qarym-qatynasty saqtap kelgenin atap ótti.

Baǵaǵa ıe bolmaǵandar jazalandy

Úkimet basshysy otyrysta odan ári eli­miz­­degi janar-jaǵarmaı naryǵyndaǵy jaǵ­­daıǵa qatysty máseleni qozǵady. Premer-Mınıstr óńirlerde tapshylyqtyń baı­qa­laty­nyn, benzınniń lımıtpen ári talon­dar­­men satyla bastaǵanyn, sonyń nátı­je­­sin­de baǵa ósimi oryn alǵanyn aıtyp, jaýap­ty basshylardan munyń sebe­bin tú­­sin­­di­rýdi surady. Osyǵan oraı Ener­ge­tı­ka mı­­nıstri Qanat Bozymbaevtyń jáne «QazMunaıGaz» UK» AQ basqarma tóraǵa­sy Saýat Myń­baevtyń baıandamalary tyńdaldy.

Alaıda baıandamashylardyń jaýaby Úkimet basshysyn qanaǵattandyrmady. Qory­tyn­dysynda Baqytjan Saǵyntaev ımport úlesiniń ulǵaıýy men baǵanyń aıyr­ma­shylyǵyna súıene otyryp jasalǵan túsi­nik­te­melerdi tikeleı laýazymdyq min­det­ter men jaýapkershilikten jaltarý dep esep­teıtinin aıtty. Premer-Mınıstr Úkimet múshelerine qatysty is-qımyl­dyń tártiptik sharalaryn el Prezıdenti qabyl­daıtynyna oraı, Memleket bas­shysyna Energetıka mınıstri Qanat Bozym­baevqa sógis berý týraly usynys jiberi­letinin málimdedi. Al vıse-mınıstrlerge qatysty tártiptik sheshimder Premer-Mı­nıstrdiń quzyretinde ekeni anyq. Son­dyqtan Saǵyntaev atalǵan salaǵa jaýap­ty Energetıka vıse-mınıstri Áset Maǵaýovty sol jerde-aq laýazymynan bosat­ty. Sondaı-aq «Samuryq-Qazyna» AQ bas­qarma tóraǵasy О́mirzaq Shókeevke belgi­len­gen tártipte, «QazMunaıGaz» UK» AQ basqarma tóraǵasy Saýat Myńbaevqa óz mindetterin tıisti deńgeıde oryndamaǵany úshin sógis túrinde tártiptik jaza qoldanyp, mindetterin durys oryndamaǵany úshin «QazMunaıGaz» UK» AQ basqarma tóraǵa­synyń birinshi orynbasary Danııar Berli­baevtyń ókilettigin toqtatý boıynsha shara­lar qabyldaý tapsyryldy. 

Úkimet basshysy, sonymen qatar Qara­ǵan­­dy oblysynyń ákimi Erlan Qoshanov pen As­tana qalasynyń ákimi Áset Isekeshevten óńir­ler­de­gi kómir naryǵyndaǵy jaǵdaıdy túsin­di­rý­­di talap etti. Premer-Mınıstr Asqar Ma­­mın­­ge kó­mi­rmen qamtamasyz etý máse­le­­sin ba­q­y­­laý­da ustaýdy tapsyrdy. Baqyt­jan Sa­ǵyn­­taev jaýapty laýazym ıelerine óz is­teri­ne jaýap­kershilikpen qaraýdy taǵy bir eskertti.

Salanyń «syrqatyn» emdeıdi

Densaýlyq salasynyń keıbir túıtkil­deriniń túıinin tarqatyp, «syrqatyn» em­deıtin «Densaýlyq» baǵdarlamasy bol­maq. Bul baǵdarlama jóninde keshe Úki­­met otyrysynda aıtyldy. Densaýlyq saq­taý salasyn damytýdyń 2016-2019 jyl­darǵa arnalǵan memlekettik baǵdar­lamasynyń júzege asyrylý barysy, iske asyrýdyń ne­gizgi baǵyttary jaıynda Densaýlyq saq­­taý mınıstri Eljan Birtanov baıandady. Mı­nıstrdiń málimetinshe, 11 aımaqta den­saýlyq saqtaý basqarmalary janynan qoǵam­dyq densaýlyq saqtaý bólimderi qurylǵan.

«Alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek deńgeıinde alty jasqa deıingi balalarǵa kórsetiletin medısınalyq qyzmet sapasyn jaqsartý jáne jalpy praktıka dárigeriniń júktemesin tómendetý maqsatynda pedıatrııalyq ýchaskelerdi qaıta qalpyna keltirý jumystary júrgizilýde. Jalpy, bıyl respýblıka boıynsha 23 pedıatrııalyq ýchaske ashyldy, jyl sońyna deıin taǵy 84 osyndaı ýchaske ashý josparlanyp otyr. 2018 jyly oqýdy bitiretin ıntern pedıatrlardy esepke alǵanda, taǵy 230 pedıatrııalyq ýchaske ashý, 2019 jyldan bastap 2024 jyl aralyǵynda jyl saıyn 500-den astam pedıatrııalyq ýchaske ashý kózdelgen. Osylaısha, 2024 jylǵa qaraı pedıatrııalyq ýchaskelerge degen qajettilikti 100 paıyz qamtamasyz etý josparlanyp otyr», dedi mınıstr.

