Keshe Parlament Májilisinde «Agroónerkásiptik keshendi damytý kartalary – aýyl sharýashylyǵyn memlekettik qoldaýdy jetildirý jónindegi odan ári sharalar» taqyrybynda Úkimet saǵaty ótti. Májilis Tóraǵasynyń orynbasary Vladımır Bojko jetekshilik etken otyrysta Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary – Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Asqar Myrzahmetov negizgi baıandama jasap, salanyń jaı-kúıinen halyq qalaýlylaryn habardar etti.
О́z kirispe sózinde aýyl sharýashylyǵy salasyn damytýǵa qatysty naqty maqsat-mindetter men aıqyndalǵan josparly baǵdarlamalar Memleket basshysynyń dástúrli Joldaýy men el Úkimetine júktegen tapsyrmalarynda kórinis beretindigin atap ótken V.Bojko Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomıkalyq ósý qarqynyna qatysty pikirin bildirdi.
Al atalǵan baǵyt boıynsha atqarylyp jatqan jumystar jóninde sóz alǵan Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Asqar Myrzahmetov memlekettik baǵdarlamany iske asyrýdyń alǵashqy 9 aıynda oń nátıjeler baıqalatyndyǵyn baıandady. Búgingi tańda aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń óndiris kólemi 2 paıyzǵa jýyq ósip, mal sharýashylyǵy ónimderiniń óndirisi 3,3%-ǵa, et óndirisi 5,7%-ǵa, sút óndirisi 2,8%-ǵa ulǵaıǵan.
«Sol sııaqty ósimdik sharýashylyǵynda da óndiristiń ulǵaıǵany baıqalady. Al osy kúnderi dándi daqyldardy jınaý aıaqtalyp keledi. Iаǵnı 15,3 mln gektar jerden ónim jınaldy. Jumys qarqyny ótken jylǵa qaraǵanda 1,1 mln gektarǵa joǵary bolyp, 21,9 mln tonna astyq bastyryldy», dedi A.Myrzahmetov.
Mınıstrdiń aıtýynsha, tuqym sharýashylyǵyn memlekettik qoldaý men mıneraldy tyńaıtqyshtardy qoldaný boıynsha qabyldanǵan sharalardyń arqasynda aǵymdaǵy jyly 3-synypty astyqtyń úlesin 65%-ǵa deıin ulǵaıtýǵa múmkindik týyndaǵan. О́tken jylǵy kórsetkish 44%-dy quraǵan eken. Taǵy bir aıta keterligi, bıylǵy astyqtyń 34%-ynyń dán mańyzy ótken jylǵy 9 paıyzdyq kórsetkishten 25 jáne odan joǵary deńgeıge jetken.
Saladaǵy sońǵy jańashyldyqtyń biri – Memleket basshysynyń bastamasymen aýyl sharýashylyǵyn kooperatıvtendirý máselesine qatysty jaıttar boldy. Bul baǵytta mınıstrlik mamandary arnaıy kooperasııa kartasy ázirlenip, qoldanysqa engizilgenin alǵa tartty.
«Aýyl sharýashylyǵy kooperasııasy kartasy 2016 jyldyń sońynan bastap iske asyrylýda jáne aǵymdaǵy jyly alǵashqy nátıjelerge qol jetkizildi. Búginde 56 myńnan astam jeke qosalqy sharýashylyq pen usaq sharýa qojalyǵy irilendirilip, 745 kooperatıv quryldy. О́zin ózi jumyspen qamtyǵandar men jumyssyzdar 5 968 bordaqylaý alańyn qurdy. Osylaısha, mundaı sanattaǵy adamdardyń barlyǵy da dara kásipker retinde qaıta tirkeldi. Qazirgi kezde bordaqylaý alańdarynyń qýattylyǵy 102,5 myń basty quraıdy jáne 44 myń tonnadan astam sút pen 13 myń tonna et daıyndaldy», dedi A.Myrzahmetov.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimetinshe, júrgizilgen salalyq taldaýlar nátıjesinde jyl saıyn elimizde 7,8 mln teri shyǵarylǵanymen, onyń tek 2 paıyzy ǵana óńdeletini anyqtalǵan. Teri óńdeıtin 5 zaýytqa jıyntyq kórsetkishtiń tek 5,5 paıyzy ǵana júktelgen. Al jún óńdeıtin kásiporyndar kórsetkishi shamamen 12,7 paıyzǵa teń. Osyǵan baılanysty qazirgi kezde mal soıý pýnktteri janynan jańadan 30 jún daıyndaıtyn jáne 135 teri daıyndaıtyn beketterdi qurý kózdelip otyr. Sondaı-aq 2 531 shalǵaıdaǵy jaıylym ýchaskesi men 1 747 qoldan uryqtandyrý pýnktin iske qosý josparlanýda. Jumys istep turǵan 2 kásiporyndy jańǵyrtý jáne júnniń barlyq túrin keshendi qaıta óńdeýge múmkindik beretin zamanaýı tehnologııalardy qoldana otyryp, 1 zaýyt salý máselesi sheshilgen. Nátıjesinde, mal basy 2021 jylǵa qaraı 2,7 mıllıonǵa, al qoı sharýashylyǵy ónimi 2 esege ósetini boljanýda.
Sonymen qatar Asqar Myrzahmetov elimizde aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń tozyǵy jetkenin de ózekti máseleniń biri retinde atap ótti. Onyń dereginshe, qaıta jaraqtandyrý túıinin tarqatý úshin túrli jeńildikterden turatyn sharalar kesheni ázirlengen. Parkterge júrgizilgen taldaý nátıjesinde traktorlardyń 65 paıyzynyń jáne kombaındardyń 46 paıyzynyń qoldanylý merzimi 17 jyldan asyp ketkenine kóz jetkizilgen. Bul rette, traktorlardyń 20 paıyzy jumys istemeıdi, al 26 paıyzy esepten shyǵarýǵa jatady. Kombaındar boıynsha da osyǵan uqsas jaǵdaı qalyptasqan.
«Munyń bári de sharýalardyń artyq shyǵyndanýyna soqtyrýda. Qýatty kombaındar men traktorlardyń ımportyn almastyrýǵa bizdiń qaýqarymyz jetkiliksiz ekeni túsinikti, desek te topyraq óńdeıtin jáne azyq daıyndaıtyn tehnıka sekildi «shaǵyn mehanıka» quraldarynyń ımporty boıynsha jaǵdaıdy ózgertýge kúshimiz jetedi», dedi aýylsharýashylyq tehnıkalaryn qaıta jaraqtandyrý kartasymen tanystyrǵan A.Myrzahmetov.
Nurlybek DOSYBAI, «Egemen Qazaqstan»