Aýyl mýzeıiniń ajary

Mýzeı jetekshisi Aman­jol Ásenqyzynyń aıtýynsha, oqý-bilim, tárbıe baǵdar­lamasyn júzege asyrýǵa «Sha­­­ńyraq» dep ata­latyn etno­­grafııalyq jáne tarıhı, ólketaný ba­ǵytynda úles qosyp keledi. Qazir 6 bólim­nen tu­ratyn mýzeıde 3 myńdaı jádiger saqtaýly. 

О́zimiz kórgen «Ulttyq qazyna» bóliminde kıiz úı­diń ýyq, kerege, shańyraq, týyrlyq, úzik, túńlik, tus­kıiz, basqur, alasha, ýyq baý, tań­ǵysh baý, aǵash tósek, kór­pe, jastyq, ábdire, besik, bala tósegi, asha baqan, dombyra, jozy (ústel), syrmaq, kilemshe, tósenish barlyǵy kórinis tapqan. 

Buryshtaǵy shkafta oıý-órnekteri kóz tartarlyq, syń­ǵyry erekshe kúmis júzik, sa­qına, bilezik, óńirshe, tu­mar­­sha, syrǵa, salpynshaq, qap­­­syrmalardyń neshe túri ilinipti.

Kelesi bólikte múıiz syrnaı, múıiz tútikshe, asyq, topaıdan jasalǵan qolóner týyndylaryn kórdik. Onyń qasynda I919 jylǵy Qy­zyljar aýylynda turǵan Sataı atamyzdyń kóne dombyrasy ilinip tur. 

Buryshta – kádimgi shı, oraý­ly shı, aq shı tur. To­qylǵan shı ádemi kórinedi. Aǵash tostaǵan, tegesh, ojaý, qos búırekti ojaý, túri kóne ydystar. 

– Bul aǵashtan jasalǵan maı shaıqaǵysh, marqum Sa­ǵyntaı atanyń qoldan jasap, qoldanǵan zaty, dedi Aman­jol apaı.

Al túıe terisinen jáne temir, zergerlik buıymdar ja­saıtyn ustanyń kórigi, tas dıirmen, keli-kelsap sııaq­ty kóne zattardy Tó­leý­han, Jomart, Gúlhan sı­ıaq­ty aǵa-apaılarymyz áke­lip tapsyrǵan eken. 

Aýyl mańynan tabylǵan buǵy men mamonttyń múıiz­deri joǵaryda tur. 

Sonymen birge mektep­tiń shaǵyn mýzeıi Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» maqala­synda jazylǵandaı «Tý­ǵan jer», «О́lketaný» baǵy­tyna saı jumys jasap, oqýshy­larǵa týǵan ólkeni tanytýǵa, tarıhyn bilýge arnalǵan bir­neshe bólim boıynsha ju­mystar atqarýda. 

Mýzeı jetekshisi Aman­jol Ásenqyzy 1992 jyly Baıan О́lgeı aımaǵynan al­ǵashqy lekpen atamekenge oralǵan qandastarymyzdyń biri. Pedagog-zertteýshi degen ataqtyń ıege­ri. О́mi­­riniń 35 jylyn ustaz­dyqqa arnaǵan eken.

Farıda BYQAI,

«Egemen Qazaqstan»

Pavlodar oblysy,

Qyzyljar aýyly