Ile Alataýy baýraıynda oryn tepken Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń Shekara qyzmeti akademııasy elimizdegi birden-bir shekarashy ofıserlerdi daıyndaıtyn áskerı oqý orny.
Akademııada jıyrmaǵa jýyq kafedra bar. Sonyń ishinde shoqtyǵy bıik 40 jyldyq tarıhy bar kınologııa jáne atty daıyndyq kafedrasy dep aıtsaq artyq bolmas. Búginde elimizdegi kúsh-qýat qurylymdaryna jáne basqa da vedomostvalarǵa kınolog-ofıserlerin daıyndap shyǵaratyn kafedrany polkovnık Erkin Ońbaev basqarady. Tájirıbeli maman, bilikti ofıserdiń basshylyǵymen kafedra ujymy ózderine júktelgen jaýapty mindetti abyroıly atqarýǵa daǵdylanǵan. Mundaǵy bilikti ofıserler memlekettik shekarany kúzetý isine taptyrmaıtyn kómekshi retinde qyzmettik janýarlardy úıretedi. Ujymdaǵy ár oqytýshy óz isiniń kásibı mamany. Kezinde shekara shebinde uzaq jyldar boıy qyzmet atqaryp kelgen tis qaqqan kánigi shekarashylar. Kafedarada negizinen qyzmet ıtterin shekara buzýshynyń izin kesýge, shekaralyq baqylaý-ótkizý beketterinde kólikke jasyrylǵan zańsyz esirtki men valıýtalardy, jarylǵysh zattardy izdeýge baýlysa, sonymen qatar jattyqtyryp úıretetin kınolog mamandaryn daıyndaıdy. Kafedra daıyndaǵan kınolog mamandary memlekettik shekaranyń ár tarapynan shekarany zańsyz kesip ótkisi kelgen azamattar men baqylaý-ótkizý pýnktteri arqyly alyp ótýge tyıym salynǵan zattardyń jolyn kesip, jarylǵysh zattar men esirtkilerdiń shekara asýyna jol bermeıdi. Sabaq barysynda akademııa qabyrǵasynda bilim alyp jatqan ár kýrsantqa bir qyzmet ıti bekitilip beriledi. Olar ıtterdiń ıis sezý qabiletin damytý arqyly jarylǵysh zattar men zańsyz valıýtalardy tabýǵa, shekara buzýshyny quryqtaýdyń aıla-tásilderin úıretýge mashyqtandyrady.
Jaqynda kafedra bastyǵy, polkovnık Erkin Búrkitbaıuly men onyń orynbasary podpolkovnık Igor Aleksandrovıchtiń uıǵarymymen Saryaǵash qalasynda ótken UQK Shekara qyzmetiniń birinshiligindegi jarysqa akademııanyń atynan barǵan áriptesterimizdiń asyǵy alshysynan túsip, 2 oryndy ıelendi. Olar kelisimshart qyzmetiniń serjanttary D. Alkeev pen E.Nasırovtar bolatyn. Kafedranyń betke ustar kınologtary esirtki zatyn izdeý boıynsha arnaıy ıtterdiń úzdik maman kınology atanyp, maqtaý qaǵazdarymen marapattaldy. Jalpy komanda boıynsha «Arnaıy ıtterdiń úzdik mamany» aýyspaly kýbogyn jeńip aldy.
Akademııa qabyrǵasynda daıyndalyp jatqan bolashaq shekarashy ofıserler shekara shebine qyzmetke kelgen soń, qaramaǵyndaǵy jeke quramǵa jylqyny shekarany kúzetýge, júkterdi tasymaldaýǵa, ózender men taýly jerdiń soqpaq joldarymen júrýge jáne tabıǵı jol kedergilerin ońaı eńserýdiń qyr-syryn úıretedi. Janýarǵa kereginshe kútim kórsetýge, baptap, jumysqa jáne demalysqa durys daıyndaýǵa, qyzmetke paıdalana bilýge daıyn bolý sabaqtarynda kafedranyń aǵa oqytýshysy podpolkovnık A.Plahovanyń eńbegi eren. Ol shırek ǵasyrdaı qyzmet atqaryp keledi.
Kafedra oqytýshylary qyzmettik ıtterdi kútip-baptap, úıretip-jattyqtyrýǵa oqý úderisinde ǵana qoldanyp qoımaı, sonymen qatar kúshik ósirýdi de iske asyryp, qyzmettik ıtter qataryn asyl tuqymdy ıttermen de tolyqtyryp otyrady. Bul turǵyda birqatar ońdy ister júzege asyp keledi. Akademııanyń joǵary basshylyqtarynyń kelisimimen aldyn-ala qurylǵan jospar boıynsha «Belgııa ovcharkasy» tuqymyn qaldyrý maqsatynda júrgizilgen jumys nátıjesin berdi. Bul kúshikterdiń anasy joǵaryda atalǵan jarysta jeńiske jetken jáne kóptegen jaqsy jetistikterimen kóringen alǵyr, esirtkini izdep tabýdyń sheberi. Onyń laqap aty «Aýra» dep atalsa, qylmyskerdiń izin kesýge jáne ustaýǵa qabileti jaqsy jetilgen erkegi «Esaýl» dep atalady. Qazir úıretý-jattyqtyrý jumystarymen kúshik ósirýshi tobynyń aǵa nusqaýshysy, serjant U.Nurlan túpkilikti aınalysýda. Kúshikterdiń ornalasqan orny sanıtarlyq jáne basqa da talaptarǵa saı. Buıyrsa, alty aıdan soń bul kúshikter de kýrsant-kınologtarǵa berilip, oqý úderisine beriletin qyzmettik ıtterdiń qataryn tolyqtyrmaq. Kınologııa jáne atty daıyndyq kafedrasynyń tájirıbeli ofıserleri Memlekettik shekarany kúzetýshi kınolog mamandarǵa qyzmettik janýarlardy qoldaný tásilderiniń qyr-syryn úıretý barysynda olardyń minez-qulyq erekshelikterin, qasıetterin eskerýge, durys qoldana bilýine de erekshe nazar aýdaryp keledi.
Marat MOLDABEKOV,
podpolkovnık,
UQK Shekara qyzmeti akademııasynyń aǵa oqytýshysy.