Bizdiń muraǵattarda shań basyp jatqan kóptegen muramyz latyn álipbıinde jazylǵan. Latyn álipbıine ótý arqyly baǵa jetpes injý-marjan, baı muralarymyzdy keńinen zertteýge múmkindik alar edik. Máselen, Alash arystarynyń latyn álipbıimen jazylyp, jarııalanǵan qanshama eńbegi kópshiliktiń kádesine asyrylmaı, izdeýshisin kútip jatqany jasyryn emes.
HHI ǵasyr aqparat ǵasyry desek, búgingi kompıýter zamanynda álemdik ǵalamtor júıesindegi aqparat kimniń qolynda bolsa, sol óz bıligin emin-erkin júrgize alady. Al aqparattyń basty quraly – jazý. Iаǵnı ǵalamtor júıesinde ústemdik jasaýshy – ol latyn grafıkasy.
Bilim, ǵylym, óndiris salasyna enip jatqan jańa tehnologııalarǵa latyn álipbıi arqyly qol jetkizemiz. Sondyqtan latyn álipbıine kóshýmen halyqaralyq aqparattyq keńistikke shyǵý jeńildeıdi, ıaǵnı ǵalamtor júıesin halqymyzǵa ana tilinde meńgerýge jol ashylady. Qazir bárimizdiń kózimiz ashyq, kókiregimiz oıaý, birneshe tildi bes-alty aıdyń ishinde qoryqpaı, erkin úırenip alyp jatqanda, ana tilindegi dybystardy basqasha tańbalaýdy ǵana meńgerip alý búgingi jas urpaqqa kóp qıyndyq keltirmeıdi. Ári búginde uıaly baılanystaǵy habarlamalardyń kóbi osy grafıkamen jazylýda.
Latyn álipbıine kóshý memlekettik tildiń qoldanys aıasyn odan ári keńeıtýge múmkindik jasaıdy. Til tazalyǵy máselesine kelsek, tilimizdegi qazirgi jat dybystardy tańbalaıtyn áripterdi qysqartyp, sol arqyly qazaq tiliniń tabıǵı taza qalpyn saqtaýǵa múmkindik alamyz. Qazaq tilin oqytýda basy artyq tańbalarǵa qatysty emle erejeler qysqaryp, mektepten bastap barlyq oqý ornynda oqytý úderisi jeńildeıdi.
Latyn álipbıine aýysý – bizdiń ulttyq sanamyzdy jańǵyrtýdyń bir joly. Bir ǵana mysal, elimizdiń latyn árpindegi transkrıpsııasyn «Kazakhstan» dep emes, «Qazaqstan» dep jazǵan bolar edik.
Qazaqstannyń latynǵa kóshýi – kórshimiz Reseımen dostyq baılanystarynan bas tartýy degen sóz emes. Bul – táýelsiz eldiń ishki ulttyq mádenı máselesi. Ol máseleniń kórshi eldermen qatynastarǵa qatysy joq. Reseı men Qazaqstannyń dostyq negizdegi baılanysy eki el úshin de paıdaly ekeni anyq.
О́zge ult ókilderiniń memlekettik tildi úırenýine de óz áserin tıgizer edi.
Jandos SMAǴUL,
fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor
Qaraǵandy oblysy