Jeksenbi kúni Japonııada kezekten tys parlament saılaýy bolyp, onda qazirgi premer-mınıstr Sındzo Abeniń lıberaldy-demokratııalyq partııasy (LDP) aıqyn basymdylyqpen jeńiske jetti. «Jańa Komeıto» partııasymen birigip konservatıvtik koalısııa qurǵan bul partııa endi parlamenttiń tómengi palatasyndaǵy 465 orynnyń 311-ne ıelik etetin bolady dep kútilýde.
Sóıtip premer-mınıstr Sındzo Abe óziniń pozısııasyn barynsha nyǵaıtyp aldy. Onyń negizgi qarsylasy, Tokıo qalasynyń basshysy Iýrıko Koıke hanymnyń «Úmit partııasy» tek 50 oryn shamasynda ǵana depýtattyq mandatqa ıe boldy. Partııa basshysynyń ózi bul nátıjeni «óte nashar qorytyndy» dep baǵalady.
Ekonomıkalyq qýaty jóninen álemde úshinshi orynda turǵan bul memlekettiń ishindegi tynyshtyq pen turaqtylyq Qazaqstan úshin de mańyzdy. О́ıtkeni Japonııa Qazaqstannyń úlken ekonomıkalyq áriptesteriniń qataryna jatatyn memleket.
Ústimizdegi jyldyń qyrkúıek aıynda Sındzo Abe parlamenttiń tómengi palatasyn taratý týraly bastama kóterip, oǵan ımperator qol qoıyp, merziminen buryn ótkiziletin jańa saılaýdy 22 qazanǵa belgilegen bolatyn. S.Abeniń partııasy parlamentte onsyz da kópshilik bolatyn, alaıda premer-mınıstr jańa salyq saıasatyn engizý men soltústikkoreıalyq qaýiptiń ulǵaıýyna baılanysty halyqtyń molyraq qoldaýyna ıe bolýym kerek degen maqsatty alǵa tartyp, tómengi palatany qaıta saılaýǵa qulshynys bildirgen. Bir jaǵynan bul úlken táýekel de edi, óıtkeni sońǵy aılarda japon elektoraty arasynda júrgizilgen salmaqty saýaldarǵa qaraǵanda, lıberaldy-demokratııalyq partııanyń reıtıngi birshama tómen ekeni anyqtalǵan.
Al premer-mınıstrdi qoldaýshylar úlesi 70 paıyzdan 23 paıyzǵa deıin quldyraǵan. Shilde aıynda ótkizilgen Tokıo qalalyq jınalysynyń saılaýynda LDP 127 depýtattyq mandattyń 23-ne ǵana ıe bolǵan. Bul partııa tarıhyndaǵy eń tómengi kórsetkish. Osy saılaýdan keıin, tamyz aıynda S.Abe úkimetti tolyqtaı otstavkaǵa jiberip, mınıstrler kabınetin qaıta jasaqtaǵan bolatyn. Onda barlyq 19 mınıstrdiń beseýi ǵana oryntaqtaryn saqtap qalǵan. Bul másele de elektorattyń kózqarasyna teris yqpal etetin faktorlardyń biri.
Alaıda, premer-mınıstr osyndaı táýekelderge qaramaı jańa saılaý bolǵanyn qalap, onda óziniń saıasatyn halyqtyń qoldaıtyndyǵyna anyq kózin jetkizip, parlamenttiń úshten eki daýsyna ıe boldy. Endi ol óziniń kózdegen maqsatynyń biri – tutyný salyǵyn 8-den 10 paıyzǵa deıin arttyratyn bolady. Halyq óziniń qolaıyna jaǵa qoımaıtyn bul sharaǵa beıildilik tanytyp otyr. О́ıtkeni arttyrylǵan salyqtan túsken qarajat soltústikkoreıalyq qaýiptiń ósip otyrǵan jaǵdaıynda ulttyq qaýipsizdikti nyǵaıta túsýge qoldanylatyny premer-mınıstr tarapynan buryn anyq aıtylǵan. Árıne Sındzo Abe óziniń qazirgi jaǵdaıynda da ulttyq qaýipsizdikti nyǵaıtý qajettigin alǵa tartyp, salyqty ósirýge shamasy keletin.
Biraq óz isine halyq seniminiń qanshalyqty dárejede bolatynyn kórýdi kózdegen saıasatker óz partııasy men jeke basynyń bılikten aıyrylyp qalý táýekeline qaramaı osyndaı qadamǵa bardy jáne óziniń saıası baǵytynyń durystyǵyna halyqtyń kózi jetip otyrǵanyn kórdi. Endi ol ulttyq qaýipsizdikti nyǵaıtý baǵytyna batyl kirisetini sózsiz. Saılaý aldy málimdemelerinde S.Abe birneshe ret Soltústik Koreıaǵa qatysty batyl jáne qatań saıasat ustanatynyn aıtqan bolatyn.
Jalpy, parlament saılaýyna barlyq elektorattyń 52,7 paıyzy ǵana qatysty. Degenmen Japonııanyń zańdylyǵy boıynsha mundaı jaǵdaıda kvorým bar dep esepteledi.
Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan»