• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
19 Aqpan, 2019

Suńǵat Aımaǵambetov: Qurdasym, syrlasym ári serigim - «Egemen»

537 ret
kórsetildi

Gazetimizdiń túıdeı qurdasy, soǵys jáne eńbek ardageri Suńǵat Aımaǵambetov budan tup-týra júz jyl buryn, 1919 jyldyń 5 shildesi kúni dúnıege kelgen. Bir ǵasyrlyq ótkelder men asýdy alqynbaı baǵyndyrǵan aqsaqal ótken kúnderdiń bárin jadynda jaqsy saqtaǵan. Keýdesi jaqsylardyń altyn sandyq degendeı, ótken jıyrmasynshy ǵasyrdyń bederinde halqymyzdyń basynan ótken «tar jol, taıǵaq keshýler», ashtyq, saıası qýǵyn-súrgin jyldary ákelgen qaıǵy-qasiret, Uly Otan soǵysy jyldaryndaǵy qıyn-qystaý kezeńder qarııanyń kókireginde saırap tur. 

Ol 1938 jyly Oral qalasyndaǵy maldárigerlik tehnıkýmdy aıaqtaǵan soń oqýyn odan ári jalǵastyryp, Lenıngrad zootehnıkalyq ınstıtýtyna túsip, joǵary bilim alady. Sóıtip 1941 jyldyń 22 maý­sym kúni soǵys bastalǵan kezde zootehnık mamandyǵyn alyp, elge oralady. Suńǵat Aımaǵambetovtiń aıtýynsha, bul kezeńde «jaý jaǵadan alǵanda, bóri etekten» degendeı, el ishindegi úlkendi-kishili sharýashylyqtar ıesizdikke ushyrap, kúrdeli jaǵdaılar qalyptasypty. 

Maıdan bar jerde tyl bolmaı qalmaıdy. Sol kezeńde tylda atqarylatyn jumystardy jiti ári jan-jaqty uıymdastyrý, maıdandy azyq-túlikpen jáne jyly kıimdermen qamtý úshin kózi ashyq, kókiregi oıaý ári uıymdastyrý qarym-qabileti mol azamat­tar toby KSRO Qorǵanys halkomy I.V.Sta­lın­niń buıryǵy boıynsha bronmen qaldyrylǵan. «Egemenniń» qurdasy sol kezdegi jas ta ji­gerli jan Lenıngrad zootehnıkalyq ınstı­tý­tynyń túlegi Suńǵat Aımaǵambetov sol qa­tarda bolypty. 

− Men bul kezde KSRO Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine qarasty arnaıy jasaqtalǵan qurylymdyq júıede qyzmet atqardym. Biz osy arqyly maıdan muqtajdaryn óteý úshin aýyl sharýashylyǵynyń jaı-kúıi olqy túspeýine kóp kúsh-jiger jumsadyq. Osy baǵytta mamandandyrylǵan arnaıy oqý ornynda áskerı maqsattarǵa qajetti is-sharalar atqaryldy. Biz ózimizdiń basty qyzmetimizge qosa áskerı komıssarıattarǵa kómek kórsetý úshin soǵys jyldary kezinde jaý bekinisterin joıýǵa qoldanylatyn ushaq­tar jasaýǵa qajetti qarajat jınaý men maıdanǵa jyly kıimder jóneltý jumystaryna da tikeleı aralasyp otyrdyq, − deıdi qadirmendi qarııa. 

Surapyl jyldarda súıekten ótkize jazylǵan sózdiń salmaǵy aýyr ári adamnyń ishki jan dúnıesine tıgizetin áseri mol bolatyn. Sol kezde biz kúndelikti isimizge qajetti baǵyt-baǵdardy alǵashqyda «Eńbekshi qazaq», keıinnen «Sosıalıstik Qazaqstan» atanǵan gazetten tabatynbyz. «Sosıalıstik Qazaqstannyń» sóz semseri jaýǵa atylǵan oqtan bir mysqal kem bolǵan joq. Tyldyń jaı-kúıine qosa, bas gazetimizdiń betinde maıdandaǵy qazaqstandyq jaýyngerlerdiń erlikteri olarǵa «Júz jasaǵan júrekten» dep atalatyn Jambyldyń jazǵan haty qanshama júrekterge ot pen óshpes rýh ber­genin qalaısha aıtpaı tura alamyn dep aǵynan jaryldy júz jasaǵan jan. Budan soń ol arnaıy mamandandyrylǵan oqý orny aldyna qoıǵan maqsatyn tolyq oryndaǵannan keıin 1951 jyly taratylǵanyn aıtyp berdi. Alaıda, Suńǵat Aımaǵambetovke jaýapty qyzmetter tizimi tapsyrylyp, aýdandyq partııa komıtetiniń hatshysy, terrıtorııalyq ón­di­ristik basqarmanyń basshysy bolyp isteıdi. 

Keıin Máskeýdegi Skrıabın atyndaǵy mal­dárigerlik akademııasy janyndaǵy peda­gogıkalyq fakýltetti syrttaı aıaqtaǵan S.Aı­maǵambetov uzaq jyldar boıy Oral aýyl sharýashylyǵy tehnıkýmynyń dırektory bolyp qyzmet jasaǵan kezi de onyń ǵıbratty ǵumyryn tolyqtyra túsedi. Suńǵat aǵanyń basshylyǵymen osy ýaqyt aralyǵynda úl­ken ister tyndyrylyp, oqý korpýstary men jataqhanalar, ashana boı kótergeni bólek bir áńgimeniń enshisi. 

− 1991 jyldyń 16 jel­­toqsan kúni «myń ólip, myń tirilgen» halqymyz óz táýelsizdigin jarııalaǵan kezde men jetpis úsh jasqa aıaq basqan edim. Bul kez altynshy múshelge qaraı aýysqan kezime tuspa-tus keledi. Sol kezde gazet ataýy alǵyshqyda «Egemendi Qazaqstan» dep atalyp, kóp keshikpeı «Egemen Qazaqstan» degen ataýy turaqty túrde bekidi. Qazirgi kezde elimizdiń egemendiginiń otyz jyldyq bederli belesi de kún sanap jaqyndap keledi. Osy arada men «Egemenimniń» egemendigimizdiń shejiresin túp-tuqııanymen túgendeı bilgen, oǵan jetý jolyndaǵy ata-babalarymyzdyń tókken teri men aqqan qanynyń qadir-qasıe­tin uǵyndyra alǵan basylym retinde de qas­ter tutatynymdy aıtqym keledi, − dedi budan ári S.Aımaǵambetov. Mine, «Egemen Qazaqstannyń» qurdasy, uzaq ǵumyryna adaldyqty, adamdyq pen ar tazalyǵyn serik ete bilgen jany jaısań jan Suńǵat Aımaǵambetov osylaısha tolǵanady. Ol búgingi kezde uldary men kelinderiniń jáne nemereleri men shóbereleriniń ortasynda otyrǵan baqytty jan. «Egemen» – meniń qurdasym, uzaq jyldardan beri birge kele jatqan syrlasym ári serigim, deıdi ol. 

Sózimizdi túıinder tusta búgingi áńgime­mizge qosa aıta keterlik taǵy bir jaıt, Suńǵat Aımaǵambetovtiń esimi «Qazaq jeriniń zııaly azamattary» atty respýblıka boıynsha qurastyrylǵan ǵumyrnamalyq jınaqtyń basyn bastap turǵany der edik. Buǵan elimizdegi Uly Otan soǵysy men eńbek ardagerleri, kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkerleri ári halqymyzdyń qurmeti men abyroıyna bólengen azamattardyń esimderi engizilgen. 

Temir QUSAIYN,

«Egemen Qazaqstan»