Frıstaıl-mogýldan bıylǵy maýsymnyń shymyldyǵy jabylatyn kez jaqyn. Álem kýbogi dodasynyń fınaldyq básekesi tuńǵysh ret Almatyda ótip, mogýldaǵy myqtylar qazaq jerinde bas qospaqshy. «Shymbulaq» taý-shańǵy kesheninde ótetin iri sporttyq dodada jyldyń úzdikteri marapattalady. Olardyń arasynda qazaqstandyq komanda da bar. Olympic.kz saıty Almatyda ótetin mogýldan álem kýboginiń fınaldyq kezeńine qatysty mańyzdy suraqtarǵa jaýap izdep kórdi.
Mogýl degenimiz ne?
Mogýl – tóbeshikti bókterden taý shańǵysymen quldılap, tramplınnen sekirý elementterin oryndaıtyn frıstaıl sportynyń bir túri. Qysqy Olımpıadadaǵy eń qyzyqty básekeler tap osy mogýldan ótedi. FIS uıymdastyratyn frıstaıldan álem kýbogi 1980 jyldan beri jyl saıyn ótip keledi.
Almatydaǵy álem kýbogi kezeńi 2018/2019 jylǵy maýsymdaǵy mogýlshylardyń eń sońǵy jarysy bolmaq. Sportshynyń kýboktik kezeńdegi jıǵan upaılary arqyly jalpy eseptegi orny anyqtalady. «Shymbulaqta» álem kýboginiń jetinshi kezeńi ótip, bıylǵy maýsym qorytyndysy boıynsha kimderdiń top jaratyn aıqyndalady.
Álem kýboginiń qatysýshylaryn tóreshiler qalaı baǵalaıdy?
Mogýlshylar básekesine jeti tóreshi qazylyq etedi. Sportshynyń ónerine baǵa bererde úsh faktorǵa basa nazar aýdarylady: burylystardy oryndaǵany úshin beriletin upaı – 50 %, sekirý elementine beriletin upaı – 25 %, jyldamdyǵy úshin beriletin upaı – 25 %.
Paralleldi mogýlǵa tórelik etýde azdaǵan ózgerister bar. Jeti tóreshiniń ekeýi sekirý elementterin, bireýi jyldamdyqty, tórteýi burylystardy baǵalaıdy. Árbir tóreshi 0-den 5-ke deıingi aralyqta upaı berip, eki sportshynyń kórsetkishin baǵalaıdy. Meıilinshe kóp upaı alǵan sportshy jeńiske jetedi.
Qaıda ótedi?
Álemdik deńgeıdegi jarysty «Shymbulaq» taý-shańǵy kesheni qabyldaıdy. Atalǵan kýrort TMD elderinde ǵana emes, shetelderde de úzdikter qataryna enedi. Jyl saıyn «Shymbulaq» bókterine álemniń ár túkpirinen qonaqtar aǵylatyny jasyryn emes. 2017 jyly «Shymbulaqta» mogýldan Ýnıversıada aıasyndaǵy jarys ótip, bizdiń sportshylarymyz altyn alqa taǵynǵan bolatyn. Sodan beri halyqaralyq sporttyq uıymdar munda týrnır uıymdastyrý sapasy joǵary ekenin baıqady. 2018 jyly halyqaralyq shańǵy sport túrleri federasııasy mogýldan álem kýboginiń fınaldyq kezeńin ótkizýdi Qazaqstanǵa senip tapsyrdy.
Trassa qaıda ornalasqan?
«Shymbulaq» taý-shańǵy kýrortyndaǵy trassa «Konýs» bókterinde ornalasady. Jarys ótetin aımaqqa týrıster jiberilmeıdi. Al «Shymbulaqta» shańǵy teýip júrgen qonaqtardyń barlyǵy jarysty tikeleı tamashalaı alady.
Qashan jáne neshede bastalady?
