Májilis Spıkeri Nurlan Nyǵmatýlınniń tóraǵalyq etýimen palatanyń jalpy otyrysy ótti. Jıyn barysynda advokattyq qyzmetke, Qazaqstan halqy Assambleıasyna jáne aeronavıgasııalyq qyzmet kórsetýge qatysty birqatar zań jobalary talqylanyp, maquldandy.
G M T Opredelıt ıazykAzerbaıdjanskııAlbanskııAnglııskııArabskııArmıanskııAfrıkaansBaskskııBelorýsskııBengalskııBırmanskııBolgarskııBosnııskııVallııskııVengerskııVetnamskııGalısııskııGrecheskııGrýzınskııGýdjaratıDatskııZýlýIvrıtIgboIdıshIndonezııskııIrlandskııIslandskııIspanskııItalıanskııIorýbaKazahskııKannadaKatalanskııKıtaıskıı (Ýpr)Kıtaıskıı (Trad)KoreıskııKreolskıı (Gaıtı)KhmerskııLaosskııLatınskııLatyshskııLıtovskııMakedonskııMalagasııskııMalaıskııMalaııalamMaltııskııMaorıMarathıMongolskııNemeskııNepalıNıderlandskııNorvejskııPandjabıPersıdskııPolskııPortýgalskııRýmynskııRýsskııSebýanskııSerbskııSesotoSıngalskııSlovaskııSlovenskııSomalıSýahılıSýdanskııTagalskııTadjıkskııTaıskııTamılskııTelýgýTýreskııÝzbekskııÝkraınskııÝrdýFınskııFransýzskııHaýsaHındıHmongHorvatskııChevaCheshskııShvedskııEsperantoEstonskııIаvanskııIаponskıı AzerbaıdjanskııAlbanskııAnglııskııArabskııArmıanskııAfrıkaansBaskskııBelorýsskııBengalskııBırmanskııBolgarskııBosnııskııVallııskııVengerskııVetnamskııGalısııskııGrecheskııGrýzınskııGýdjaratıDatskııZýlýIvrıtIgboIdıshIndonezııskııIrlandskııIslandskııIspanskııItalıanskııIorýbaKazahskııKannadaKatalanskııKıtaıskıı (Ýpr)Kıtaıskıı (Trad)KoreıskııKreolskıı (Gaıtı)KhmerskııLaosskııLatınskııLatyshskııLıtovskııMakedonskııMalagasııskııMalaıskııMalaııalamMaltııskııMaorıMarathıMongolskııNemeskııNepalıNıderlandskııNorvejskııPandjabıPersıdskııPolskııPortýgalskııRýmynskııRýsskııSebýanskııSerbskııSesotoSıngalskııSlovaskııSlovenskııSomalıSýahılıSýdanskııTagalskııTadjıkskııTaıskııTamılskııTelýgýTýreskııÝzbekskııÝkraınskııÝrdýFınskııFransýzskııHaýsaHındıHmongHorvatskııChevaCheshskııShvedskııEsperantoEstonskııIаvanskııIаponskıı Zvýkovaıa fýnksııa ogranıchena 200 sımvolamı Nastroıkı : Istorııa : Obratnaıa svıaz : Donate Zakryt
Kún tártibine «Advokattyq qyzmet jáne zań kómegi týraly» zań jobasy qoıylyp, ol birinshi oqylymda ilespe túzetýlerimen maquldandy. Jobany ázirleýdiń maqsaty advokattyq qyzmet pen zań kómegin kórsetý júıesin keshendi túrde jetildirýge baǵyttalǵan.
Zań jobasyna qatysty Ádilet mınıstri Marat Beketaev baıandama jasady. Ol advokatýra ınstıtýtyn zańnamalyq yntalandyrý retinde jetildirý úshin zań kómegin kórsetý sýbektileriniń biliktiligin qamtamasyz etý, kirý jarnalaryn alyp tastaý, attestattaý ótkizý tártibin qaıta qaraý, advokattardyń biliktiligin arttyrý jáne sapasyz zań kómegin kórsetkeni úshin jaýaptylyqqa tartý tetigin qaıta qaraý usynylatynyn aıtyp ótti.