Mınıstrdiń aıtýynsha, budan ózge sozylmaly aýrýlary bar pasıentterdi belsendi túrde qadaǵalap-qaraýǵa negizdel­gen aýrýlardy basqarý baǵdarlamasyn engizý boıynsha joba júzege asyrylýda. Bıyl joba barlyq 16 óńirde iske asyryldy, jobaǵa qatysatyn naýqastardyń sany eki esege ulǵaıǵan.

Jedel medısınalyq járdem kórsetýdi jetildirý jáne JMK qyzmetiniń jumysyn­daǵy problemalardy sheshý maqsatynda jedel jáne kezek kúttirmeıtin medısınalyq járdem kórsetýge saralanǵan tásildi kóz­deı­di. Jedeldik sanatyna baılanysty kó­mekter ońtaılandyrylǵan jáne sımptom­dary boıynsha toptastyrylǵan. Son­daı-aq ulttyq dári-dármek saıasatyn iske asyrý aıasynda búginde 53 uzaq merzimdi shart jasalǵanyn, onyń ishinde 24-ine bıyl qol qoıylǵanyn atap ótti. Biryńǵaı dıst­rı­bıýtordyń jalpy satyp alýynda otan­dyq óndirýshilerdiń úlesi zattaı mánde 75 paıyz­dy, aqshalaı mánde 30 paıyzdy qura­ǵan. Sonymen qatar mınıstrlik óńir­ler­men birlesip Densaýlyq saqtaý salasynyń ınfraqurylymyn damytýdyń biryńǵaı perspektıvalyq josparyn ázirleýde eken, onda jelini transformasııalaý qajettiligi, ınfraqurylymdy jańartý jáne resýrstardy tıimdi paıdalanýdy eskere otyryp medısınalyq kadrlardy daıyndaý qa­ras­tyrylady. Infraqurylymdy damy­tý­dyń biryńǵaı perspektıvalyq jos­paryn qa­byl­daý jáne iske asyrý 2017-2025 jyld­ar ara­lyǵynda 11,2 mlrd teńge kóle­min­de qarajat únemdeýge múmkindik beredi dep boljanǵan. 

 Elektrondy eńbek bırjasy qurylady

Otyrysta qaralǵan kelesi másele ­– eńbek naryǵyn jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan zań jobasy. Qujatty eńbek jáne halyqty áleý­mettik qorǵaý mınıstri Tamara Dúı­senova tanystyrdy. Mınıstrdiń aıtýyn­sha, zań jobasy Memleket basshysynyń tapsyrmalaryna sáıkes ázirlendi. Ázirleýshiler elektrondy eńbek bırjasyn qurýdy kózdeıdi, ol memlekettik jáne jeke jumyspen qamtý ortalyqtarynyń aqparatyn, azamattar men jumys berýshiler ózdiginen usynǵan rezıýmeler men bos jumys oryndarynyń basyn biriktiretin Biryńǵaı elektrondy alań bolady. Zań jobasy jumyssyzdar men ózin ózi jumyspen qamtyǵan azamattarǵa kómek kórsetý boıynsha qyzmet kórsetýge jumyspen qamtýdyń jeke agenttikterin tartýdy usyndy. Osy maqsatta memleket júzege asyratyn jáne aýtsorsıngke beri­letin fýnksııalardyń tizbesi aıqyn­daldy. Osylaısha, jumyssyz jáne ózin ózi ju­mysp­en qamtyǵan azamattardy kásip­tik baǵ­dar­laýdy, olardyń oqýyn jáne ju­mys­qa ornalasýyn uıymdastyrýdy aýtsor­sıngke berý josparlanyp otyr. Ekinshiden, jumyspen qamtýdyń jekeshe agenttikterine jeke qyzmet túrlerin nemese mysaly, oqytýdy jáne jumysqa orna­las­tyrýdy ne kásiptik baǵdarlaýdy, oqytý­dy jáne jumysqa ornalastyrýdy qamtıtyn qyzmetter paketin kórsetý múm­kindigi beriledi. Úshinshiden, jeke sektor, qyzmet tarıfteri úshin tartymdy standarttardy jańartý jáne ekonomıkalyq úmitti aqtaý kózdelip otyr. Tórtinshi ózgeris mem­lekettik jumyspen qamtý ortalyq­taryn kezeń-kezeńmen transformasııalaýdy kózdeıdi. Bul rette, jumyspen qamtý ortalyqtary memlekettik mekemelerden sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy kásiporyndar nysanyna aýystyrylatyn bolady. Uıymdastyrýshylyq-quqyqtyq formany jergilikti atqarýshy organdar ózderi aıqyndaıdy.

Zań jobasynda 4 kodekske jáne 5 zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý usynylǵan. 

Astanany «asyraıtyn» beldeý bekidi

Úkimet otyrysynda sonymen qatar Astananyń azyq-túlik beldeýin damytýdyń jol kartasy bekitildi. Elordanyń azyq-túlik beldeýin jetildirýdiń jol kartasy Memleket basshysynyń 2017 jylǵy sáýirde bergen tapsyrmalaryna sáıkes ázirlendi. Jol kartasy jóninde Aýyl sharýashylyǵy birinshi vıse-mınıstri Qaırat Aıtýǵanov baıandady. Q.Aıtýǵanovtyń aıtýynsha, qalanyń jeke óndirisi Astana halqynyń unǵa, makaron ónimderine, nan men jarmaǵa degen qajettiligin jabady. Elorda turǵyn­daryn otandyq azyq-túlik taýarlarymen qamtamasyz etý maqsatynda azyq-túlik beldeýi aımaǵynda qajetti óndiristi qurý, respýblıkanyń ózge óńirlerinen ónimderdi turaqty túrde jetkizip turýǵa jaǵdaı jasaý jáne Astananyń saýda ınfraqurylymyn damytý boıynsha mindetter qoıyldy. 

Úsh aımaqqa bólý arqyly Qaraǵandy ob­ly­synyń jaqyn ornalasqan tórt aýda­ny­ jáne Aqmola oblysynyń barlyq aýdan­dary óndirisiniń áleýetine taldaý júr­gi­zilgen. Eki oblystyń ákimdik­terine ar­nal­ǵan jol kartasynda ártarap­tan­dyrý­dy esepke alǵanda 2018 jylǵa arnalǵan egis alqap­tarynyń qajetti qury­lymy anyq­talǵan. 300 shaqyrym radıýs­taǵy aýdandardyń qoı eti óndirisiniń kóle­min qajettiliktiń 60 paıyzyna deıin ulǵaıt­ý áleýeti bolsa, shujyq ónimderin, óńdel­gen sút, sary maı, irimshik jáne súzbe kóle­min qajettiliktiń 50 paıyzyna deıin ulǵaı­tý áleýeti bar. Et óńdeý boıynsha jal­py qýattylyǵy 28 myń tonna jáne júk­te­mesi 72 paıyz bolatyn 24 kásiporyn qyzm­et kórsetedi. Jylyna 90 myń tonna sút óndirý qýattylyǵyn eskergende, azyq-túlik beldeýiniń 20 sút zaýyty boıynsha júk­te­me 55 paıyzdy quraıdy. Sondaı-aq munda óndiris kólemin ulǵaıtý boıynsha naqty ındıkatorlar qoıylǵan.

AT arnasy keńidi

Úkimet otyrysynda sıfrly ekonomı­kaǵa mamandar daıarlaý sharalary da tal­qy­landy. Bul rette Bilim jáne ǵylym mı­nıstri Erlan Saǵadıev orta bilim berýdegi AT-quzyrettilikti arttyrý aıasynda mektepterde «Robotty tehnıka» tańdamaly kýrsy engiziletinin baıandady. 2016-2017 oqý jylynda robotty tehnıka boıynsha 372 úıirme, sondaı-aq 397 mektepte 397 robotty tehnıka kabıneti ashylǵan. 2 500 ınformatıka muǵalimi robotty tehnıka, robotty tehnıkany júzege asyrý jaǵdaıynda AT boıynsha teorııalyq jáne synyptan tys jumystardy uıymdastyrýdyń erekshelikteri boıynsha biliktilikti arttyrý kýrstarynan ótken. Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdegi AT-quzyrettilikti arttyrý aıasynda aǵymdaǵy jyly jumys berýshilerdiń usynystary boıynsha «Aqparattyq qaýipsizdik» jańa mamandyǵy qosyldy. Bul mamandyq boıynsha qabyldaý 2018 jyldyń 1 qyrkúıeginen bastalady.

«Barlyq 16 óńirde ınteraktıvti bilim berý jabdyǵyn qoldaný boıynsha oqý ortalyqtary quryldy, onda 3 564-ten astam ınjener-pedagog qyzmetker biliktilikti arttyrýdan ótti. 2017-2018 oqý jylynyń basynan beri barlyq JOO-lar AT salasynda bekitilgen 10 kásiptik standartty eskere otyryp, bilim berý baǵdarlamalaryn jańartty. Sondaı-aq onlaın rejimde oqytý keńinen taralyp keledi», dedi mınıstr. 

Dınara BITIK,  «Egemen Qazaqstan»