Muǵaljar taýynyń eteginde dúnıege kelgen halqymyzdyń daryndy uldarynyń biri Qudaıbergen Jubanov edi desek, qatelese qoımaspyz.
Keıinnen onyń esimi tek qazaq jurtyna ǵana emes, sonymen birge sol dáýirdegi odaqqa da keńinen tanyldy. Tarıhı tulǵa eń aldymen ákesi ashqan mektepte álipbıdi bes saýsaǵyndaı meńgerip, budan keıin Orynbor men Peterbor qalalarynda bilim men ǵylymnyń qııa shyńyna qaraı qulash sermeıdi. Zııatker qala Peterborda qazaqtyń tuńǵysh aspıranty atanady. Ol V.V.Bartold, N.Iа.Marr, A.N.Samoılovıch jáne V.A.Bogorodıchkıı syndy álemge áıgili shyǵystanýshy ǵalymdardyń aldynan ótip, dáristerin tyńdaǵan. Sonymen birge Peterbordaǵy birqatar sańlaq ǵalymdarmen tize qosyp, qatar júrgen. Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe óńirlik memlekettik ýnıversıtetiniń rektory, fılologııa ǵylymynyń doktory, professor Baýyrjan Erdenbekov Jubantaný ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń ashylý rásimi kezinde sóz arnasyn osy tustan tarqatty.
Osy basqosý kezinde aıtylǵandaı Qudaıbergen Jubanov nebári 38 jyl ǵumyr keship, «qyzyl qyrǵynnyń» qurbany bolyp kete bardy. Birtýar ǵalymnyń esimi álemdik lıngvıstıkanyń ozyq dástúrlerin tereń ári jan-jaqty ıgerýimen erekshe. Ol osy qysqa ǵumyrynyń ishinde qazaq til bilimi men túrkologııa máselelerine qatysty ǵylymı zertteýler jazyp, keıingi urpaqqa usynyp ketti.
О́z dáýirinde Jubanov alaqanynyń jylýyn Máýlen Balaqaev jáne Ǵaıneddın Musabaev syndy keıingi qazaq til bilimi ǵylymynyń kórnekti ókilderine aınalǵan ǵalymdar da sezingeni óz aldyna bólek bir áńgime. Qudaıbergen Jubanovtyń esimin ıelengen jańa zerthana onyń eńbekterin zertteý nysanyna aınaldyrý máselesine jańasha bir qyrynan keledi dep senim artqymyz keledi. О́zgesin aıtpaǵanda qaıtalanbas túrkitanýshy ǵalym kezinde qazaq tiliniń latyn álipbıine kóshýin qoldap, bul máselege baılanysty óziniń ǵylymı-zertteý eńbekterin jazǵanyn da kópshilik bile bermeýi múmkin. Osy taqyryptyń ózi de tutas bir ǵylymı jobanyń taqyrybyna suranyp turǵandaı kórinedi.
Sondaı-aq tarıhı tulǵanyń jan-jaqtylyǵy men oı-órisiniń keńdigi jáne aqyl-parasatynyń tereńdigi tildik-lıngvıstıkalyq turpattaǵy túıinderdi jalań qarastyrmaı ony ádebıet pen mýzyka jáne túrkologııa syndy ǵylym salalarymen baılanystyra qarastyrýynan da aıqyn kórinis taba alady. Jańadan ashylǵan Jubanovtaný ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń mamandary ǵalymnyń artyna qaldyrǵan osy qyrlaryna da kóńil aýdarsa ıgi. Bir sózben aıtqanda Qudaıbergen Jubanovtyń ǵylymı eńbekteri elimizdiń rýhanı qazynasynyń qatarynan oryn alatyn qundy dúnıeler ekeni anyq. Jubanovtaný ǵylymı-zertteý ortalyǵy onyń osy qadir-qasıetin keıingi urpaqtyń boıyna ornyqtyrý maqsatyn qoıyp otyr.
Temir QUSAIYN, "Egemen Qazaqstan"