• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
19 Qarasha, 2011

Álem chempıonatynda top jarýǵa umtylamyz, –deıdi Dúnıejúzilik qol kúresi federasııasynyń vıse-prezıdenti, Azııa qol kúresi (armrestlıng) federasııasynyń prezıdenti, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy Muqan Saǵıdollauly Aǵzamov.

1124 ret
kórsetildi

Sonymen Almaty taǵy bir Álem chem­pıonatynyń tusaýyn keskeli otyr. Qara­shanyń 29-y men jeltoqsannyń 3-i araly­ǵynda Almatydaǵy Balýan Sholaq atyn­daǵy sport kesheninde qol kúresinen 33-shi Álem chempıonaty bastalmaq. Ol Táýelsiz Qazaqstannyń 20 jyldyǵy, elimizdegi qol kúresi men gir sportynyń órkendeýine tolaǵaı úles qosqan Muqan Aǵzamovtyń 60 jyldyq mereıtoıyna arnalmaq. Biz Álem chempıonatynyń bastalýyna sanaýly kúnder qalǵanda Muqan AǴZA­MOVQA birneshe saýal qoıǵan edik. – Qol kúresinen Álem chempıo­na­tynyń Qazaqstanda ótýi abroıymyzdy asqaqtata bermek! Sońǵy jyldary elimizde baıraqty básekeler turaqty óte bas­tady. Bul álem jurtshylyǵynyń Qa­­zaqstandy moıyndaýy, qurmetteýi degen sóz. 33-shi Álem chempıonatynyń Al­­ma­ty­da ótýine qandaı jaǵdaı sebep boldy? – Áńgimeni áriden bastaıyn. Elimizde gir sporty men armrestlıng federasııasy 1992 jyldyń jeltoqsanynda Qonaev qo­rymen bir kúnde dúnıege keldi. Bul sport túrleri Olımpıada oıyndary baǵdarla­ma­syna enbese de shetelderde jaqsy baǵa­la­nady, abyroıǵa ıe. Ásirese Reseı, AQSh, Eýropa elderinde qol kúresi men gir spor­ty erekshe damyǵan. Táýelsizdikpen tól qur­das federasııalarǵa jetekshilik etý ońaı sharýa emes. Elimizdiń barlyq ob­lystaryn aralaýǵa týra keldi, el birinshilikterin turaqty ótkize bastadyq. Qazir jyl saıyn qos sport túrinen el birinshiligi turaqty ótkizilip turady. Kezinde qol kúresi men gir tasyn kóterýden elimizdiń san márte chempıony atandym. 1975 jyly Úndistannyń Kalkýtta qa­lasynda qol kúresinen Azııa federasııasy qurylyp, oǵan prezıdent bolyp sol eldiń azamaty Barıdj Baran Das taǵaıyndaldy. Alaıda, Barıdj myrza aspaıtyn, saspaı­tyn, qozǵala qoımaıtyn sabaz eken, birde-bir ret qol kúresinen Azııa birinshiligin ót­kizýdi qajet dep tappaǵan ǵoı. Shydamnyń shegi bolýy tıis emes pe, úndilik azamatty qalyń uıqydan oıatýǵa týra keldi. Sebebi Azııadaǵy qol kúresi tuıyqqa tirelgen edi. Álem birinshilikteri men halyqaralyq jarystarǵa shaqyrýdy bylaı qoıyp, eshbir memlekettiń moıyndaǵysy joq. Aqyry bizdiń bastamamyzben arada 26 jyldan keıin Kalkýttada tunǵysh ret qol kúresinen Azııa chempıonaty ótip, onda Úndistan top jarsa, biz ekinshi orynǵa taban tiredik. Arada eki jyldan keıin taǵy sol eldiń Assam qalasynda Ekinshi Azııa chempıonaty jalaýyn kóterdi. Aıdy aspanǵa shyǵaryp, onda top jardyq. Myna bir derekke nazar aýdaralyq. Ún­distan 28 jylda Azııa birinshiligin nebári eki ret qana ótkizse, biz sońǵy segiz jylda Azııa chempıonatyn 8 ret ótkizip, on chem­pıonattyń jeteýinde top jardyq. 