Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda 2018/19 oqý jylynyń bastalýyna daıyndyq barysy týraly bilim jáne ǵylym mınıstri Erlan Saǵadıev baıandady, dep habarlaıdy QR Premer-mınıstrdiń baspasóz qyzmeti.
Bilim jáne ǵylym mınıstrligi oblystardyń, Astana, Almaty jáne Shymkent qalalarynyń ákimdikterimen birlesip bilim berý uıymdaryn jańa oqý jylynyń bastalýyna daıyndaý jumystaryn júıeli negizde júrgizip jatyr.
Máselen, respýblıkada 898,4 myń balany qamtıtyn 10 311 mektepke deıingi bilim berý uıymy bar, onyń 6727-si – memlekettik, 3584-i – jeke menshik. Kúrdeli jóndeý 99 balabaqshada júrgizilýde, onyń ishinde: jylytý júıesi – 2, shatyr – 15, jalpy qurylys jumystary – 78, qazandyq – 4.
«99 balabaqshanyń 72-inde kúrdeli jóndeý jumystary aıaqtaldy. Qalǵan balabaqshada jóndeý jumystaryn 31 tamyzda aıaqtaý josparlanǵan. Jalpy jergilikti bıýdjet qarajaty esebinen 1,3 mlrd tg somasyna 1662 balabaqshada jóndeý jumystary júrgizildi», dep baıandady mınıstr E. Saǵadıev.
Jergilikti atqarýshy organdardyń aqparaty boıynsha 3 mln-nan astam bala 7024 memlekettik mektepke barady. 350 myńǵa jýyq bala birinshi synypqa baratyny boljanǵan. Jaz kezinde 21 mektep ashyldy. Respýblıkalyq bıýdjet qarajaty esebinen 110 mektep salynyp jatyr, onyń ishinde 72-si bıyl paıdalanýǵa beriledi. Jergilikti bıýdjet esebinen 94 mektep, 29 mektepke qosalqy qurylys salynyp jatyr. Onyń 17 mektebi men 15 qosalqy qurylysy paıdalanýǵa berilgen. Sonymen qatar, 166 mektepte jóndeý jumystary júrgizilgen.
Mektepterdiń órtke qarsy qaýipsizdigi jaıynda aıtar bolsaq, jalpy 4 mlrd tg astam somaǵa ottan qorǵaý, órt sóndirgishti toltyrý, avtomattandyrylǵan órt sóndirý júıesin jóndeý jumystary júrgizildi.
3, 6, 8 synyp oqýshylaryna oqýlyqtar satyp alý úshin 28,6 mln teńge bólingen. Mınıstrlik oqýshylardyń jetkizilýine kún saıyn monıtorıng jasaıdy. 20 tamyzdaǵy jaǵdaı boıynsha baspalardan oqýlyqtardy jetkizý 82,7% qurady. Sonymen qatar, tegin ystyq tamaqpen 275 876 adamdy qamtamasyz etý josparlanǵan. Bul jekelegen bilim alýshy sanattarynyń 95,2%-yn quraıdy.
«Jergilikti bıýdjetterdiń jáne demeýshilik kómek esebinen tegin ystyq tamaqtandyrýmen 495 086 mektep oqýshysy nemese oqýshylardyń 17,6% jáne 9535 bala, onyń ishinde áleýmettik turǵydan álsiz otbasylardan shyqqan balalar men bastaýysh synyp oqýshylary tegin býfettik tamaqpen qamtamasyz etiledi. Qalǵan oqýshylardyń mektepte tamaqtandyrylýyn jergilikti atqarýshy organdar ata-analar esebinen uıymdastyrady. Respýblıkanyń úsh aımaǵynda ákimderdiń bastamasymen tegin ystyq tamaqtandyrý bastaýysh synyptardyń barlyq oqýshylary úshin uıymdastyrylǵan», dedi E. Saǵadıev.
Mektepteri joq aýyldy eldi mekenderde turatyn mektep jasyndaǵy balalar úshin tasymaldaý 24 048 (98%) balaǵa uıymdastyrylǵan, onyń ishinde 20 640 bala mektepke deıin jáne keri qaraı kúndelikti tegin jetkizýmen qamtyldy, 3408-i mektep janyndaǵy ınternattarda turady.
Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń derekteri boıynsha, respýblıkada 824 kolledj jumys jasaıdy, kolledjderdiń kontıngenti — 489,2 myń adam. Bıyl 8 kolledj ashý kózdelgen (5 — memlekettik jáne 3 — jekemenshik). Memlekettik tapsyryspen qabyldaý jospary 100 myń oryndy quraıdy, onyń 70% tehnıkalyq, tehnologııalyq jáne aýyl sharýashylyǵy mamandyqtaryna bólingen.
Qazaqstanda 131 joǵary oqý orny jumys isteıdi: 10 — ulttyq, 31 — memlekettik, 18 — aksıonerlik, 14 — azamattyq emes, 1 — DBU, 1 — halyqaralyq, 56 — jeke menshik. 2017–2018 oqý jylynda bilim alýshylardyń sany — 534 421 adam.
Mektepterde kúrdeli jóndeý jumystaryn júrgizý, mektepte tamaqtandyrýdy uıymdastyrý jáne balalardy mektepke jetkizý jaǵdaılary týraly Almaty oblysynyń ákimi A. Batalov jáne Túrkistan oblysynyń ákimi J. Túımebaev baıandady.
Máseleni qaraý qorytyndysy boıynsha Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaev jańa oqý jylynyń bastalýyna bir apta ýaqyt qalǵanyn atap ótti. Bul máselelerdiń barlyǵyn 1 qyrkúıekke deıin sheshý qajet.
Osyǵan oraı, ákimderge bilim berý uıymdarynyń jańa oqý jylyna daıarlyǵyn, jóndeý jumystaryn ýaqytyly aıaqtaý máselelerin jeke baqylaýǵa alýdy tapsyrdy.
Bilim jáne ǵylym mınıstrligine jańa oqý jylyna mektepterdiń sapaly daıarlyǵyn baqylaýdy jalǵastyrý qajet. Mektepterdi oqýlyqtarmen qamtýdy erekshe baqylaýǵa alý tapsyryldy.
Baqylaý jumystary QR Premer-Mınıstriniń orynbasary Erbolat Dosaevqa júkteldi.