Músilim Magomaevtyń «Sınıaıa vechnost» ánin qatty jaqsy kóremin.
О́zi shyǵarǵannan soń ba, Magomaev shyrqaǵanda án tylsymy seniń de keýdeńe saýlaı quıylyp, bar bolmysyńmen áýenge eltigenińdi bilmeı qalatynsyń. Án jumbaǵy da, óner qudireti de, ánshiniń qudaı bergen talanty da sonda bolsa kerek. Al ol ómirden ozǵan soń kim aıtsa da bir qaınaýy kem boldy-aý degendeı, dál Músilim bıigine jetińkiremeı, jetpeı qalǵan tustarynda qaıran ánshi «Sınıaıa vechnosty» ózimen birge alyp ketti me deıtinmin. Ara-tura Iýtýbtan Músilimniń oryndaýynda tyńdap osy bir ánge degen yntyzarlyǵymdy kemerinen asyrmaı qoıatynym jáne bar. Birde «Golos Krainı» atty jobada Ýkraınada oqıtyn ázerbaıjan jigiti Vagıf Nagıevtiń ózinshe salǵan ózgeshe órnegine razy bolǵanym bar. Al qazaq balasynda bul ánniń tuńǵıyǵyna boılap, jandy terbep aıtar bireý shyǵady dep te oılap kórmeppin. Joq, qaıta búgin sol pendeshiligimniń múlde qate bolǵanyna qýanyp otyrǵan jaıym bar.
Oıda joqta bir ánshige jolyqtym. Suńǵaq boıly, jyly jymııatyn ádemi kúlkisi bar, boıynan qazaqylyqtyń janǵa jumsaq lebi esken, kóshede kezikseń, qarapaıym kóptiń biri sanap qasynan óte shyǵar jas jigittiń esimi – Marat, soıy – Aıtymbaı eken. Al án salǵan tusta kóz aldyńda Marat asqaqtap ketedi. Joq, menmensigen emes, ol siz úshin bıik tulǵaǵa aınalady. Odan endi pańdyqty da, ánge ǵashyqtyqty da, óner kıeliligin uǵynǵandy da kóresiń. Shyrqap ketkeninde boıyń shymyrlap, án keıde qısapsyz keńdikke qulash uryp, keıde órge umtyla, shyńǵa kóterilgen tustarynda án asqarynyń ǵajaıyp bıigin baǵyndyrǵan jasqa súısine qarap, ánshiniń taza únine tamsanasyń.
Marattyń týǵan jeri – Shymkent qalasy. Áý demeıtin qazaq joq, degenmen de tuqymynda kásibı túrde óner qýǵan, ánshilik daryǵan jan joq, eken. Ata-anasy balamyz oıyn oınap, dop qýǵansha, ónerden sýsyndasyn dep kishkentaıynan mýzyka mektebine súırep, fortepıano synybynda oqıdy. Odan sol Shymkenttegi Mýzyka kolledjine túsip, sonda júrgende konkýrsqa qatysqanynyń arqasynda kózge ilinip, Astanadaǵy Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetine oqýǵa shaqyrylady. 2017 jyly Armenııanyń halyq ártisi Barseg Týmanıannyń synybynda «vokal óneri» mamandyǵy boıynsha ýnıversıtetti úzdik bitirip shyǵady. Qazir ózi bilim alǵan shańyraqta magıstratýrada oqyp jatqan Marat 2016 jyly bolashaǵynan úmit kúttirgen stýdent retinde Rımdegi áıgili «Santa Chechılııa» konservatorııasyna 4 aıǵa oqýǵa jiberiledi. – Maǵan sabaq bergen ózi Rım sahnasyn baǵyndyrǵan, La Skalada kórermenderin tamsandyrǵan maestro Klaýdıo dı Sennı qazaqtyń ánderine qaıran qaldy. Ne degen keremet dúnıeler, halyq ánderi deısiń be? Qandaı keńdik, mynaý ánshige tehnıkalyq turǵyda baǵa jetpeıtin dúnıe ǵoı. Mysaly, nemistiń, fransýzdyń ánderin aıtýshyǵa dybys qysańdyǵy kedergi keltiredi, al qazaqtar qalaı keń shyrqaǵan dep «Aqbaqaı», «Tileýqabaq», «Qarǵam-aý», «Nazqońyr» syndy ánderge tánti bolyp, biraz ánniń notasyn surap alyp qaldy, – deıdi Marat.
«Adam ándi oryndaǵanda ár jasta árqalaı sezinedi eken. Mysaly, osydan úsh jyl buryn siz jaqsy kóretin «Sınıaıa vechnosty» qalaı aıttym. Tehnıkalyq turǵyda emes, seziný jaǵynan. Jalpy, repertýar tańdaǵanda ishki jan dúnıem men sezimime kóp júginemin. О́tkende qansha án bilesiń degen saýalǵa jaýap berý kerek bolyp, soǵan erinbeı úsh kúnimdi arnap tizimin jasap, 1100 ándi tizip shyqtym. Biraq onyń barlyǵyn aıtamyn degen sóz emes, keı ándi oqý úderisi kezinde úırenesiń, al negizi men ózi ne nárseniń de túbine, tereńine boılaǵandy jaqsy kóremin, sondyqtan da ıtalııa, aǵylshyn, fransýz tilderin úırenip, oǵan qosa qazaqtyń halyq ánderin oryndaǵanda tek notaǵa súıene aıtý durys emes dep, dástúrli án sheberleri Qaırat Baıbosynov, Erlan Rysqalı tárizdi maıtalmandarǵa qulaq túrip, án sózderine mán beremin. Al sheteldik arııa, romanstardy oryndaý úshin tilin uqpasań, sóziniń mánine jetpeseń, ol kópshilikke de jetpeıdi», deıdi ánshi.
Marattyń án salǵanda teńizdiń túbi kóringendeı tazalyq, tunyqtyqqa qosa, tuńǵıyqtan qýat alyp, býyrqanyp, tolqyny týlap bir ketkende alyp kemeni buıym qurly kórmeıtin teńizdiń eresen zor kúshi týlap jatady. Án bıigine shyǵyp, daýys tórt qubylaǵa tegis taraıtyndaı keńge qulash kergende qan tamyrlaryńyz ben árbir kletkańyz án tylsymynan shıryǵyp, qatty buralǵan shekteı, symdaı tartylyp, áýendi qabyldaýdyń shyrqaý shegine qalaı jetkenińizdi ańǵarmaı qalasyz. Ishki jan álemińiz erekshe bir kúıge bólenedi. Sirá, bul Marattyń barqyt únindegi bıiktiktiń sıqyry bolsa kerek.
– О́z aspabym fortepıanony da qatty jaqsy kóremin, sondyqtan jıi-jıi oǵan oralyp, oryndaıtyn ánderimniń óńdeýin de ózim jasaımyn. Ermek Serkebaevtyń óziniń fortepıanoda súıemeldeýimen aıtqan ánderin tyńdap kórińizshi, qandaı keremet! Operada partıtýradan aýytqyp shyǵýǵa bolmaıdy, orkestrdiń ár aspabynyń óziniń tartar ıirimi bar, sondyqtan odan aýysyp kete almaısyń. Al Ermek aǵanyń ımprovızasııaǵa barýy, halyq ánderin sharyqtata aıtýy ǵajap. Jalpy, shyǵarmashylyq adamyna belgili bir derbestik, erkindik qajet degen oıdamyn. Tek qalypqa túsken baǵyttan aýytqymaı, taktiden shyqpaı aıtý ánshiniń oıyn da, ónerin de tusaıdy degen jas jigittiń paıymdaryna qarap, odan bolashaqta jarqyraı janatyn jaryq juldyzdy kórgendeı boldym. Sát sapar saǵan, Marat!
Anar TО́LEÝHANQYZY, «Egemen Qazaqstan»