Qazaqstandyq bıdaıdy satyp alý kólemi boıynsha О́zbekstan (43,5 mln AQSh dollary, jylyna 63%), Tájikstan (21,3 mln AQSh dollaryn qurap, bir jylda 2,1 ese ósken) jáne Ázirbaıjan (14,5 mln AQSh dollary, bir jylda birden 5,1 ese artty) elderi kósh bastap tur. Al álemniń basqa elderi arasynda eń iri ımporterler – Aýǵanstan (6,3 mln AQSh doll), Túrkııa (2,6 mln AQSh doll) jáne Italııa (2,1 mln AQSh doll qurady, -70,3%). QR Úkimetinde ótken baspasóz máslıhatynda QR Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Gúlmıra Isaeva Qytaıǵa bıdaı jetkizý kólemin 1 mıllıon tonnaǵa deıin arttyrý josparlanyp otyrǵanyn aıtty. Sondaı-aq, qańtar aıynda Qazaqstan Iranmen bıdaı jónindegi memorandýmǵa qol qoıǵanyn atap ótti. 2019 jylǵy qańtarda TMD elderi úshin qazaqstandyq bıdaıdyń eksporttyq baǵasy 32,7%-ǵa, álemniń basqa elderi úshin 7,6% - ǵa ósti. Jalpy, osy jyldyń alǵashqy aıynyń qorytyndysy boıynsha bıdaıdyń eksporttyq baǵasy 24,6% - ǵa qymbattaǵan. 2018 jylǵy qańtar–jeltoqsan aılarynda TMD elderi úshin qazaqstandyq bıdaı baǵasy 5,2% - ǵa ósti, qalǵan elder úshin kerisinshe 0,9% - ǵa arzandady. О́tken jyldyń 12 aıynyń qorytyndysy boıynsha bıdaıdyń eksporttyq baǵasy 3,2% - ǵa ósken. AQSh aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń naýryzdaǵy sholýynda Qazaqstan aýyl sharýashylyǵy alqaptarynda 2018-2019 jyldary bıdaı óndirý boljamyn 7%-ǵa, ıaǵnı 15 mln-nan 13,95 mln tonnaǵa deıin tómendetti.
2018 jyly bıdaıdyń jalpy túsimi 2017 jylmen salystyrǵanda 5,8% - ǵa tómendep, 13,9 mln tonnany qurady. Sondaı-aq 2017 jyly da atalǵan dándi daqyldyń jalpy túsimi 1,2% - ǵa azaıyp, kólemi 14,8 mln tonnaǵa deıin kemigen bolatyn. 2018 jyly ónimdilik gektaryna 12,3 sentnerdi qurady. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 0,9% - ǵa kem. Sonymen qatar, agrarshylar jyl saıyn bıdaı sapasynyń nasharlap bara jatqanyn atap ótti. Buǵan maýsymdyq aýa raıynyń erekshelikteri: sýyq kóktem, jazdyń tym ylǵaldy bolýy, astyqty kesh jınaý sııaqty máseleler sebep bolǵan.
Gúlbarshyn Aıtjanbaıqyzy
«Eqemen Qazaqstan»
ALMATY