Áıgili Ýınston Cherchılldiń «Tarıh biz týraly jaqsy aıtatyn bolady, sebebi ony ózimiz jazamyz» degen sózi bar eken.
Rasynda, tarıhty jasaý bar da, ony jazý bar. Tarıhty jasaǵan tulǵa retinde Cherchılldiń jazǵandary Eýropanyń ótkenine úńilgen oqyrmannyń nazarynan áste tys qalǵan emes.
Bul ónegeli úrdis bizge jat emes edi. Keshegi Atatúrik, Babyr, odan ári Bilge qaǵan túgel túrkiniń túpki tarıhyn tasqa qashap jazǵan. Beride úzilip qalǵan osy ulaǵatty dástúrdi Elbasymyz qaıta jańǵyrtyp otyr.
Búgin bizdiń qolymyzǵa Qazaqstan Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń «Táýelsizdik dáýiri» atty jańa kitaby tıdi. Birden aıtý kerek, bul kitap azattyqtyń aq tańyndaǵy jas memlekettiń alǵashqy demin, árbir qadamyn, eńsesin tiktep, qulashyn qalaı jazǵanyn naqty dáıektermen jınaqtaǵandyqtan, ony táýelsizdik tarıhynyń atlasy, jańa shejiremizdiń boıaý-bolmysy túgel qamtylǵan tutas kartınasy deýge bolady.
Biz ádette tarıhty zerdelegende kezeńderdi jyldarmen, dáýirlerdi ǵasyrlarmen ólsheımiz. Keıde bul ataýlar ýaqyttyń uzaqtyǵymen emes, mańyzdy oqıǵalarmen de ólshenedi. Bul turǵydan alǵanda, júz jylǵa bergisiz shırek ǵasyr Táýelsizdik dáýiriniń bastaýy boldy. Bul kezeń kitapta «Uly dáýir» dep atalady. Osy dáýirde jańa turpatty memlekettiń, jańa qoǵamnyń barlyq salasy óz tarıhynyń alǵashqy paraǵyn ashyp, jetistikterge toly jylnamasy jazyla bastady.
Qazaqstannyń qurylýy men qalyptasýy hronologııalyq jáne júıeli túrde qamtylǵan bul irgeli eńbekte táýelsizdik jyldaryn jańǵyrýdyń úsh tolqynyna balaǵan Nursultan Ábishuly Nazarbaev el tarıhyn kezeń-kezeńge bólip, árbir salany jeke-dara qarastyrady.
Biz kitaptan oqıǵalardyń qalaı órbigenin, shıelenisti jaıttardyń qalaı sheshilgenin ǵana emes, olardyń túpki sebebi men qısynyn da tabamyz.
Elimizde eń kóp talqylanatyn taqyryptyń biri qazaq tili ekeni belgili. Memlekettik tildiń máselesi táýelsizdiktiń eleń-alańynan beri Elbasynyń nazarynan tys qalǵan emes. Bul týraly avtor «Qazaq tili – qazaq ultynyń mádenı tutastyǵynyń basty qaınar kózi. Ǵasyrlar boıy solaı bolǵan, bolashaqta da solaı bola beredi... KSRO-nyń ulttyq tilderdi damytýǵa kóńil bólmegeni óz aldyna, tipti ony jasandy túrde tejep otyrǵany belgili. Sondyqtan da obektıvti túrde týǵan tildi tiriltý jáne óziniń jańa memlekettik mártebesine oraı jappaı qoldanysqa engizý úshin tek qana izgi nıet azdyq etetin», deı otyryp (80-bet), til saıasatynyń tetikteri týraly jazady.
Memleket basshysynyń ult bolmysynyń ajyramas ajary, rýhanı dińgegi, ómirsheń ózegi sanalatyn mádenıet pen ónerge de aıryqsha yqylaspen qamqorlyq jasap kele jatqany barshaǵa aıan. Osy qasterli qaǵıdatty kitaptyń «myńjyldyq qazaq mádenıeti jas eldiń táýelsizdiginiń senimdi tiregine aınaldy» degen sózinen de tabamyz. Odan ári avtor «Memlekettiń mádenıetke jáne tarıhı-mádenı muraǵa degen ustanymy – «ótkenge súıenbeı, bolashaqqa qadam jasaý múmkin emes» degenge saıady. Tarıhı sabaqtastyq pen ótken shaqpen baılanys qana táýelsiz Qazaqstannyń ilgeri damýy jolynda irgetas bola alady. Ulttyq jalǵan ıdealdar men burys maqsattarǵa boı urýyna jol bermeıdi» dep jazady (288-bet).
Osy arqyly biz 90-jyldardaǵy Naýryz meıramynyń dúnıege kelýinen bastap aýqymdy «Mádenı mura» baǵdarlamasynyń iske asyrylýy jáne búgingi «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń zańdy sabaqtastyǵyn tabamyz.
Kitapta myńdaǵan oqıǵalar aıtylyp, kóptegen tulǵalardyń attary atalady. Bul bizge táýelsizdik dáýirinde árbir detaldyń mańyzdy ekenin bildirýmen qatar, avtordyń zamandastaryna degen qurmetin de sezdiredi.
Qoǵam ómiriniń damýynda mańyzy zor buqaralyq aqparat quraldary jaıynda da kóptegen jaıttarǵa qanyǵamyz. Máselen, «2017 jyly memlekettik buqaralyq aqparat quraldary jańǵyrtyldy, jetekshi gazetter óz kelbetterin ózgertip, jańa damý jolyna tústi» dep baǵa beredi.
Mundaı mysaldardy kitaptyń árbir betinen keltirýge bolady.
Eń bastysy, avtor atap kórsetkendeı, bul kitap táýelsiz Qazaqstannyń dańqty tarıhyn bilýge jáne túsinýge, elimizdi maqtan eter jasampazdar qatarynyń kóbeıýine septesedi dep senemiz.
Sondyqtan dáıekti derektermen órilgen «Táýelsizdik dáýiri» – Qazaq eliniń tarıhyna úńiletin zertteýshiler men ótkenimizdi zerdeleıtin árbir oqyrmannyń udaıy júginetin kitaby bolady dep oılaımyz.
Sebebi bul – jasampaz jyldardyń jıyntyq jylnamasy!
Bul – Máńgilik eldiń temirqazyǵyna aınalǵan tutas dáýirdiń shejiresi!
Bul – Azattyq arhıtektory alǵan abyroıly asýdyń aınymas aıǵaǵy!
Táý eter táýelsizdik merekesi barshaǵa qutty bolsyn!