Qazaq beıneleý óneri qaı zamanda bolsa da ulttyq qasıettiń bolmysyn, ondaǵy dúnıetanymdyq kózqarasty saqtap keledi. Ábilhan Qasteev, Moldahmet Kenbaev, Salıhıtdın Aıtbaev pen Aısha Ǵalymbaevadan jalǵasqan bitimi bólek degdar ónerdiń kıesin ketirmeı, búginge jalǵaǵan otandyq sýretshiler álemdik óner arenasynda ulttyq tilmen tanylýymyzǵa tabandy úles qosty. Á.Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner mýzeıiniń ortalyq kórme zalynda saltanat qurǵan «Ǵasyrlar toǵysyndaǵy urpaqtar jalǵasy» dep atalǵan respýblıkalyq sýretshiler kórmesin tamashalap, qazaq sýret ónerinde ózindik órnegi bar 150 qylqalam sheberiniń eń tańdaýly týyndylarymen tanystyq.
Jyl saıyn naǵyz sheber shyǵarmalardyń basyn qosatyn óner jármeńkesi bıyl Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń 85 jyldyǵyna arnalyp otyr. Saraı ishin kómkergen kóp kartınalardyń óne boıynan ótken tarıhtyń sarynyn, ár zamannyń aqıqatyn kórgendeı boldyq. Halqymyzdyń rýhanı qundylyqtary, eldiń maqsat-muraty men ulttyq qasıet sýretshiler shyǵarmashylyǵyndaǵy túrli janrlarda ár qyrynan kórinis tapqan. Aǵa býyn men jastar arasyndaǵy urpaqtar sabaqtastyǵyn jalǵaǵan aıtýly kórmeden músin, qolóner, keskindeme, akvareldi jumystar, grafıka sııaqty túrli janrdaǵy óner týyndylaryn túgel tabasyz.
– О́ner tarıhyndaǵy árbir aǵym – zaman tolqynysy desek, sonyń jarshysy – sýretshi. 1970-80 jyldary qazaq klassıkalyq beıneleý ónerindegi dınamıkalyq serpiliste kásibı qoldanbaly óner salasyndaǵy sýretshiler forma men keńistikti realıstik, avangardtyq, abstraksııalyq mánerde erkin kózqarastaǵy shyǵarmashylyqtarymen erekshelenedi. Ár týyndyda shynaıylyq áýeni asqaqtady. Zaman kelbeti tanyldy. Sondaı-aq jalpy qazaq beıneleý ónerinde zańdylyqtar aıtarlyqtaı ózgerip, ulttyq tarıhtyń syryn shertti. Búgingi kórmege sýretshilerimizdiń qazirgi kózqarasymen tarıhty baılanystyra otyryp kreatıvti ıdeıasymen somdaǵan túrli jumystary qoıylǵan. Bul sharanyń sýretshilerdiń shyǵarmashylyq turǵydan ósýine tıgizer úlesi zor, – deıdi kórme jetekshisi, ónertanýshy Gúlnar Qýandyqqyzy.
Kórmeden Qazaqstan Sýretshiler odaǵy qurylǵan kezden bastap qolynan qylqalamy túspeı kele jatqan belgili sýretshi Tursyn Ábýov, keste ónerin keskindememen ushtastyryp, halqymyzdyń rýhanı baılyǵy men tarıhyn óz shyǵarmashylyǵyna arqaý etken Muhamedjan Zeınelhan, odan bólek Rahman Bertileýov, О́mirbek Jubanııazov syndy óner ıeleriniń, taǵy basqa da sýretshilerdiń shoqtyǵy bıik týyndylaryn aıryqsha ataýǵa bolady.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY