Qarapaıym halyqtyń qys qamyna erte bastan kirisetini belgili. Ásirese aýyldy jerlerde mal azyǵyn, otyn-sý daıyndaý jumystary tolastamaıdy. Qylyshyn súıretip kele jatqan qys mezgilinde budan ózge máseleler taǵy bar. Aýyl men aýyldyń, qala men qalanyń arasyn jalǵap jatqan joldyń jaıy turǵyndar úshin qaı kezde de mańyzdy.
Halyqaralyq «Batys Eýropa–Batys Qytaı» avtodálizi Jambyl oblysy aýmaǵymen ótedi. «Almaty-Tashkent» tasjolymen kún saıyn myńdaǵan jolaýshy ári-beri qatynaıdy. Sonymen qatar jergilikti mańyzy bar joldardy qys mezgilinde kútip-ustaý máseleleri de ózekti. Oblystyq qurylys, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynyń málimetinshe, bul maqsatqa sońǵy bes jylda 583,2 mıllıon teńge bólinipti. Onyń ishinde aǵymdaǵy jyldyń kúzgi-qysqy kútip-ustaý jumystaryna 233,5 mıllıon teńge qarastyrylǵan. Jalpy, búgingi tańda jergilikti atqarýshy organdar men merdigerler tarapynan joldardyń qaýipti bólikteri men asýlardaǵy kóktaıǵaqqa qarsy 17 220 tonna qum-tuz aralas ınertti materıaldar daıyndalyp, tıisti jumystar júrgizilýde. Al oblysta «Almaty-Tashkent» tasjolynyń boıynda ornalasqan Jýaly aýdanynyń Ońtústik Qazaqstan oblysymen shekteser tusyndaǵy Shaqpaq ata asýy men Qordaı aýdanyndaǵy Qordaı asýy qaýipti aımaqtar sanalady. Sondyqtan búginde ınertti materıaldar daıyndaýda osy eki aımaqqa basa kóńil bólinip otyr. Sondaı-aq qys mezgilinde oblystyq avtojoldardyń eń kúrdeli 10 shaqyrymyn quraıtyn Jýaly aýdanyndaǵy «B.Momyshuly-Qyztoǵan» bóligine qardan qorǵaýshy qalqandar óte qajet. Bul maqsatqa búginde oblystyq bıýdjetten 183,0 mıllıon teńge bólinip, merdiger mekeme anyqtalý ústinde.
Al aýdandardaǵy joldardyń daıyndyǵy jáne ony tekserý nátıjeleri qandaı? Oblystyq qurylys, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynyń basshysy Ádilet Ahataev bul rette Baızaq jáne Jambyl aýdandarynyń deńgeıi jaqsy baǵalanyp otyrǵanyn jetkizdi. Sonymen qatar T.Rysqulov, Qordaı, Shý, Jýaly jáne Moıynqum aýdandary orta deńgeıde bolsa, Merki, Sarysý jáne Talas aýdandary tómen deńgeıde bolyp shyqty.
Alaıda budan bólek taǵy bir másele bar. Búginde oblysta arnaıy tehnıkanyń sany bas-aıaǵy 133 birlik qana eken. Bul qajetti kólemniń 29,5 paıyzyn quraıdy, áli de 451 dana tehnıka qajet. Basqarma basshysynyń orynbasary Baqytjan Jánibekov búgingi tańda qajetti tehnıka alý úshin oblystyq bıýdjetten Qordaı, Shý, T.Rysqulov jáne Jýaly aýdandaryna 400 mıllıon teńge bólingenin aıtty. Sonymen qatar bólingen qarajatqa jyl sońyna deıin 19 tehnıka satyp alynatyn bolady. Biraq jyl sońyna deıin bir aıdan astam ǵana ýaqyt qaldy. Bul oraıda tehnıka satyp alý máselesi qarasha aıynyń ekinshi jartysy men jeltoqsan aıynda sheshimin taba ma? «Ol boıynsha ár aýdan óz ótinimderin Qarjy mınıstrligine tapsyrǵan. Búgingi tańda Qordaı aýdany portalǵa shyǵyp qoıdy. Jeltoqsan aıynyń ishinde bári anyqtalady», dedi Ádilet Ahataev.
Jalpy, oblys aýmaǵynda 1237 shaqyrym respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldardyń boıynda kólikterdiń úzdiksiz jáne qaýipsiz qozǵalysyn qamtamasyz etý maqsatynda táýlik boıy jumys isteıtin dıspetcherlik qyzmet uıymdastyrylǵan. Respýblıkalyq «Qazavtojol» aksıonerlik qoǵamy Jambyl oblystyq fılıalynyń dırektory Dáýren Toqtarov Taraz qalasynda jáne Jýaly, Jambyl, T.Rysqulov, Merki, Qordaı, Shý jáne Moıynqum aýdandarynda 10 jylytý pýnkti men 5 óndiristik baza qys mezgiline daıyn ekenin aıtyp otyr. Sonymen qatar qys mezgilinde jol qozǵalysy qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldardyń boıyna jalpy sany 816 ýaqytsha jol belgileri ornatylypty.
Jambyl oblysy sońǵy jyldary kórshi oblystarmen jol máselesine baılanysty kelisimsharttarǵa qol qoıýdy úrdiske aınaldyrdy. Qatty boran soǵyp, tabıǵat tosyn minez tanytqan kezde qardy tazalap, joldy ashyp bolǵansha kólikter toqtatylatyn. Bıylǵy jyly bul másele qalaı sheshimin tabady? Onyń ústine aldaǵy qystyń ońaı bolmaıtyn túri bar. Qarasha aıynda jaýǵan alǵashqy qardyń ózi jerge toń bolyp qatyp qaldy. Oblystyq mańyzdaǵy joldardyń taldan kóleńkelengen bólikterine álden-aq qar qatyp jatyr. Mundaı jaǵdaı qar eselep jaýatyn aldaǵy aılarda kólik qozǵalysyna kedergi keltiretini anyq. Sonymen qatar oblystaǵy Kúıik asýynda jyl saıyn jolaýshylardyń jolda qalý máselesi týyndaıdy. Bul jylda qaıtalanatyn jaıt bolǵandyqtan oǵan basa nazar aýdarylǵany jón. Jol jıegin qardan qorǵaıtyn qalqan retinde tal otyrǵyzý da kún tártibinen túsken joq.
Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy