Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda QR Indýstrıaldyq-ınnovasııalyq damýynyń 2015–2019 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasynyń iske asyrylý barysy qaraldy.
Indýstrııalandyrýdyń ekinshi besjyldyǵyn iske asyrý barysy týraly QR ındýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Roman Sklıar baıandady. IIDM málimetterinshe, joba iske asyrylǵan 4 jylda (2015 jyldan - 2018 jylǵa deıin) jalpy somasy shamamen 4,9 trln teńge bolatyn 480 joba iske qosylyp, 44 myńnan astam turaqty jumys orny quryldy.
Esepti kezeńde baǵdarlamanyń barlyq maqsatty ındıkatorlary boıynsha oń nátıjege qol jetkizildi.
«Esepti kezeńde jalpy ishki ónimdegi óńdeý ónerkásibiniń úlesi 10,1%-ten 11,6%-ke deıin, saladaǵy jumyspen qamtylǵandar úlesi 6,6%-ten 6,9%-ke deıin ósti. 2018 jylǵy qorytyndy boıynsha ónerkásip 4,1%-ke ósti. Bul óńdeý ónerkásibiniń 4%-ke qarqyndy ósýi esebinen iske asyrylyp otyr», — dedi mınıstr R. Sklıar.
О́simniń negizgi draıverleri mashına jasaý (+14,1%), hımııalyq ónerkásip (+8,1%), munaı óńdeý (+8,8%), jeńil ónerkásip (+4,4%) jáne metallýrgııa (+2,2%) salalary boldy.
2018 jyly Indýstrııalandyrý kartasynyń aıasynda jalpy somasy 1,3 trln teńgege jýyqtaıtyn 102 joba iske qosylyp, 13,3 myńǵa jýyq turaqty jumys orny quryldy.
R. Sklıar sonymen qatar basshylyq etetin salalardaǵy kásiporyndarda óndiris kólemin ulǵaıtý jáne jumys oryndaryn saqtaý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly baıandady.
«Bıyl biz óńdeý ónerkásibiniń ósimin 104%-ke jetkizýimiz kerek. Jalpy somasy 1,1 trln. teńge bolatyn 120-ǵa jýyq jobany iske qosý josparlanyp otyr. Onda 20 myń turaqty jumys orny qurylady», — dedi R. Sklıar.
Metallýrgııa salasynda jyl sońyna deıin Qaraǵandy oblysynda ferrosılısııa óndiretin zaýyt, Almaty qalasynda bolat spıraldy qubyr óndiretin zaýyt iske qosylady.
Mashına jasaýda avtokólik quraldary óndirisin 32 myń birlikten 60 myń birlikke deıin arttyrý josparlanǵan.
О́nerkásiptik kooperasııa aıasynda Hyundai markaly jeńil avtokólik óndiretin zaýyt qurylysy bastalady, «KAMAZ» kópshilik aksıonerlik qoǵamymen birlesken ónerkásip qurylady. Sondaı-aq aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń komponentterin óndiretin tehnologııalardy beretin «Kıroves» zaýytymen yntymaqtastyq ornatylǵan.
«Qarapaıym zattar ekonomıkasynyń» salasyn jeńildikpen nesıeleý baǵdarlamasyna bólingen 600 mlrd. teńge jańa serpin berýi tıis, onyń 400 mlrd teńgesi ónerkásiptik taýarlar óndirisi men jekelegen qyzmet túrlerin damytýǵa baǵyttalady. Bul kúndelikti qoldanylatyn 250-ge jýyq ónerkásiptik taýar óndirisin iske qosýǵa múmkindik beredi. Nátıjesinde 2025 jylǵa qaraı 16 myńǵa jýyq turaqty jumys ornyn qurý, bıýdjetke túsetin salyqty 1,1 trln teńgege deıin ósirý, «qarapaıym zattar ekonomıkasy» óniminiń ımporttyń úlesin 59%-ten 37%-ke deıin tómendetý múmkin bolady.
Bıyl jeńil ónerkásiptegi iri jobalar jańǵyrtylady jáne aýqymy keńeıtiletin bolady. «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasyn iske asyrý boıynsha «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy bazasynda qurylǵan jobalyq keńse baǵdarlama aıasynda qoldaý bildirý úshin bızneske kómek kórsetýge jáne aqparattandyrýǵa múmkindik beredi.
Bıyl eksportty ilgeriletýge bólingen 500 mlrd teńge ıgerile bastady (2019 jylǵy – 187 mlrd teńge kózdelgen). Qarajat jeńildikpen qarjylandyrýǵa, saqtandyrý kólemin ulǵaıtýǵa jáne eksporttaýshylardyń kólik shyǵyndaryn óteýge, kórmeler, marketıng, satý naryqtaryna keshendi taldaý jáne sertıfıkattaý shyǵyndaryn óteý úshin keń qyzmet kórsetýdi qamtamasyz etýge baǵyttalatyn bolady.
