Edınbýrg ýnıversıtetiniń zertteýshileri artrıtke, sondaı-aq rak aýrýlaryna qarsy kúresýge qabiletti aqýyzdary bar taýyq pen jumyrtqa shyǵara bastady. Bul týraly BBC News aqparattyq agenttigi habarlady.
Jumyrtqada adamda bolatyn vırýs pen ınfeksııaǵa qarsy kúreste basym úles alatyn IFNalpha2a aqýyzy bar. Sonymen birge olar zaqymdanǵan jasýshalardy qaıta qalpyna keltiretin adam men dońyzdyń makrofag-CSF dep atalatyn aqýyzyn qosyp preparat shyǵarýdy da josparlap otyr.
Gendi modıfıkasııalaý arqyly taýyqtardan emdik jumyrtqa alyndy. Olardyń DNQ quramyna mańyzdy aqýyzdardyń bólinýine jaýap beretin adamnyń geni salynǵan. Buǵan deıin de ǵalymdar eshki, taýyq, qoıan syndy jan-janýarlar arqyly adam aqýyzdarynyń túrin jasap shyqqan bolatyn. «Dári-dármektiń klınıkalyq dozasy bar bolǵany úsh jumyrtqada bolady», deıdi ǵalymdar.
Ádette, adam aǵzasynda bir dárýmen jetispegennen aýrýǵa shaldyǵady. Mundaı aýrýdan quramynda sol dárýmender bar dári-dármekti ishý arqyly aıyǵýǵa bolady. Ǵalymdar mundaı dárilerdiń óndiriste óndiriletinin, alaıda ony taýyqtardan alý 100 ese arzanǵa túsetinin alǵa tartty.
«Taýyqtardan ónim alý zaýytta óndirgenge qaraǵanda 10-100 ese arzan», dedi doktor Lıssa Heron. Sondaı-aq ol modıfıkasııalanǵan taýyqtarǵa ózge qus fabrıkasyndaǵy taýyqtarǵa qaraǵanda jaqsy jaǵdaı jasalǵanyn aıtty.
«Taýyqtar úlken albarlarda ómir súredi. Olar kún saıyn azyq pen sýsyn aparatyn biliktiligi joǵary mamandardyń baqylaýynda. Bir sózben aıtqanda, olardyń tirshiligi jaıma-shýaq», deıdi ol.
Zertteýshilerdiń esepteýinshe, kedergilerden arylyp, tolyq preparatty shyǵarý 10-20 jyl ýaqyt alady.
Sonymen qatar olar antıbıotıkterdiń ornyn almastyratyn, janýarlardyń ımmýndyq júıesin jaqsartatyn dári-dármek oılap tabýdy da josparlap otyr. Bul antıbıotıkterge tózimdi vırýstardyń kóbeıý yqtımaldyǵyn tómendetedi.
«Mysaly, biz úı janýarynyń zaqymdanǵan baýyry men búıregin qalpyna keltirýge dári-dármek paıdalana alamyz. Biraq, qazir naryqtaǵy qoljetimdi dáriler aıtarlyqtaı qymbat», deıdi Heron.
Saltanat ShYNÁDIL,
EUÝ stýdenti