Ádette aport ataýyn Almatynyń atyna qatystyra aıtamyz. О́ıtkeni dámi til úıiretin, túsi kózdiń jaýyn alatyn qyzyl almanyń bul sorty tek Almaty topyraǵynda ósetinimen erekshelenedi. Arǵy tegi XIV ǵasyrda Balqan túbeginen beri ótip, ishki Reseıdi jaǵalap Jetisýǵa jetken aportty qazir Almatynyń ǵana emes, muqym qazaqtyń dúnıe júzine uıalmaı usynatyn baý-baqshalyq brendi deýge bolady. 1984 jyly elimizdiń aýmaǵynda 1 965 795 túp aport aǵashy ósip turǵan eken. Al osy kóshetterdiń qaq jarymynan astamy Jetisý topyraǵynda tamyr jaıǵan kórinedi.
Jaqynda Astananyń 20 jyldyq mereıtoıyn abyroımen ótkerdik. Osy tusta Almaty oblysynyń ákimdigi elordadaǵy burynǵy «Araı» demalys ornyn qaıta jasaqtap, oǵan «Jetisý» degen ataý berdi. Jańa demalys ornyna aınalǵan «Jetisý» saıabaǵy jeruıyq ólkeniń Arqa tósine kóshken bir ásem bólshegindeı bolyp shyǵa keldi. Jalpy, Jetisýdyń jeti keremetin kózben kórip, seziný úshin Astanadaǵy saıabaqty aralaý kerek. Osy saıabaqtaǵy negizgi nyshannyń biri Aport aǵashynyń altyn jalatylǵan músini bolsa kerek. Kelýshilerdiń kózine ottaı basylatyn alańqaıdyń ózi de «Aport alańy» dep atalady. Osy «Molshylyq» dep atalatyn kompozısııa ıdeıasy – qazaq almasynyń otanyna degen qurmet. Jetisý, onyń ishinde Almaty topyraǵy aporttyń altyn tamyryna nár berip turǵan kıeli meken ekeni aqıqat.
Jalpy, bul jerde bir izgi maqsat baıqalady. Jetisýdyń jaýharyna aınalǵan aport kóshetin Arqanyń atasy bólek tabıǵatyna jaqyndatyp, almanyń dál osy túrin Astanada ósirýge degen qulshynys bar. О́ıtkeni «Jetisý» saıabaǵyn aralaǵan adam ańǵarady, munda almaǵa qatysty kóptegen dekorasııalar men elementterden bólek, kádimgi alma kóshetteri egilgen. Qazir 400 túp jemis aǵashy ósip tur.
– Jetisýdy almanyń otany deımiz. Al Astana – otanymyzdyń júregi. Demek, Almatynyń aporty elordanyń aınymas bóligine aınalýy kerek. Saıabaqty josparlaǵanda osyny maqsat ettik. Bul jer Jetisý ólkesiniń aınymaıtyn kóshirmesi ǵana emes, túbi Astanany máýeli baqqa aınaldyratyn abat meken bolsyn dedik. Alma kóshetterin tańdap ekkenimiz sondyqtan. 400 túp aport aǵashy egildi. Astanada aport ıisi ańqyp, jemisin urpaqtarymyz jeıtinine senemin, – deıdi bul jaıynda Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalov.
Elbasy Nursultan Nazarbaev Jetisýdaǵy alma baqtardyń azaıyp ketkenine alańdaýshylyq bildirip, jemis aǵashtaryn qalpyna keltirýdi mindettegen bolatyn. Qazir oblysta bul jumys júıeli túrde júrgizilip jatyr. О́ńirde 23 myń gektar jemis baǵy bolsa, onyń 1500 gektaryna tek aport kóshetteri egilgen eken. Bıyl osy alqaptyń 743 gektary máýe salyp, jemis bere bastapty.
...Toqeterin aıtqanda, aport ısi Almatynyń baqtarynda ǵana emes, Astananyń saıabaǵynda da ańqyp, tátti alma Arqa tósinen máýeleıtin kún jaqyn.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»