Bıyl jyl sońyna deıin ındýstrııalandyrýdyń úshinshi besjyldyǵynyń Tujyrymdamasy negizinde Memlekettik ındýstrııalandyrý baǵdarlamasy ázirlenedi. Salalyq basmydyqtardan óńdeý ónerkásibiniń barlyq salalarynda tıimdi óndirýshilerdi qoldaýǵa kóshý iske asyrylady. Naqty kórsetkishterge qol jetkizý boıynsha bıznes mindettemeleriniń ornyna tikeleı qoldaý kórsetiledi (jańǵyrtý, eksport ósimi jáne t.b.). Sonymen qatar, kásiporyndardy jańǵyrtý men tehnologııalyq damytýǵa baǵyttalǵan qoldanystaǵy quraldar jetildiriledi jáne jańa quraldar ázirlenedi. Jalpy, ındýstrııalyq saıasat sabaqtastyqty saqtaıdy, óńdeý ónerkásibiniń ishki jáne syrtqy naryqtaǵy básekege qabilettigin yntalandyrady.
R. Sklıar munaı-gaz salasy úshin jabdyqtar men tehnıka óndirisi mashına jasaý draıverleriniń biri bola alatynyn atap ótti, sebebi, Qarashyǵanaq, Qashaǵan jáne Teńiz sııaqty irijobalardy iske asyrý munaı-gaz jabdyqtaryna degen suranysty arttyrady. Búginde mashına jasaý sektorynyń úlesi 5% quraıdy.
Energetıka mınıstri Qanat Bozymbaev, óz kezeginde, munaı-gaz salasy úshin mashına jasaýdy damytý týraly baıandady. 2018 jyly munaı gaz salasynda jergilikti taýarlardy, jumystar men kórsetiletin qyzmetterdi satyp alý 2,6 trln tg somasynda 43,3% qurady, jalpy kólemi — 6 trln tg. Jergilikti taýarlardy satyp alý úlesi — 27%. Sonymen qatar, otandyq taýarlardy óndirý úlesin ulǵaıtý maqsatynda operatorlarmen taýarlardy satyp alýǵa taldaý júrgizý, QR áreket etýshi óndiristerine taldaý jasaý, iri munaı-gaz jobalarynda jergilikti qamtýdy damytý boıynsha jumys tobyn qurý, sondaı-aq, ımportty almastyratyn taýarlar tizimin qalyptastyrý usynylady.
Aýyl sharýashylyǵy mashınasyn jasaý salasyn damytý týraly aýyl sharýashylyǵy mınıstri Saparhan Omarov baıandady. Onyń aıtýynsha, otandyq aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn damytýdyń joǵary áleýeti bar. Kólemderi jyldan jylǵa ósýde. Otandyq mashına jasaýshylardy qoldaý maqsatynda búgingi tańda otandyq tehnıkany satyp alýshylarǵa taýar somasynyń 25% kóleminde memleketten ınvestısııalyq sýbsıdııalar berilýde. Jergilikti ákimdikterde de jergilikti bıýdjetterden 10% ınvestısııalyq sýbsıdııalar berý múmkindigi bar. Bundaı jaǵdaıda ınvestısııalyq sýbsıdııalar kólemi 35% quraıdy. Budan ózge, lızıngke alynatyn otandyq tehnıkanyń lızıngtiń mólsherlemesi sýbsıdııalanady.
О́ńirderde ónerkásip salasyn damytý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly Qostanaı jáne Pavlodar oblystarynyń ákimderi baıandady.
Premer-Mınıstrdiń orynbasary Jeńis Qasymbek jyl sońyna deıin ındýstrııalandyrý baǵdarlamasynyń barlyq ındıkatorlary men kórsetkishterine qol jetkiziletinin atap ótti. Buǵan Elbasynyń «qarapaıym zattar ekonomıkasy» jáne eksporttaýshylardy qoldaý baǵdarlamasy sekildi bastamalary yqpal etedi. Jyl qorytyndysy boıynsha, óńdeý ónerkásibi kem degende 4% ósim berýi tıis. Bıylǵa basty mindetterdiń biri — ındýstrııalandyrýdyń úshinshi besjyldyǵyn daıyndaý, onyń basty baǵyty — eńbek ónimdiliginiń ósimi arqylly óńdeý ónerkásibiniń básekege qabilettiligin ulǵaıtý, eksporttaýshylardy qoldaý, qazaqstandyq taýarlardy syrtqy naryqtarǵa shyǵarý.