Keshe Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń alqa májilisi ótti. Onda byltyrǵy jyly atqarylǵan jumystardyń qorytyndysy shyǵarylyp, Memleket basshysynyń «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Joldaýynda júktelgen negizgi mindetterdi oryndaýdyń baǵyttary aıtyldy.
Alqaly jıynda Investısııalar jáne damý mınıstri Jeńis Qasymbek ótken jylǵy jumystyń nátıjelerimen bólisti. Bul rette mınıstr ındýstrııalandyrý baǵdarlamasyn iske asyrýdyń arqasynda 2017 jyldyń qorytyndysy boıynsha óńdeý ónerkásibi 5,1 paıyzǵa óskenin atap ótti.
«Negizinen óndiris kóleminiń ósimi metallýrgııa, azyq-túlik óndirisi, munaı óńdeý, hımııa ónerkásibi, farmasevtıka, jeńil ónerkásip, mashına jasaý, qurylys materıaldary óndirisi esebinen artyp otyr. 2017 jyldyń 9 aıynyń qorytyndysy boıynsha óńdeý ónerkásibindegi eńbek ónimdiligi 10,3 paıyzǵa ósti. Al 11 aıynda óńdelgen ónim eksporty 22,1 paıyzǵa artyp, 14 mlrd AQSh dollaryn qurady», dedi J.Qasymbek. Sondaı-aq óńdeý ónerkásibiniń negizgi kapıtalyna salynǵan ınvestısııa 4,7 paıyzǵa óskenin tilge tıek etti.
2017 jyly Indýstrııalandyrý kartasy aıasynda 1,5 trln teńgeniń 120 jobasy iske qosylyp, 10 myń turaqty jumys orny ashylǵan. Bıyl jalpy somasy 1 trln teńge bolatyn 150-den astam jobany iske qosyp, 15 myń jumys ornyn ashý josparlanyp otyr. Sonymen qatar 2018 jylǵy Joldaýda júktelgen tapsyrmalarǵa sáıkes, ınnovasııa jáne ónerkásipti sıfrlandyrý boıynsha jańa jahandyq tehnologııalyq úrdisterdi eskere otyryp, jyl aıaǵyna deıin «sıfrly dáýir» ónerkásibiniń qalyptasýyna baǵyttalǵan Indýstrııalandyrýdyń úshinshi besjyldyǵy tujyrymdamasy ázirlenbek.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, bıyl ınvestısııa tartý jumysy kúsheıtiletin bolady. Jalpy, ındýstrııalandyrý jyldarynda (8 jyl) óńdeý sektoryna 28 mlrd AQSh dollarynan astam tikeleı sheteldik ınvestısııa tartyldy. 2017 jyldyń 9 aıynda óńdeý ónerkásibiniń tikeleı sheteldik ınvestısııadaǵy úlesi 24 paıyzǵa deıin ósti», dedi J.Qasymbek. Mınıstrdiń málimetinshe, búginde Qazaqstan iri eksporttaýshy elder arasynda 53-shi oryndy ıelenedi. Qazaqstannyń óńdeý ónerkásibiniń ónimi 122 elge eksporttalady.
Resmı málimetke súıensek, 2017 jyldyń qorytyndysy boıynsha «Nurly jol» baǵdarlamasy arqyly 602 shaqyrym respýblıkalyq mańyzy bar avtomobıl joldary jańǵyrtylǵan. 2018 jyly respýblıkalyq mańyzy bar 528 shaqyrym avtojoldy rekonstrýksııalaý josparlanyp otyr. Jıynda «Nurly jol» baǵdarlamasynyń nátıjeleri týraly Investısııalar jáne damý birinshi vıse-mınıstri Roman Sklıar baıandady. Onyń aıtýynsha, bıyl 23 jobany iske asyrý jalǵasady jáne respýblıkalyq mańyzy bar 4,2 myń shaqyrym avtojol rekonstrýksııalanady. Rekonstrýksııadan ótken 528 shaqyrym avtojol qozǵalysyn ashý josparlanyp otyr.
«Respýblıkalyq avtojoldardyń tehnıkalyq jaǵdaıyn qamtamasyz etý úshin bıyl 179 km jol ýchaskesin kúrdeli jóndeýden ótkizý josparlanǵan. Onyń 104 shaqyrymy jáne 32 kópir (ótpe joldar, jerústi júrginshi joldary jáne qubyrlar) paıdalanýǵa berilmek. Buǵan qosa, ortasha jóndeý 1,544 shaqyrym joldy qamtıtyn bolady, onyń ishinde 644 shaqyrym jol salqyn resaıklıngteý tehnologııasyn qoldaný arqyly jóndeledi», dep atap ótti R.Sklıar.
Bıyl jol salasyndaǵy birinshi konsessııalyq joba – Almatynyń úlken aınalma avtomobıl jolynyń qurylysy bastalady. Qazirgi ýaqytta «Alsım Alarko-Makııol-SK-Koreıa Ekspress Veı» konsorsıýmymen kelisimshartqa qol qoıyldy. Qurylys jumystaryn birinshi jartyjyldyqta bastaý josparlanyp otyr. Jyldyń ekinshi toqsanynda Astana – Temirtaý (132 shaqyrym), Almaty – Qapshaǵaı (42 km) jáne Almaty – Qorǵas (295 km) ýchaskelerinde jalpy uzaqtyǵy 469 km bolatyn avtojol ýchaskelerinde aqy alý júıesin synaqtan ótkizý kózdelýde.
«Budan bólek, 5,5 myń km, sonyń ishinde «Batys Eýropa – Batys Qytaı» halyqaralyq dálizi boıynsha memleket-jekemenshik áriptestigi tetigi arqyly ınvestor esebinen josparlanyp otyrǵan aqy alý júıesin ornatý úshin jobalaý-smetalyq qujattama ázirlenýde», dedi birinshi vıse mınıstr. Sondaı-aq ol Elbasynyń Joldaýyn júzege asyrý aıasynda jergilikti jelidegi joldardy jóndeý men qaıta qurýdy qarjylandyrýdy ulǵaıtý jóninde mınıstrlik óńir ákimdikterimen birlese otyryp keshendi sharalar ázirlegenin, osy maqsatta bıyl respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterden parıtettik negizde qosymsha 60 mlrd teńge bólý josparlanyp otyrǵanyn, bul sharalarǵa 4 myń shaqyrymnan astam jol jóndeletinin jetkizdi. Osylaısha 2025 jylǵa qaraı jergilikti jeliniń 85 paıyzy jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıǵa jetpek.
Alqaly jıynda «Nurly jer» baǵdarlamasyn júzege asyrýda da mınıstrlik aýqymdy jumys atqaryp jatqany aıtyldy. Máselen, 2017 jylǵy turǵyn úı qurylysy jalpy aýdanynyń fızıkalyq kólem ındeksi 106,2%-dy quraǵan. «Nurly jer» baǵdarlamasyn júzege asyrý aıasynda 11,2 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilgen. 100,8 myńnan astam otbasy baspanaly bolǵan. Jıynda bul taqyryptaǵy áńgimeni Investısııalar jáne damý vıse-mınıstri Qaıyrbek О́skenbaev jalǵastyrdy. Onyń aıtýynsha, qurylys materıaldary óndirisiniń kólemi 2016 jylmen salystyrǵanda 3,7 paıyzǵa ósip, 440 mlrd teńgeden astam somany quraǵan.
Jıynda sondaı-aq «QTJ» UK» AQ basshysy Qanat Alpysbaev temir jol tasymalynyń tynys-tirshiligin baıandady. Otyrysqa ortalyq memlekettik organ basshylary, Parlament depýtattary, Prezıdent Ákimshiliginiń, Premer-Mınıstr Keńsesiniń, «Báıterek» UBH ókilderi, mınıstrliktiń Qoǵamdyq keńes músheleri, oblystardyń jáne Astana men Almaty qalalary ákimderiniń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq máseleler jónindegi orynbasarlary, mınıstrlikke baǵynysty aýmaqtyq bólimsheler men uıymdardyń basshylary qatysty.
Dınara BITIK,
«Egemen Qazaqstan»