Týrnır 2-3 naýryz kúnderi ótedi. Eki kún boıy jankúıerler men kórermender álemdegi úzdik sportshylardyń jarysyna kýá bolmaq. 2 naýryz kúni jekeleı syndaǵy, 3 naýryz kúni paralleldi mogýldaǵy jeńimpazdar men júldegerler anyqtalady. Kýboktik dodanyń birinshi kúninde jarys Astana ýaqytymen 09.45-te bastalady. Fınaldyq básekeler 13.30-ǵa josparlanǵan. Kelesi kúni jarys 11.55-te bastalady. Marapattaý rásimin qosa eseptegende eki kúngi jarys 15.00-ge deıin sozylady.
Bılet alý kerek pe?
Bılet alý qajettiligi týyndamady. Bar bolǵany, «Shymbulaqqa» jetip, «skı-pass» alsańyz jetkilikti. О́zińizge yńǵaıly orynǵa otyryp, úlken ekrandar arqyly jarysty tamashalasańyz bolady. Eger shynaıy jankúıer bolsańyz, trassanyń janynda turyp, sportshylarǵa qoldaý kórsetýge múmkindik bar. Bul kúni basqa bókterlerde shańǵy tepseńiz de, esh kedergi joq.
Qaı eldiń sportshylary qatysady?
Almatydaǵy fınaldyq kezeńde 13 eldiń ókilderi baq synaıdy. Atap aıtar bolsaq, Avstralııa, Ulybrıtanııa, Germanııa, Qazaqstan, Kanada, Qytaı, Ońtústik Koreıa, Reseı, AQSh, Fınlıandııa, Fransııa, Shvesııa jáne Japonııa sportshylary qorytyndy kezeńde júldege talasady.
Sport juldyzdarynan kimder bar?
Almatyǵa avstralııalyq Entonı Djakaranyń kelmeıtini belgili boldy. Ol álem kýboginiń jalpy esebinde ekinshi orynda turǵan sportshy. Entonı Hrýstal globýsqa talasa almaıdy. «Shymbulaqtan» qazaq jankúıerleri olımpıada chempıony Mıkael Kıngsberı (Kanada) men Perrın Laffon (Fransııa), álem chempıony Iýlııa Galysheva (Qazaqstan) jáne 2017 jylǵy álem chempıony Ikýma Hıroshıma (Japonııa) bastaǵan tanymal sportshylardy kóre alady.
Qazaqstan komandasynyń bas bapkeri Elena Krýglyhına Almatydaǵy dodaǵa ulttyq qurama sportshylary tolyq qatysatynyn málimdedi. Olarǵa tek jankúıer qoldaýy qajet.
Qazaqstan komandasynyń quramy: Iýlııa Galysheva, Dmıtrıı Reıherd, Pavel Kolmakov, Aıaýlym Ámirenova, Aleksandr Gebert, Konstantın Gorlachev, Sergeı Romanov, Oleg Sınn.
Almatydaǵy álem kýbogi kezeńiniń aıyrmashylyǵy qandaı?
«Shymbulaqta» mundaı iri sporttyq oqıǵa alǵash ret ótkeli otyr. Odan bólek, jankúıerler álem kýbogi kezeńderiniń jeńimpazyn marapattaý sátine kýá bolady. Úzdik sportshylarǵa hrýstal globýs tabys etiledi. Eki kún boıy bizdegi taý-shańǵy kýrorty álemdik frıstaıldyń otany bolmaq.
Sondaı-aq, 2011/2012 jylǵy maýsymnan beri álem kýboginiń jalpy esebinde jeńilip kórmegen kanadalyq Mıkael Kıngsberı de jankúıerler úshin qyzyqty bolary sózsiz. Almatyda ol qatarynan segizinshi ret úzdik atanýy múmkin.
Álemdik reıtıngtegi úzdikter kimder?
Áıelder:
1. Perrın Laffon (Fransııa);
2. Entonı Djakara (Avstralııa);
3. Djeılın Kaýf (AQSh);
4. Iýlııa Galysheva (Qazaqstan);
5. Tess Djonson (AQSh).
Erler:
1. Mıkael Kıngsberı (Kanada);
2. Bendjamın Kavet (Fransııa);
3. Ikýma Horıshıma (Japonııa);
4. Ýolter Ýolberg (Shvesııa);
5. Mett Grem (Avstralııa).
Qazaqstandyq Dmıtrıı Reıherd jaraqatyna baılanysty besinshi orynnan jetinshi satyǵa tómendedi.