10-shy chempıonat О́skemende ótkeni týraly bas­pasózde jazyldy. Oǵan Azııanyń 21 memleketinen komandalar qatysty. Japonııa, Ońtústik Koreıa, Iran, О́zbekstan, basqa da memleketterde qol kúresiniń jaqsy damyp kele jatqany ańǵardyq. О́skemendegi Azııa birinshiligin oblys ákimi Berdibek Saparbaev ashty. Qala ákimi, sport janashyry Islam Ábishev qarjylaı kómek kórsetti. Shetelderden kelgen qol kúresi sheberleri 30 tamyzda О́skemende ótken qala kúni men Konstıtýsııa merekesine arnalǵan merekeli sherýge qatysty, turǵyndarmen pikir al­masqan kezde Qazaqstannyń qol jetkizgen jetistikterine rıza bolyp tarady. Al endi Álem chempıonatynyń Alma­tyda ótýine ne sebep boldy degen saýalǵa oralsaq, onyń ózindik ereksheligi bar. 2008 jyly Kanadada Dúnıejúzilik qol kúresi federasııasynyń kongresi ótti. Oǵan 43 memlekettiń ókilderi qatysyp, 33-shi Álem chempıonatynyń qaıda ótetini jaıly máseleni talqylady. Mundaı dúbirli ja­rysty ótkizý úshin mınıstrliktiń arnaıy jazylǵan kepildeme haty bolýy tıis. Lıtva, Polsha, Brazılııa, О́zbekstan elderiniń ókilderi saqadaı saı ázirlenip barypty.Sonymen tartys bastalyp ketti. Árbir elderdiń laýazymdy, elge tanymal azamat­tary álem birinshiligin óz elderinde ótki­zýge yntaly. Aýyr atletıkadan álemniń birneshe dúrkin rekordshysy, elimizde qol kúresi men gir sportynyń damýyna erekshe úles qosqan Vladımır Drekslerdi kongress músheleriniń kóbi tanıdy, qurmetteıdi. Drekslerdiń «Dúnıejúzilik qol kúresi federasııasynyń vıse-prezıdenti, Azııa qol kúresi federasııasynyń prezıdenti Mu­qan Aǵzamov 2011 jyldyń ekinshi jel­toqsanynda 60 jasqa tolady, sportta erekshe qoltańbasy bar azamattyń qurmetine Qazaqstan Álem chempıonatyn qabyldaýǵa árqashan ázir» degen bir aýyz sózi barlyq máseleni oń sheship tastapty. – Álem chempıonatyna qansha mem­le­kettiń qol kúresi sheberleri qatysady? – Búgingi kúni Álem chempıonatyna qa­tysýǵa 53 memleketten ótinish kelip túsken. Olar jolaqysy, qonaqúıge qarjyny óz­de­ri tóleıdi. Qol kúresi erekshe damyǵan Reseı – 70 adamyn jibermek. Túrikter – 58, Bra­zılııa – 60, Kanada – 50, AQSh 30-40, Ja­ponııa, Ońtústik Koreıa, Avstralııa, Oń­tústik Afrıka, Qyrǵyzstan sııaqty elder de otyz-qyryqtan kileń bir myqty sheberlerin jibergeli otyr. Bizdi Ońtústik Afrıka eliniń Álem chempıonatyna qatysý jó­nindegi ótinishi tańǵaldyrady. Sóz reti kelgende aıta ketý kerek, bolashaqta qol kú­resiniń Olımpıada baǵdarlamasyna enip qalýy ǵajap emes. Qazir Eýropa, Latyn Amerıkasyn bylaı qoıyp, barlyq qurlyq ókilderi qol kúresin jandandyryp jatyr. Demek, básekelestik damý ústinde. Iаǵnı, keleshekte qol kúresi Olımpıada oıyn­da­ry­nyń baǵdarlamasyna enip jatsa, altyn alqany kúrep alar edik. Bizdiń osy jolǵy baıraqty básekedegi basty qarsylasymyz – Reseı. Álem chempıonatynda top jarý bas­ty mindetimiz. Bul el Táýelsizdiginiń me­reıli merekesine laıyqty tartý bolar edi. – Jarys qashan bastalady, báse­ke­ler negizinen alǵanda kimderdiń ara­syn­da ótpek? – 26-27 qarashada komandalar kele bas­taıdy. Olardy qarsy alý, qonaq úılerge ornalastyrý máselesi sheshilip qoıǵan. Reti kelgende aıta ketý kerek, Álem chem­pıo­na­tyn ótkizýge kómek jasaǵan QR Týrızm jáne sport mınıstri Talǵat Ermegııaevke alǵy­sym­dy aıtqym keledi. Almaty qala­sy­nyń ákimi Ahmetjan Esimovke de rızamyz. 28 qa­rashada kongress jıyny ótip, onda uıym­dastyrý, aldaǵy álem birinshiliginiń qaıda ótetini anyqtalmaq. Kongress jıy­ny­na Dúnıejúzilik qol kúresi federasııa­synyń prezıdenti kanadalyq Fred Roı, bas hatshy, belgııalyq Vıllı Denemos qa­tyspaq. Álem birinshiligi kemtarlar, (erkekter, áıelder) ardagerler, jastar, eresek ardagerler arasynda ótpek. Sonymen birge, 40-50 jastaǵylar arasynda sheberlik klass, 50-60 jastaǵylar arasynda grand-sheber­lik, 60-70 jastaǵylar arasynda senor-grandsheberlik ótkizý josparlanyp otyr. О́zim senor – grandsheberlik saıysyna tús­pekpin. 30 qarashada tańǵy saǵat 9.00-de Balýan Sholaq atyndaǵy sport kesheninde Álem chempıonatynyń saltanatty ashylýy bastalmaq. Oǵan álemniń sporttaǵy jaryq juldyzdary qatysady dep kútilýde. Úsh­inshi jeltoqsanda dúbirli jarys aıaqtaldy. Jeńimpazdar men júlde ıelerine estelik medaldar, syı-sııapat tapsyrylady. Al­ma­tydaǵy Álem chempıonatyn joǵary dá­rejede uıymdastyrý el abyroıyn art­tyryp, Táýlsizdiktiń 20 jyldyǵyna laı­yqty tartý bolmaq. Tobyqtaı túıin: Ata-babalarymyz «segiz qyrly, bir syrly» dep Muqan sııaqty azamattardy ardaqtaǵan ǵoı. Shynynda da, Muqan Aǵzamov bilimdi de, bilikti, zııaly azamat. Tehnıka ǵylymdarynyń kandı­da­ty, dosent M.Aǵzamovtyń ónertapqysh­tyǵy jaıly aıta ketken jón. Elimizde qara shegirtke qaptaǵan jyly shegirtkeni ýlaı­tyn tehnıkany jasap, búkil elge taratqan. Ol basqaratyn «Masaq» sharýa qoja­lyǵynda otyzdan astam adam eńbek etedi. Zaıyby Sulýhan da qojalyq tóraıymy. Ekeýi úsh bala, birneshe nemere tárbıelep ósirdi. Qyzy Janar ekonomıka ǵylym­da­rynyń kandadaty, qazir ShQMÝ dosenti. Kúıeý balasy Rýslan Seıilhanov eki ret Olımpıada oıyndaryna qatysqan, dzıýdodan Azııa chempıony. Áńgimelesken Ońdasyn Elýbaı, Shyǵys Qazaqstan oblysy.