«Qazaqstanda advokattyq qyzmet naryǵy jetkilikti deńgeıde damymaǵan jáne ozyq elderdiń kórsetkishterine sáıkes kelmeıdi. Onyń negizgi sebepteriniń biri – advokattardyń jetispeýi. Bul salaǵa úmitkerler úshin kirý jarnalarynyń óte joǵary bolýy negizgi máselege aınaldy. Alǵashqy jarnalardy alyp tastaý advokattyq mamandyqqa jas zańgerlerdiń kirýine, olardyń arasyndaǵy básekelestikti kúsheıtýge jáne sanynyń artýyna múmkindik beredi», dedi M.Beketaev.
Mınıstrdiń aıtýynsha, Qazaqstanda advokattar kórsetetin kásibı qyzmetterdiń sapasyna tıimdi baqylaý joq. Sondyqtan olardyń kásibı ádep normalaryn saqtaýyn, tártiptik isterdiń obektıvti jáne jan-jaqty qaralýyn qamtamasyz etý maqsatynda eki deńgeıli tártiptik komıssııa qurý josparlanyp otyr.
Vedomstvo basshysy advokatýra qyzmetin ońtaılandyrý usynylǵanyna da toqtaldy. Qazirgi tańda advokattar shuǵyl ári ýaqtyly qyzmet kórsetýge qajetti, mańyzdy aqparattardy alýǵa erkin qol jetkize almaıdy. Muny sheshý úshin «E-advokatýra» aqparattyq júıesin qurý men qalyptastyrý eskerilgen. Zańgerlik kómektiń quny boıynsha ádil baǵa belgilenedi.
«Zańgerlik kómektiń quny týraly ashyq aqparattyń joqtyǵy baǵanyń negizsiz kóterilýine sebep bolyp otyr. Osy oraıda halyqtyń habardar bolýyn jáne ádil baǵanyń belgilenýin qamtamasyz etý maqsatynda advokattar men zań konsýltanttary kórsetetin kómektiń usynymdyq sıpatta tarıftik kestesin ázirleý qarastyrylady. Tarıftik kesteni engizý azamattarǵa zań kómeginiń ortasha qunyn bilýge jáne oǵan artyq shyǵyndy tólemeýge múmkindik beredi», dedi mınıstr.
M.Beketaev búginde azamattardy teris pıǵyldy advokattar men zań konsýltanttarynan qorǵaý tetigi qarastyrylmaǵanyn sóz etti. Soǵan baılanysty advokattardyń, zań konsýltanttarynyń mindetti túrde óz kásibı jaýapkershiligin saqtandyrý engizilmek. Budan bólek, halyqtyń áleýmettik álsiz toptaryna tegin zań kómegin kórsetý qarastyrylǵan.
«Zań jobasynda halyqtyń áleýmettik álsiz toptaryna advokattarmen jáne zań konsýltanttarymen quqyqtyq jaǵdaıdyń basynan aıaǵyna deıin tegin zań kómegin kórsetý qarastyrylǵan. Ol pro bono dep atalady. Osyndaı qyzmetterdi kórsetý taraptardyń kelisýimen erikti jáne óteýsiz negizde júrgiziledi. Aıta ketý qajet, rro bono qyzmeti mindet emes, ol quqyqtyq jáne ony kórsetý májbúrli emes», dedi M.Beketaev.
Sottarda ókildik etetin jeke tulǵalardyń zań konsýltanttary palatalaryna mindetti túrde múshelikte bolýy qarastyrylǵan. Jeke tájirıbemen aınalysatyn zańgerlerdiń ózin-ózi basqarý uıymdaryna múshelikte bolýy zań kómeginiń sapasyn arttyrýǵa negiz bolady.
Otyrysta Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlın atalǵan zań jobasy boıynsha advokattyq tártiptik komıssııanyń quramyna, jumystyń ashyq jáne nátıjeli bolýyna toqtalyp, bulardy ekinshi oqylymda eskerýdi usyndy. Sondaı-aq Májilis Tóraǵasy zań jobasyn talqylaý barysynda advokattardyń tártiptik keńesine qatysty máselege aıryqsha nazar aýdardy. Qaralyp otyrǵan zań jobasynda tártiptik komıssııanyń quramyna alty advokat, ýákiletti organnyń úsh ókili jáne otstavkadaǵy sýdıa kiretini aıtylǵan.
«Advokattyq tártiptik komıssııada mınıstrlik ókilderiniń bolýy mindetti emes, tipti qajeti de joq. Qaıta sol sheneýnikterdiń ornynda qoǵamdyq uıym ókilderi bolsa, jumys ashyq, nátıjesi de jaqsy bolady», dedi N.Nyǵmatýlın.
