Almatydaǵy Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵynda keshe bastalǵan Qazaqstan Respýblıkasynda balalardaǵy sırek aýrýlardy dıagnostıkalaý men emdeýdiń jańa standarttaryn engizý jónindegi 2017-2019 jyldarǵa arnalǵan Jol kartasy aıasynda «Mýkovıssıdoz kezinde tynys alý joldaryn jattyqtyrý jáne tazalaý ádisteri» taqyrybyndaǵy trenıng jalǵasýda.
Qazir elimizde resmı túrde mýkovıssıdozǵa shaldyqqan 105 naýqas tirkelgen. Mýkovıssıdoz saldarynan tynys alý, as qorytý júıesi, sonymen qatar ishki sekresııa bezderi zaqymdanady. О́kpede jabysqaq qaqyryqtyń jınaqtalýynan qaıtalanatyn bronhıt pen pnevmonııa týǵyzatyn qabynbaly úderis damıdy. Aýrýdyń basty belgileriniń biri – azapty jótel. Naq osy tynys alýdyń qıyndyǵynan mýkovıssıdozǵa shaldyqqan naýqastardyń basym bóligi qaza bolady.
Sonymen kınezıterapııa boıynsha trenıngti Ulybrıtanııanyń «Greıt Ormond Strıt» balalar gospıtaliniń jetekshi mamandary Ammanı Prasad pen Helen Dýglas ótkizýde. 5 kúnge jalǵasatyn trenıngte sheteldik mamandar kınezıterapııany qoldanýdyń boıynsha qazaqstandyq dárigerler men meıirbıkelerge tájirıbelik oqytý dárisin júrgizedi.
Kınezıterapııa – dene shynyqtyrý arqyly emdeýdiń biri baǵyty. Grektiń kinesis — «qozǵalys» + terapııa — «emdeý» sózinen shyqqan, ıaǵnı qozǵalys arqyly emdeý degendi bildiredi. Bul terapııaǵa dene shynyqtyrý jattyǵýlarymen qatar, massajdyń barlyq túri, balalar oıyndary, sozylý ádisteri, arnaıy apparattarda jattyǵýlar arqyly emdeý, tynys alý, emdik gımnastıkasy, sylap-sıpaý jáne t.b. emdeý túrleri kiredi.
«Zamanaýı kınezıterapııa dári-dármekpen emdeý áserin aıtarlyqtaı arttyrady, sonymen qatar, fızıkalyq jumysqa qabilettiligin kóteredi, aýrýdyń aǵymyna oń yqpal ete otyryp mýkovıssıdozǵa shaldyqqan naýqastardyń ómir sapasyn jaqsartady», deıdi qazaqstandyq mýkovıssıdoz qaýymdastyǵynyń tóraıymy Indıra Izbasarova.
О́z kezeginde QR DSM Medısınalyq kómekti uıymdastyrý departamentiniń Ana men bala densaýlyǵyn saqtaý basqarmasynyń jetekshisi Janar Sadýova: «...Gendik aýrýlardy anyqtaý, dıagnostıkalaý jyldan-jylǵa jaqsaryp keledi. Sırek aýrýlar kóbine Almaty, Astana, ShQO, OQO, Almaty, Pavlodar jáne Jambyl oblystarynda anyqtalýda. О́kinishke oraı, mýkovıssıdoz emdelmeıtin aýrý. Sonyń saldarynan kishkentaı naýqastar eresek jasqa jetpeı ómirden ótedi. Sondyqtan, alǵa qoıyp otyrǵan maqsatymyz – AQSh, Eýropa elderindegideı kishkentaı naýqas balalardyń ómir súrý uzaqtyǵyn 50 jasqa deıin jetkizý. Sonymen qatar, mýkovıssıdozǵa shaldyqqan balalardy ońaltý laıyqty deńgeıde emestigi mańyzdy máselelerdiń biri bolyp otyr. Dári-dármektermen emdeýden bólek, ońaltý kezeńi, onyń ishinde kınezıterapııany jolǵa qoıý mańyzdy. Atap óterlik jaıt, 2011 jyldan bastap mýkovıssıdozǵa shaldyqqan balalarǵa respýblıkalyq bıýdjet esebinen dári-dármekter tegin berilip keledi. Bul qyzmetti damytýda birqatar normatıvtik qujattar ázirlendi. Mýkovıssıdoz boıynsha aımaqaralyq ortalyqtar ashylady. Búgingi shara bul salanyń damýyna yqpal etedi dep senemin», dedi.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY