Elbasy Nursultan Nazarbaev «Bolashaqta eńbek etip, ómir súretinder búgingi mektep oqýshylary, muǵalim olardy qalaı tárbıelese, Qazaqstan sol deńgeıde bolady. Ustazǵa júkteletin mindet aýyr» degen sózinde mektep muǵalimderiniń bútin bir eldiń bolashaǵyna jol salar mamandyq ıesi ekenin bildiredi. Qaı qoǵamda ómir súrse de mektep esigin ashqan jan ustaz aldynan ótpek.
Baıyrǵy mamandyq ıesi aldynda kisiligin umytyp kishireıetin, balalyq bal dáýrendi bastan keship qobaljıtyn, ustazdyń qudiretti kúshin, ónegeli isin kórip, ózin áli kúnge shákirt sanaıtyn tulǵalar barshylyq. Sondaı shákirtteri kóp muǵalimniń biri, Alma Orazbaeva atyndaǵy jalpy orta bilim beretin mektepte 1953-1974 jyldary jetekshilik etip, jarty ǵasyrǵa jýyq ǵumyryn ustazdyqqa arnaǵan, halyq aǵartý isiniń ozyq qyzmetkeri Sándesh Jaqashqyzy búginde qurmetti demalysta bolsa da mekteptiń tynys-tirshiligimen áli bite qaınasyp keledi.
Álbette adam ómirde ártúrli taǵdyrmen toǵysady. «Adamnyń adamshylyǵy – jaqsy ustazdan» dep hákim Abaı aıtpaqshy, óziniń bolmysymen, erekshe qasıetimen sanada óshpes iz qaldyratyn jandarmen qatar ómir súrý, árıne, úlken baqyt. Bul rette bilim shańyraǵynda Qarashyǵanaq gaz kondensaty kenin ashqan ǵalymdardyń biri, akademık Sýhan Kamalov, qoǵam qaıratkerleri Qabıbolla Jaqypov, Mırbolat Jaqypov, ǵalym Baıan Shyntemirova, Mars Ǵabbasov, jýrnalıst Temir Qusaıyn, aktrısa Gúlnar Jaqypova ispetti belgili túlekter bilim alǵanyn maqtanyshpen aıtamyz. Sándesh apamyzdyń taǵy bir túlegi Taýfıq Muqanov mektep tabaldyryǵyn 1955 jyly attaǵanyn, sol kezde jetijyldyq A.S. Pýshkın atyndaǵy oryssha mekteptegi alǵashqy ustazy Klavdııa Ivanovna Leveskaıa bolǵanyn qurmetpen eske alady.
«Ol kezdegi muǵalimder bólek edi ǵoı. Tereń bilim beretin. Ásirese matematıkaǵa baýlyǵan Hadısha Qudaıbergenovanyń eńbegi kóp edi. «Matematıka v shkole» degen jýrnalǵa jarııalanǵan tereńdetilgen esepterdi shyǵartyp, júıeli daıyndaıtyn. Muǵalimderden alǵan bilimim qaı qyzmette júrsem de ómirime azyq boldy dep aıta alamyn», dep eske alady Taýfıq Ýáshuly. Sol kezdegi mektep dırektory S.Jaqashqyzy T.Muqanovty «Altyn medalǵa» usynǵan eken. «Alǵashqyda kelispedim. Sebebi ózge synyptastarym, qatar qurdastarymnyń kóńilderine qaıaý túsip qala ma degen oı boldy», degen aǵamyzdyń sózinen sol zamannyń rııasyz dostyq keıpi men ustazdyń móldir tárbıesin kóremiz.
A.Orazbaeva atyndaǵy mekteptiń 1966 jylǵy túlegi Baıan Ǵabbasqyzy Batys Qazaqstan óńirindegi bilim salasynyń damýyna ózindik sara jolyn arnaǵan jandardyń biri. «Ustazym» áni shyrqalǵanda meniń de esime mektebim, súıikti ustazdarym túsedi. Sol kezdegi mektep basshysy Sándesh Jaqashqyzy tarıhtan sabaq beretin. Eki dúrkin Joǵarǵy Keńes depýtaty bolǵan, óte ádemi, syrbaz adam artyq-aýys sóılemeıtin, kóp kúlmeıtin. Tap bir daýysyn kóterip eskertý jasamasa da, qataldyq kórsetpese de apamyz alystan kóringende kózine túspeýge tyrysatynbyz», dep eske alady ol. Osy tolǵanysty tyńdaı otyryp, Baıan Ǵabbasqyzy da ádemilik pen parasattylyqty ustazdarynan sińirgenine shák keltirmeısiz. Bul bilim ordasynda elimizdiń Qarýly Kúshteriniń generaly Haıretdın Rysqalıev, aýyl sharýashylyǵy ǵylymynyń maıtalman mamany Laýra Ábdildına, aqparattandyrý men sıfrly bilim berý isiniń úzdigi Almıra Rysmaǵanbetova sııaqty respýblıkaǵa keńinen tanymal talaı túlekter ushyp shyqty. Olardyń barlyǵy búginde el ıgiligine eńbek etýde.
Ult erteńin ósirgen qasıetti qara shańyraqqa 150 jyl tolyp otyr. Mektep mereıtoıynyń qarsańynda pedagogıkalyq mýzeı, túlekter forýmy, ardager ustazdardy ulyqtaý, mektep tarıhyna arnalǵan ensıklopedııa jáne oblystyq deńgeıde konferensııa, halyqaralyq týrnırler uıymdastyrylýda. «Qyran túlegine qaıtpas qanat syılaıdy, ustaz shákirtine talmas talap syılaıdy» degendeı, ustaz – mekteptiń júregi, qoǵamnyń tiregi. Sondyqtan osy shańyraqta eńbek etken pedagogıka ardagerleri týraly jınaq shyqqan bolatyn. Árıne qoǵam tulǵany qanshalyqty jetildirse, jetilgen tulǵa qoǵamdy sonshalyqty dárejede damytady. Osy baǵytty berik ustanǵan A.Orazbaeva atyndaǵy mektep ujymy búginde de bıikterdi baǵyndyryp keledi. Qazir mektepte 83 pedagog qyzmet etse, onyń ishinde joǵary sanatty – 12, I sanatty – 23, II sanatty – 28, Kembrıdj baǵdarlamasy boıynsha sertıfıkattalǵan 16 muǵalim jańa formatta jumys isteıdi. Sondaı-aq 4 mektep treneri muǵalimderdiń jańa formattaǵy jumysyn baǵdarlasa, 5 muǵalim quzyrettilikke baǵyttalǵan úshtildilik kýrsymen, 38 muǵalim jańartylǵan bilim berý kýrsymen qamtylyp otyr. Mektep oqýshylaryn ómirge beıimdeý, ómirlik quzyrettilikterin damytý maqsatynda oblystyq, respýblıkalyq jáne halyqaralyq deńgeıdegi baıqaýlarǵa, pán olımpıadalaryna daıyndaýda geografııa pániniń muǵalimi G.Ajbaeva, saz pániniń muǵalimi K.Moldaǵalıeva, qazaq tili pániniń muǵalimi F.Orazǵalıeva, tarıh pániniń muǵalimi S.Seıtjanova, tarıh-geografııa pánderiniń muǵalimi M.Tólekenova, orys tili pániniń muǵalimi B.Shakýova, fızıka pániniń muǵalimi G.Ismaǵulova ózindik tájirıbelerimen erekshelenedi.
Bálkim urpaqtar sabaqtastyǵy degen osy bolar. О́ıtkeni bir jarym ǵasyr ishinde qanshama shákirt, qanshama ustaz, tutas urpaqtar býyny almasty. Biraq maqsat pen mindet bir – el erteńin tárbıeleý, qoǵamnyń jetilgen tulǵasyn qalyptastyrý. Aǵa býyn qalyptastyrǵan sara jol umytylmaq emes, sol súrleý, sol baǵyt, el múddesin oılar, ketikke kirpish bolyp qalanar túlek tárbıeleý basty baǵdar bolyp qala bermek.
Álııa ǴUSMANOVA, Alma Orazbaeva atyndaǵy jalpy orta bilim beretin mekteptiń dırektory
Batys Qazaqstan oblysy, Kaztalov aýdany, Kaztalov aýyly