Parlament Májilisiniń Tóraǵasy azamattarǵa zańgerlik kómek kórsetý salasynda básekelestiktiń joqtyǵyna toqtalyp, jyly ornynan qozǵalmaı otyrǵan advokattar alqasynyń basshylaryn synǵa aldy.
«Bizde zańgerlik qyzmetter men kómekti kórsetýdiń sapasyz ekeni jıi aıtylady. Sapa qaıdan bolady? Elimizdegi óńirlik tóralqalarda ondaǵan jyl boıy qatarynan bir adam tapjylmaı otyr, ıaǵnı olar esh úzilissiz osy advokattar alqasyna basshylyq etip keledi. Máselen, Mańǵystaý oblysynda oblystyq alqa tóralqasynyń tóraǵasy 25 jyl úzilissiz basqardy. Almaty oblysynda – 27 jyl, Atyraý oblysynda – 31 jyl, aqtóbelik advokat bárinen asyp tústi. Osy qyzmette ol 33 jyl basshylyqta boldy. Bul óz kezeginde azamattarǵa zańgerlik kómek kórsetý salasynda básekelestiktiń álsizdigin baıqatady», dedi N.Nyǵmatýlın.
Joǵaryda aıtylǵan advokattardyń tájirıbeli maman bolýy múmkin ekenin tilge tıek etken N.Nyǵmatýlın osy salada qazirgi zamannyń talaptary eskerilýi kerektigine toqtaldy.
Sonymen qatar otyrysta «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine advokattyq qyzmet jáne zań kómegi máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy talqylandy. Bul «Advokattyq qyzmet jáne zań kómegi týraly» negizgi zań jobasyna sáıkestendirý maqsatynda ázirlendi. Jańa zań jobasy 4 kodekske jáne 5 zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi kózdeıdi.
Talqylaýdan keıin palata depýtattary zań jobasyndaǵy jańashyldyqtarǵa qoldaý bildirip, «Advokattyq qyzmet jáne zań kómegi týraly» zań jobasyn birinshi oqylymda maquldady.
Budan keıin «Qazaqstan halqy Assambleıasy týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy depýtattar tarapynan qoldaýǵa ıe bolyp, maquldandy.
Zań jobasy týraly Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly baıandama jasady. Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, zań jobasy qoǵamdyq kelisim men jalpyulttyq birlikti qamtamasyz etý jónindegi memlekettik saıasattyń sapaly jáne tıimdi iske asyrylýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Jumys tobynyń sheńberindegi talqylaý barysynda depýtattar Assambleıa Keńesiniń ókilettikterin keńeıtý, etnosaralyq qatynastar salasynda quqyqtyq retteýdiń tıimdiligin arttyrý, qoldanystaǵy zańnamadaǵy olqylyqtardy joıý bóliginde túzetýler, sondaı-aq redaksııalyq sıpattaǵy jáne zań tehnıkasy boıynsha túzetýler engizdi.
A.Muhamedıulynyń sózine qaraǵanda, Assambleıanyń aıasynda aýqymdy respýblıkalyq aksııalar, qaıyrymdylyq uıymdar men mesenattar ókilderiniń respýblıkalyq sezderin ótkizý boıynsha júıeli jumys uıymdastyrylyp keledi. Osyǵan baılanysty QHA-da qazirdiń ózinde «Jomart jan» tósbelgisi» qoǵamdyq nagradasyn taǵaıyndaý josparǵa engen.
Sondaı-aq jalpy otyrysta Qazaqstan men AQSh úkimetteri arasyndaǵy memlekettik áýe kemelerine aeronavıgasııalyq qyzmet kórsetý úshin tólemaqy alýǵa qatysty kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly zań jobasy qaralyp, maquldandy.
Otyrysta Májilis Tóraǵasy N.Nyǵmatýlın búginnen bastap depýtattardyń aımaqtarǵa shyǵatynyn habarlady. Ondaǵy negizgi maqsat – Memleket basshysynyń bes áleýmettik bastamasyn jáne onyń erekshe múmkindikterin árbir azamatqa, árbir otbasyna jetkizý. Depýtattar 6 sáýirge deıin óńirlerdi aralaıdy.
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»