Aqtóbe oblysynda arnaıy baǵdarlama aıasynda 43 myńǵa jýyq adamdy jumyspen qamtý josparlanýda. Osy arada aıta keterlik másele ózin-ózi jumyspen qamtyǵan óńir turǵyndary da Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý jónindegi baǵdarlamadan tys qalmaıdy.
Oblysta atalǵan baǵdarlamany júzege asyrý úshin bıylǵa 6,4 mıllıard teńge qarastyrylǵan. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 1,6 mıllıard teńgege artyq. Árıne munyń ózi qanaǵat tutýǵa turatyndaı ári qolǵa alynǵan isti aıaǵyna deıin jetkizýge bolatyndaı soma. Sondyqtan da qazirgi kezde ilkimdi istiń basy-qasyndaǵylar bólingen qarajatty ýaqytynda ıgerýdi ári ony tıimdi túrde jumsaýdy basty maqsat etken. Osy oraıda óńirde jumyssyzdyqty 4,8 paıyzdyq kórsetkishten joǵarylatpaý kerektigi basty nazarǵa alynǵan.
Búgingi kúni baǵdarlamanyń júzege asý barysy jóninde ne deýge bolady? Buǵan deıingi taldaýlar dál qazirgi kezde bul máselede aıta qalarlyqtaı qyzý qarqyn týǵyzyla qoımaǵanyn kórsetedi. Birinshi naýryzdaǵy derekke qaraǵanda, jyldyq is-jospardyń 10,3 paıyzy ǵana oryndalǵan. Árıne tapsyrmany oryndap úlgerýge ýaqyt bar. Eger aldaǵy ýaqytta ózin-ózi jumyspen qamtýdy belgili bir nátıjege qol jetkize almaı júrgen azamattarǵa kórsetiletin qoldaý deńgeıi odan ári kóterilse, bul jaǵdaı negizgi kórsetkishtiń ósýine de septigin tıgize alatyny aıqyn. Dál osyndaı túıindi múldem jumyssyz júrgender men turmysy tómen turǵyndarǵa qatysty da aıtýǵa ábden bolady.
Aqtóbe oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy Qaırat Otarovtyń aıtýynsha, atalǵan baǵdarlama sheńberinde bıyl 1000-nan astam adam tegin kásiptik-tehnıkalyq bilimmen qamtylmaq. Bul baǵytta eńbek naryǵynda suranysqa ıe mamandyqtardy oqytýǵa basymdyq berilýde. Ony retteý úshin aımaqta dýaldy oqytýdyń qysqa merzimdi kýrstary uıymdastyrylǵan. Buǵan 2300-ge jýyq adam tartylmaq. Árıne bul arada basty maqsat tek sertıfıkat tabystaý emes, atalǵan kýrstardy aıaqtaǵan soń azamattardyń turaqty qyzmetke ornalasýy bolmaq. О́tken jyly mundaı kýrstardan ótken turǵyndardyń 93 paıyzy jumysqa kirgenin eskersek, muny tómen kórsetkish deı almaımyz.
Turǵyndardy jumyspen qamtý jónindegi is-qımyl josparynyń bıylǵy taǵy bir ereksheligi oblystaǵy barlyq aýdannyń turǵyndaryn kásipkerlik bastaýlary men negizderine baýlý men daǵdylandyrý bolyp otyr. Osyǵan oraı «Bastaý Bıznes» dep atalǵan arnaıy kýrstar ashylǵan. О́tken jyly onyń qamtý deńgeıi 6 aýdannan aspasa, bıyl bul kórsetkish aýdandar boıynsha júz paıyzǵa jetkizilýi tıis. Osy arqyly oblystyń shalǵaı óńirlerinde ornalasqan turǵyndar kásipkerliktiń qyr-syryna qanyǵyp, qarjylyq saýattylyqtyń alǵashqy álippesin boılaryna sińirmek. Olardyń basym bóligi shaǵyn nesıelermen qamtýǵa arnalǵan kýrstarda oqıdy dep kútilýde. Bul baǵdarlamanyń turǵyndarǵa tıgizetin taǵy bir shapaǵaty retinde shaǵyn bıznes pen kásipkerlikti damytý úshin arnaıy granttar bólinetindigin aıtýǵa bolady. Munyń ózi Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń shaǵyn nesıe berýdi kóbeıtý jónindegi tórtinshi bastamasymen úndese alatyn ıgi qadam.
Árıne bul mysalǵa qarap óńirde shaǵyn nesıe berýdi kóbeıtý isi túbegeıli sheshimin taýyp úlgergen eken dep túıin jasaýǵa bolmaıdy. Bul baǵyttaǵy jumystardy aldaǵy ýaqytta buǵan deıingi kezdegiden de belsendirek júrgizýi kerektigi eshqandaı talas týǵyzbaıdy. Sonyń bir tarmaǵy shaǵyn bıznesti damytýǵa granttar bóletin damý ınstıtýttarymen áriptestik baılanystardy odan ári tereńdetýde jatyr.
Taǵy bir aıta keterlik másele ótken jyly oblysta shaǵyn nesıeler úshin 2,5 mıllıard teńge jumsalǵan bolsa, bıyl Memleket basshysynyń bastamasyna baılanysty onyń mólsherin ósirý kózdelgen. Sondaı-aq qazirgi ýaqytta oblysta ekonomıkalyq belsendi halyqtyń 31 paıyzy shaǵyn jáne orta bıznespen aınalysyp júr. Búgingi kúni oblysta jumyspen qamtýǵa yqpal etý jónindegi is-sharalar kesheni etek-jeńin jınaqtap keledi. Sóz joq, bul ıgi qadam, ilkimdi is.
Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan»
Aqtóbe oblysy