«Máńgilik el jastary – ındýstrııaǵa!» áleýmettik jobasy qabyldanǵaly «Serpin–2050» baǵdarlamasyna qatysýshylardyń sany Qyzyljar óńirinde molaıyp keledi. Búginde baǵdarlama sheńberinde Ońtústik Qazaqstan, Almaty, Jambyl, Mańǵystaý, Qyzylorda oblystarynan 1200-ge jýyq jas kolledjderde 12 tehnıkalyq jáne kásiptik mamandyq boıynsha bilim alýda. M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetinde 900 stýdent oqyp júr.
Elimizde «WorldSkills International» qozǵalysy formatynda alǵash ret uıymdastyrylǵan «Meni shyńdaǵan Serpin – 2017» birinshi respýblıkalyq kásibı sheberlik baıqaýynyń ashylý saltanatynda sóılegen sózinde oblys ákiminiń birinshi orynbasary Aıdarbek Saparov tórt jyl buryn Elbasy bastamasymen qolǵa alynǵan baǵdarlama jumysshy kásibiniń bedelin kóterý, osy saladaǵy suranysty retteý, jastardy eńbek kúshi jetispeıtin aımaqtarǵa ornalastyrý, turaqtandyrý maqsatyn kózdeıtinin jetkizdi. Bıyl Petropavl temir jol kóligi kolledjin 45, Aqjar aýdanyndaǵy aýyl sharýashylyq kolledjin 22 túlek aıaqtap, «Temir joldyń jyljymaly quramyn paıdalaný, jóndeý jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetý», «Esepteýish tehnıka jáne baǵdarlamalyq qamtamasyz etý» mamandyqtaryn alyp shyqty.
Olardyń 52-i jumysqa ornalasyp, 11-i bilim alýdy ári qaraı jalǵastyrǵan. «Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵy» AQ vıse-prezıdenti Talǵat Asqarovtyń aıtýynsha, joba sheńberinde 15 myń stýdent 26 JOO men 37 kolledjde bilim alýda. Halyqaralyq kásiptik daıarlaý jáne biliktilik standarttaryn meńgerý qazaqstandyq jastar aldyna basty mindet retinde qoıylyp otyr. «Sıfrly Qazaqstan», «Úsh tilde bilim berý» sııaqty jobalar barsha qazaqstandyqtardy HHI ǵasyrdyń talaptaryna daıarlaýdyń qamy.
Baıqaýǵa 9 oblystan 80 túlek qatysyp, «Aspapty qaıta jasaý», «Radıotehnıka, elektronıka jáne telekommýnıkasııa», «Aspazdyq is», «Kirpish qalaý», «Aqparattyq júıeler», «Avtomehanık», «Veterınar-tehnık» sekildi on mamandyq boıynsha biliktiligi men bilimin ortaǵa saldy. Eki kúnge sozylǵan báseke Pogodın atyndaǵy orys drama teatrynda qorytyndylanyp, jeńimpazdar men júldegerlerdi oblys ákiminiń orynbasary Madııar Qojahmet marapattady. Jalpykomandalyq esepte Soltústik Qazaqstan oblysy birinshi oryndy ıelendi.
«Aqparattyq júıeler» atalymynda ozyp shyqqan Soltústik Qazaqstan kásiptik-pedagogıkalyq kolledjdiń stýdenti Saıda Bekbýdımen sóıleskenimizde, Ońtústik Qazaqstan oblysynan kelgen qarshadaı qyz úsh jyldyń ishinde kóptegen dostar tapqanyn, ábden baýyr basyp qalǵanyn, eńbek jolyn Maǵjan elinde jalǵastyrýyna qytymyr aýa raıy esh bógesin bolmaıtynyn aıtty. Rasynda da, baǵdarlamaǵa qatysý máseleniń bir jaǵy ǵana. Dıplomdy jastardy turaqtandyrý jaıy qalaı degenge kelsek, kóleńkeli tustar az emes.
Eń ókinishtisi, Úkimet tarapynan jeńildikti jaǵdaılar jasalǵanyna qaramastan oqý bitirýshilerdiń keri oralyp jatatyny. Máselen Aqjar aýdanyna qarasty Lenıngrad aýyl sharýashylyq kolledjin támamdaǵan 22 túlektiń bári de qalýdy qajet dep tappaǵan. Serpindikterdiń alǵashqy legi M.Qozybaev atyndaǵy SQMÝ-dy kelesi jyly aıaqtaıdy. Ázirge qanshasy bolashaq taǵdyryn teriskeımen baılanystyratyny belgisiz.
«Rýhanı jańǵyrý» maqalasynda týǵan jerge degen súıispenshilik Qazaqstanǵa degen patrıottyq sezimmen tyǵyz baılanystyǵy, ajyraǵysyz uǵym ekeni tekten tek qozǵalǵan joq. Babalarymyz ǵasyrlar boıy kindik qany tamǵan jerin ǵana emes, ulan-ǵaıyr aýmaqty qorǵap kelgen. Olaı bolsa týǵan jerge degen perzenttik paryz, azamattyq ustanym bir ǵana óńirmen shektelmeıtini anyq. Tutas halyqty shyn mánindegi ult etetin mádenı-genetıkalyq kodynyń negizi osyndaı oılarǵa jeteleıdi. Jasyratyny joq, elimizdiń eń qıyrynda ornalasqan oblysta kóptegen eldi mekender, ásirese shekaralyq beldeýler eńbek kúshine muqtaj.
Ekologııalyq jaǵynan taza, jeri qunarly bola tura! Kúngeıde, kerisinshe, jer de, jumys ta tapshy. Osy bir teńgerimsizdikti sheshý úshin Úkimettiń arnaıy qaýlysymen «Ońtústikten – Soltústikke!» jobasy qolǵa alynyp, kóship kelýshilerge jan-jaqty áleýmettik kómekter jasalýda. Bul jaqta qosalqy sharýashylyqpen aınalysýǵa da múmkindikter mol. Osyndaı artyqshylyqtardy serpindikter paıdalanyp jatsa, tek «bárekeldi» deımiz.
Jergilikti kásiporyndar men uıymdar da óndiris oryndarynda tájirıbeden ótetin bolashaq túlektermen eńbek kelisimshartyn jasaýǵa qulyqsyz. Jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalardy úılestirý basqarmasy mamandary soltústik óńirlerde bilim alýǵa yntaly jastardy ishki mıgrasııany retteıtin erikti kóshirý baǵdarlamasyna qatysýshylar sanatyna engizý jaıy tıisti vedomstvolar qaraýyna usynylǵanyn aıtady. Másele ońtaıly sheshilse, serpindikterge turǵyn úımen qamtamasyz etý, jumysqa ornalastyrý, basqa da áleýmettik qoldaý múmkindikterine kepildik beriler edi.
Dıplomdy túlekterdi oqý bitirgen óńirlerde kemi bes jylǵa deıin eńbek etýge mindetteý sekildi usynystardy da eskergen jón sekildi. Sonda shákirtaqyǵa, jol shyǵynyna, qysqy kıimge, tamaq pen jataqhanaǵa jumsalatyn shyǵyndar ótelip, eń bastysy, bilimi men biligi ushtasqan jumysshy mamandyǵyna degen suranystyń, eńbek kúshine degen zárýliktiń talapqa saı sheshileri sózsiz.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy
Sýretti túsirgen
Talǵat TÁNIBAEV