• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Kúres 10 Qyrkúıek, 2018

Túrki dúnıesiniń túıe balýany

1010 ret
kórsetildi

Qyrǵyz eliniń Sholpan-Ata qalasynda dúrkirep ótken úshinshi Dúnıejúzilik kóshpendiler oıynynyń barysy jaıly jan-jaqqa habar taratýshy qyrǵyzstandyq aqparat kózderi mońǵolııalyq qazaq balýany Serik Berdimuratuly týraly asta-tók maqtaýlardy sarshanyń sary qymyzyndaı sapyryp jatyr.  

Ańdap baqsaq olardyń aıtqany ras eken. О́ıtkeni Se­rik balýan túrki hám parsy halyqtaryna tán jekpe-jek saıys túrleriniń túgelinen absolıýttik salmaqta olja salypty. Aıtalyq, dúbirli toıdyń alǵashqy kúni túrikmenderdiń gýreshi (belbeý kúres) boıynsha beldesip, qola medalǵa qol jetkizse, kelesi kúni bastalǵan qazaqsha kúres túrinen túıe balýan saıysynda ıran-parsy, orys-tatardyń nebir alyptaryn alyp uryp, bas júldeni taqymǵa basypty. Qyzyq bolǵanda Serik batyr qazaqsha kúrestiń altyn tuǵyrynan túsken boıy, qolma-qol ekinshi kilemde arpalysyp jatqan ırannyń pahlavanı kúresine qoıyp ketken. Barǵanda barlyǵyn qoǵadaı japyryp, kúmis tuǵyrǵa nyq turaqtaǵan. Bir kúnde eki-úsh halyqtyń ulttyq kúresimen qatar beldesip, altyn-kúmis-qola tuǵyrǵa alma-kezek qonaqtaǵan 24 jastaǵy qazaq oǵylanynyń myqtylyǵy rasynda kóshpendiler toıyna jınalǵan jurttyń eriksiz tańdaıyn qaq­tyryp, basyn shulǵytqan. Qyr­­ǵyz baýyrlardyń da tamsanyp, tolǵanyp júrgeni osy eken. Keıbir kúresqumar qyrǵyz aǵa­ıyndar Seriktiń erik-jigeri men kúreskerlik rýhyna qarap «Túrki dúnıe­siniń túıe balýany» dep áspettep jatyr.

Oraıy kelip turǵanda aıta keteıik, Serik Berdimuratuly buǵan deıin de talaı bıikterdi baǵyndyrǵan. Atap aıtqanda: sambo kúresinen jasóspirimder arasynda álem chempıonatynyń eki dúrkin (2010, 2011) qola júl­degeri, jasóspirimder arasynda sýmo kúresinen Japonııa ashyq chempıonatynyń (2011) qola júldegeri. Mońǵoldyń ult­tyq kúresinen jastar arasyn­da el chempıony (2012) jáne óte mártebeli «Memlekettik lashyn» (2017) ataǵynyń ıegeri. Dzıýdodan jasóspirimder arasynda Mońǵolııa chempıony (2009) jáne eresekter arasynda (2014) kúmis medal ıegeri. Qazaqsha kúresten «Eýrazııa Barysynyń» (2013) kúmis júldegeri jáne Azııa chempıony (Astana, 2018).

Ásirese, Serikti elge tanymal etken oqıǵa – 2012 jyly qazan aıynyń 27-28 kúnderi Gon­kongte sýmo kúresinen ótken álem chem­pıo­naty. Bul dodaǵa dú­nıe júziniń 40 elinen 200-den astam balýan qatysqan eken. 100 kılo salmaqta beldesken Serik áýeli jergilikti sýmoshyny jyǵyp, kelesi beldesýde grýzın balýanymen joly túıisipti. Ony da jeńgen jas qazaq óz tobynyń sheshýshi synynda reseılik balýannan aılasyn asyrady. Sóıtip chempıondyq beldik úshin japondyq balýan, stýdentter arasyndaǵy álem chempıony Onamı Ashıhashımen kúsh synasyp, ony bar-joǵy eki mınýtta tóńkerip tastaǵan. Sóıtip, sýmo kúresinen álem chempıony atanǵan tuńǵysh qazaq retinde tarıhta aty qaldy. Osy chempıo­natta sýmo kúresiniń ǵulamasy Oıakata Takasaganyń qyraǵy kózi Serikti shalady. Bul kisi ataqty Asasheorıýdiń bapkeri. Oıakata bapker Serikke aıtady: «Japon eline kel, qudaı buıyrtsa, dúnıeni dúr silkindiretin sýmoshy bolatyn túriń bar, tiri adamǵa ne qajet, bárin jasaımyn». Biraq Serik ár qıly sebepterge baılanysty bas tartqan.

Osylaı, bozbala shaǵynda tulpar minip, tý ustaǵan Seriktiń túp-tuqııanyna úńilsek, arǵy atalary Aqtaı men Boztaı aıýmen alysyp ataǵy shyqqan. Osy Aqtaı balýannan Qanjyǵaly, odan – Qylań, odan – Jamanqara, odan – Elesh. Eleshtiń tórt ulynyń biri myna biz sóz etip otyrǵan Serik balýannyń ákesi Berdimurat. Bekeń qazir Ulan-batyr qalasynda jeke kásippen aınalysady. Al Seriktiń anasy Gúldana Jeńishanqyzynyń mamandyǵy – ınjener.

Beken QAIRATULY,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar