ÁLEM О́TKEN APTADA

Iran basshylyǵyn túsiný qı­yn. Sózi men isi bólek. О́ziniń ıad­ro­lyq baǵdarlamasy beıbit maq­sat­ty kózdeıdi deıdi de, soǵan qaı­­shy áreketke barady. Al ýran­dy 20 paıyzǵa deıin baıytý odan ıadrolyq qarý jasaýǵa múm­kindik beredi. Osy aptanyń ba­synda bul el sol ýrandy 20 paı­yzǵa baıytý úderisin bastap ketti.

Ras, olar muny jasyrmaı, ash­yq aıtty. Biraq budan má­seleniń máni ózgermeıdi. Endi Iran­nyń ıad­­rolyq qarý jasaý­ynan qaýip­te­ne­tin jurt bul elge qatań shara qol­da­nýdy talap etip otyr. Sirá, Iran men onyń ıad­ro­lyq baǵdar­la­masyna qarsy el­derdiń arasyn­daǵy qaı­shylyq órshı túsetin túri bar.

AQShANY AIYRBASTAP QATELESTI

KHDR-da ótken jyldyń aıa­ǵyn­da aqsha reformasy júrgi­zil­gen bolatyn. Onyń talapta­ry­men tanysqannan keıin bul sha­ranyń halyqqa tıimsiz bo­la­tyny, azyq-túlik ónimderiniń tap­shylyǵyna soqtyratyny tý­ra­ly pikirimizdi de bildirgenbiz. El úkimetiniń bas­shy­sy Kım Chen Ir jaqynda jurt­shy­lyq al­dynda aqsha aıyrbas­taý­dyń jete oılastyrylmaı júzege asy­ryl­ǵa­ny úshin halyqtan ke­shi­rim su­rap, málimdeme jasady. Sol re­for­maǵa baılanysty shetel va­lıý­tasynyń qoldanysyna tyıym salynyp, kásipkerlerdiń azyn-aý­laq artyq aqshalary kúıip ket­ken edi. Úkimet basshysy jibe­ril­gen qa­telikterdi tez joıýǵa ýáde berdi.

QOLBALA PREZIDENT ÚShIN

Qyrǵyzstannyń konstıtý­sııa­lyq soty prezıdent Q.Ba­kıevtiń usynysymen el kons­tıtýsııasyna ózgeris engizdi. Endi el basshysy qyzmetin atqara almaıtyn jaǵdaı týsa, memleket basynda otyrǵan shaǵyn top ýaqytsha prezıdent taǵaıyn­daıtyn bolady. Mundaı ózgeris ne qajetti­lik­ten týdy degen saýalǵa jurt jaý­ap izdeıdi. Prezıdent Q.Bakıev­tiń densaýlyǵy da qaýip tý­dy­ratyn­daı emes sııaqty. Sarap­shy­lardyń kóp­shiligi muny qazirgi prezı­dent­tiń qalaı da bılikti óz adamyna ustatý maqsatynan týǵan deıdi.

TARTYP ALǴAN AS BOLMAIDY

Zımbabvede barlyq kompa­nııa­lar­dyń basynda jergilikti násil­diń ókilderi bolýy kerek degen ta­lap qoıylyp otyr. Iаǵnı, kez kel­gen aq násildi kásipker óz aksııa­synyń 51 paıyzyn qara násildi kásipkerge berýge tıis. Áıtpese túrmege otyrady. Syrt qaraǵanda, barlyq nárse jerdiń ıesine berilýi kerek degen ıdeıany quptaýǵa da bol­ǵandaı. Biraq bul eshqandaı aq­yl­ǵa syı­maı­tyn sharanyń paı­dasynan góri, zııany kóp. Zor­lyqpen júr­gi­zilgen sharadan keı­in talaı kom­panııanyń kúıreıtini anyq. Osy elde buǵan deıin júr­gizilgen sola­qaı reformalardyń saldarynan bir kezde búkil Afrıkanyń azyq-túlik qoımasy sanalǵan Zımbab­ve­de ınflıasııa­nyń deńgeıi 100 myń paıyzdan asyp, ol qurlyqtaǵy eń kedeı eldiń birine aınaldy.

“KENETTEN ChAVESTEN”

Venesýela prezıdenti Ýgo Cha­ves sońǵy kezderde jurt kúletin­deı áreketterge baryp júr. Birde elektr energııasyn únemdeý úshin qolshamdy paıdalanýdy usynsa, birde sýdy únemdeý úshin azyraq sho­mylýǵa keńes beredi. Onyń bas­ty bir qumarlyǵy – telear­na­larǵa shyǵý. Jeksenbi saıyn úsh saǵatqa sozylatyn “Sóıles-aý, prezıdent” habaryna jurttyń eti úırengen. Qup kórse qalaǵan ýaqytta memlekettik arnalarda sóı­lep ketedi. Sondaı-aq jek­sen­bi kúnderi gazetterde “Chaves­tiń jaz­ǵan­dary” degen aıdarmen onyń maqalalary jarııalanady. Endi oǵan radıo qosylyp otyr. Budan bylaı “Kenetten Cha­­vesten” degen baǵdarlama dás­túrge aınalmaq. Jáne prezıdent qala­ǵan kezinde, tipti túngi úshte sóı­leýi múmkin.

BAILAR DA SOTTALADY EKEN

Túrkııada eldegi eń baı adam­dardyń biri Mehmet Qaramehmet óziniń burynǵy bankiniń qarjy­syn talan-tarajǵa salǵany úshin 11 jyl segiz aıǵa túrmege jabyl­maq. О́ziniń menshigindegi Pamu­bank-ten alǵan nesıeni qaıtar­maǵany úshin memleket ony 2002 jyly ult menshigine ótkizip jiber­gen edi. Endi mıllıarderdiń sol banktiń qarjysyn qalaı ysyrap etkeni anyqtalyp otyr.

Ázirlegen Mamadııar JAQYP.