Byltyr Qazaqstan men Germanııa arasyndaǵy dıplomatııalyq baılanystyń 25 jyldyǵyna oraı eki eldiń rýhanı ómiri men mádenıetin toǵystyrýǵa baǵyttalǵan birqatar tanymdyq sharalar ótken edi. Sol ıgi dástúrdiń jalǵasy retinde Á.Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner mýzeıinde «Tildiń kúshi halyqtardy qalyptastyrady. Aǵaıyndy Grımmderdiń ómiri men shyǵarmashylyǵy» atty erekshe kórme almatylyq kórermenge usynyldy.
Aǵaıyndy Grımmder tek nemis eline ǵana emes búkil Eýropaǵa, odan qalsa Batys elderine tanymal tulǵalar. Olardyń shyǵarmashylyǵy álemdik mádenıettiń jaýhary sanalady. Iаkob jáne Vılgelm Grımmder – romantızm dáýirinde paıda bolyp, onyń gúldengen shaǵynda ómir súrgen, germanıstıkanyń negizin salýshylar. О́z halqyn jaqsy bilýge degen qulshynysy, aýyz ádebıetine, halyqtyq til men mádenıetke yqylastarynyń oıanýy – sonyń kórinisteriniń biri. Aǵaıyndy Grımmder Germanııadaǵy ulttyq birtektestik pen tildiń damýyna zor úles qosty. «Halyq poezııasy» men «halyqtyq tildiń» mańyzdylyǵyna basa mán bere otyryp, olar kóptegen halyqtardyń ulttyq rýhynyń órkendeýine múmkindik týǵyzdy. Olardyń shyǵarmashylyǵy nemis jáne Eýropa mádenıetine edáýir yqpal etti. Kórmege qoıylǵan «Qyzyl telpek», «Kúlbıkesh» jáne «Uıqydaǵy arý» sııaqty álemge áıgili jekelegen ertegilerge jasaǵan ıllıýstrasııalar – osynyń aıqyn mysaly.
«Til men kompozısııanyń erekshelikterin saqtaı otyryp, aǵaıyndy Grımmder nemis aýyz ádebıeti ertegileriniń erekshelikterin jetkizip, olarǵa kórkem ádebıetke tán sıpat berdi. Jelilik oqıǵalardyń qarapaıymdylyǵy men aıqyndyǵy jáne mazmunnyń tereńdigi – Grımmder ertegileriniń aıryqsha qasıetteri. Olardyń «Bremen mýzykanttary» ár zamanda elderdi aralap, saıahattaryn jalǵastyryp keledi. Atalǵan kórme Kassel qalasyndaǵy «Aǵaıyndy Grımmder qoǵamy» QU basqarýshy dırektory, doktor Bernhard Laýer myrzanyń basshylyǵymen uıymdastyrylyp otyr. Kórme jumysy úsh aı boıy jalǵasatyn bolady», deıdi Memlekettik óner mýzeıiniń dırektory, professor Gúlmıra Shalabaeva.
Kórmeniń ashylý saltanatyna arnaıy kelgen Germanııanyń Qazaqstandaǵy elshisi Rolf Mafael osynaý ǵajaıyp óner týyndylary Qazaqstan men Germanııa arasyndaǵy dostyq qarym-qatynasty odan ári nyǵaıtyp, rýhanı baılanys ornatýǵa jol ashatynyn jetkizdi. «Qazaqstan mádenıeti men tarıhy baı memleket. Bul elde óner óte joǵary baǵalanady. Astanadan bastalǵan bul kórme Qazaqstannyń rýhanı ortalyǵy sanalǵan Almatyǵa da kelip otyr. Álemdik shyǵarmalar halyqtyń ystyq yqylasyna bólenedi dep senemiz», deıdi Rolf Mafael.
Sondaı-aq kórmeniń ashylýyna kelgen Bas konsýl Iorn Rozenberg pen «Aǵaıyndy Grımmder qoǵamy» QU basqarýshy dırektory, doktor Bernhard Laýer bul óner týyndylary adamzat tarıhyndaǵy erekshe mańyzǵa ıe jádigerler ekenin, kórmeniń jas kórermenderine úlken áser syılaıtynyn aıtyp ótti. Shynynda da kórmege qoıylǵan ár kartınaǵa úńilgenimizde bala kezimizde oqyǵan tańǵajaıyp ertegiler áleminde saıahattap júrgendeı áserge bólendik.
Tańsyq ertegilerdiń tańǵajaıyp álemi...
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY