Ásili, jaratylystyń ár qubylysy qaıyrly. Aıazǵa dombyqqan beti-qolymyzdy ahylap-uhlep ýqalap jatqanda árıne Qudaıdyń bul kúnine keıbirimizdiń tilimiz de tıip ketip jatady. О́ıtkeni qalada kólik qyzdyrǵan, dalada mal yqtatqan el kóp.
Biraq baıqaısyz ba, aýa raıy 40 gradýsqa deıin tómendegen osy kúnderi dalada tursańyz tynysyńyz ashylyp, jan dúnıeńizde bir sergektik paıda bolady. Tipti áldebir sharýamen kóbirek júrip qalyp tońǵannyń ózinde jyly jerge kirseńiz, qatty sýyqtan qyp-qyzyl bolyp ketken saýsaqtaryńyz sálden soń ysı, dýyldaı jóneledi. Bala kezimizde osy bir yssy aǵyndy qyzyq kórýshi edik. Sebebi qyzylshunaq aıazdarǵa qaramastan, syrǵanaq tebetin edik. Keıde qatty aıazǵa qatyp qalǵan qoldarymyz ıkemge kelmeı, jylamsyraǵan sátterde ájelerimiz tyıyp tastaıtyn, aıazdyń densaýlyqqa paıdaly ekenin aıtatyn. Úlkenderdiń aqylymen shashymyzdy ysqylap, dombyqqan saýsaqtardy ıkemge keltirip alatynbyz. Sol saqyldaǵan sýyqtarda elsiz túzde adasyp qalǵandar bolmasa, eshkim úsimeıtin de, úskirikke de urynbaıtyn.
Rasynda, aıaz – óte paıdaly qubylys. Qurǵaq, qatty aıazdarda adam balasy aýyrmaıdy. Qaıta ımmýnıteti bekı túsedi. Iаǵnı ájelerimiz balalarynyń shynyqqanyn qosh kórgen eken. Qazir she? Ár úıde álpeshtegen bala bar. Árıne qatty aıazǵa baılanysty sabaqtar toqtady. Soǵan oraı qoly bosap, aýlalarda asyr salǵan tentekterdi taǵy kórip júrgenimiz joq. Bul álpeshtiń áldıge ulasyp ketkeniniń kórinisi me? Jyly peshtiń janynda jata bergen jan marǵaý bolmaı ma? Bir ýaq balalardyń ár qubylysqa beıim bolǵanyn da oılaý kerek bolar, bálkim...
Dárigerlerdiń aıtýynsha, mundaı aıazdarda aýadaǵy vırýstar men bakterııalar tirshilik etýin toqtatady. Sondyqtan tumaý, túshkirý sııaqty juqpaly ınfeksııalarǵa alańdaýdyń qajeti joq. Mamandar aıazdy aýanyń ottegige baı bolatynyn aıtady. Sol sebepti qatty sýyqta aýa tazaryp, taza aýada qydyrystaǵan jan jadyrap qalady eken. О́ıtkeni aıaz eń aldymen qan aınalymyn jaqsartady. Aıazda bet-álpetimizdiń nelikten qyp-qyzyl bolatyny endi túsinikti shyǵar.
Astana qalasy densaýlyq saqtaý basqarmasynyń bas neonatology, medısına ǵylymdarynyń doktory Qarlyǵash Jubanysheva aıazda aǵzany qorǵaıtyn, ıaǵnı ınfeksııamen kúresetin leıkosıt, neıtrofıl, vırýsqa qarsy ımmýnıtetti kóteretin ınterferon ispetti jasýshalardyń jumysy belsendirek bolatynyn jetkizdi. Tájirıbe boıynsha qystygúni dúnıege kelgen adamdar tipti sırek aýyratyn kórinedi. Sondyqtan aıaz júrek-qantamyr júıesiniń qyzmetin kúsheıtedi, gemoglabın deńgeıiniń kóterilýin qamtamasyz etedi, deıdi dárigerler.
«Qazgıdromettiń» habarlaýynsha, qysqy shildedegi qatty aıaz taǵy bir aptaǵa sozylmaq. Iаǵnı osy aralyqta aıazdy aýamen tynys alyp, qys maýsymynyń qyzyqtaryn sezingenniń ózi bir ǵanıbet. Balalar da bul qubylysqa beıimdele túsedi. Álbette qundaqtaýly nárestelerdi aıazǵa shyǵarýdyń qajeti joq ekenin árkim biler. Biz oıyn jasyndaǵy balalar týraly aıtyp turmyz.
Keńestik áıgili fılmdegi ánebir án qulaqqa keledi: «Ý prırody net plohoı pogody...».
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan»