Jeńis Ysqabaıdy kózi qaraqty oqyrman qazaq fotojýrnalıstıkasynyń ókili retinde tanıdy. Onyń qyraǵy kózi men qyrly obektıvine ilingen beıne men kórinis shynaıy qalpynan aınyǵan emes. Qazir Taldyqorǵan qalasynda turatyn fototilshi ulttyq qolónerdiń damýyna da úlesin qosyp júr.
– Maǵan qolóner atamnan qonǵan bolýy kerek. Ol kisi aǵashtan túıin túıgen sheber bolǵan. Bala kezimde qurdastarym dop qýyp, shybyq minip, ermek etip júrgende men ózen jaǵasynan qýraǵan aǵashtyń tamyryn jınap ákeletin edim. Álgi aǵashtardan túrli ań-qus, jándikterdiń beınesin jasaıtynmyn. Shyǵarmashylyqqa beıimim sol kezde qalyptassa kerek, keıin kásibı sýretshi bolýdy armandap, bilim aldym ǵoı, – deıdi Jeńis.
Búginde áriptesimizdi qazaq balalarynyń qolynda júrgen Qytaıdyń sapasyz oıynshyqtary alańdatady. Birde balasyna satyp ápergen oıynshyq qulynnyń tez synyp qalǵanyn ári onyń quramyndaǵy soıaýdaı temiriniń qaýipti ekenin kórgennen keıin «Osyndaı oıynshyqty taza aǵashtan jasaýǵa bolmas pa eken?» degen oıǵa ketedi. Az kúnde aǵashtan ádemi qulyn jasap shyqty. Qazaq balasynyń taqymynan taı ketpegen ǵoı, óniminiń ataýyn «Jorǵataı» dep qoıdy. Endi Jeńistiń «Jorǵataıyna» bir minip kórgen bala mindetti túrde ony satyp alady eken. Oıynshyq óte yńǵaıly, artyq-aýys japsyrmasy joq, syrttan kelgen ónim sııaqty shúberekpen qaptalyp, arasyna qaldyq, qoqys salynbaǵan. Bastysy, tabıǵı aǵashtan jasalǵan ári qaýipsiz.
Jeńistiń balalardyń qyzyǵýshylyǵyn oıatqan taǵy bir ónimi «Qýanysh» dep atalady. Ony alǵash kórgende balalardyń tili kelmeı «Qýa-Qýa» dep ketipti. Endigi osy ataýy tanymal bolyp úlgerdi. О́zi ámbebap oıynshyq bolyp shyqqan. Otbasynyń úlken-kishisine de qoldanysqa yńǵaıly. Ári terbeletin tósek, ári oryndyq, ári kópir, qaqpa sııaqty birneshe qyzmetti atqara beredi. Ideıany ınternetten izdep taýyp, ulttyq tanymǵa laıyqtap qaıta qorytty. Nátıjesinde baqa basty ámbebap oıynshyq dúnıege keldi.
Ulystyń Uly kúni qarsańynda Jeńis qazaqtyń qaıqybas tósegin jasap shyqty. Taza aǵashtan shaýyp, oıalap, syrlap daıyndady. Bir jerden «qazaqtyń ejelden qoldanǵan qaıqybas tósegi adam densaýlyǵyna paıdaly eken» degendi oqyǵany bar edi. Shyndyǵynda, uıqydaǵy adamnyń qan aınalysy qalypty júrýi úshin bas pen aıaqtyń bir deńgeıde ornalasýy medısınada moıyndalǵan. Demek, qazaq burynnan densaýlyq saqtaýdyń jolyn bilgen...
– Qazaqtyń tól zattaryn qoldanysqa engizýdi oılaımyn. Átteń, qol qysqa. Bul kóp ýaqyt pen biraz qarjyny qajet etedi. Sol qarjylyq qoldaýdan qıyndyq kóremiz. О́z isimdi bastap, «Bıznes Bastaý» arqyly kásipkerliktiń jolyn meńgerdim. Biraq naqty qoldaý bolmaǵandyqtan Taldyqorǵanda qolóner óndirisin aıaqqa turǵyzý múmkin bolmaı tur. Mysaly, ónimge qajetti aǵashty Reseıden, basqa da elden aldyramyz. Bul qymbatqa túsip tur. Bolashaqta qaltaly azamattar qoldap jatsa, «Jorǵataı» men «Qýa-Qýany», qazaqtyń qaıqybas tósegin álemge tanytqym keledi, – deıdi qolónershi, sýretshi, fotojýrnalıst Jeńis Ysqabaı.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy