Juma, 27 sáýir 2012 1:30
Attestattaý – quqyqtyq qaıta qurylý qadamy
Búginde elimizdiń túkpir túkpirinde quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerlerin attestattaýdan laıyqty ótkizý úshin barynsha qyzý daıyndyqtar júrgizilýde. Buǵan jan-jaqty qulaǵdar bolǵan halyq ta úlken úmitpen qarap, ońdy nátıjelerdi kútýde. Osyǵan oraı biz bul attestattaýdan elimiz qandaı paıdaǵa kenelip, quqyq qorǵaý organdarymyz qanshalyqty ózgeriske túsetindigin bilý úshin, bir sózben aıtqanda, attestattaý elge ne beretindigin taǵy bir aıqyndaý maqsatynda Parlament Májilisiniń depýtaty, Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi Q.JAQYPOVQA jolyǵyp, osy jaıynda aıtyp berýin surǵan edik. Qabıbolla Qabenuly bylaı dep jaýap berdi:
Juma, 27 sáýir 2012 1:30
Attestattaý – quqyqtyq qaıta qurylý qadamy
Búginde elimizdiń túkpir túkpirinde quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerlerin attestattaýdan laıyqty ótkizý úshin barynsha qyzý daıyndyqtar júrgizilýde. Buǵan jan-jaqty qulaǵdar bolǵan halyq ta úlken úmitpen qarap, ońdy nátıjelerdi kútýde. Osyǵan oraı biz bul attestattaýdan elimiz qandaı paıdaǵa kenelip, quqyq qorǵaý organdarymyz qanshalyqty ózgeriske túsetindigin bilý úshin, bir sózben aıtqanda, attestattaý elge ne beretindigin taǵy bir aıqyndaý maqsatynda Parlament Májilisiniń depýtaty, Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi Q.JAQYPOVQA jolyǵyp, osy jaıynda aıtyp berýin surǵan edik. Qabıbolla Qabenuly bylaı dep jaýap berdi:
– О́zińiz biletindeı, Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń ústimizdegi jylǵy sáýir aıyndaǵy quqyq qorǵaý organdaryn kezekten tys attestattaý týraly Jarlyǵyna baılanysty elimizdiń barlyq quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerlerin kezekten tys attestattaý úshin joǵary deńgeıli komıssııa quryldy.
Elbasynyń basa nazar aýdarýy jáne atalǵan komıssııa quramynyń óte joǵary deńgeıi bul máseleniń kún tártibinde turǵan aıryqsha mańyzdy ekenin bildiredi. Sondyqtan da komıssııaǵa Prezıdent Ákimshiliginiń Basshysy jetekshilik jasap, onyń quramyna barlyq quqyq qorǵaý organdarynyń jáne aralas organdardyń birinshi basshylary kiredi.
Attestattaýdyń kezekten tys ótkizilý qajettiligi men onyń kún tártibinde turǵandyǵyna erekshe mán bergen jón.
Birinshiden, atalǵan keshendi sharalardy júrgizý arqyly qyzmetkerlerdiń ózderine júktelgen mindetterdi atqarý múmkindigin anyqtaýǵa jáne qyzmettiń nátıjesin bilýge qol jetedi. Bul arqyly quqyq qorǵaý qyzmetkerleriniń mártebesi artyp, polısııa men quqyq qorǵaý organdarynda tek tańdaýlylar ǵana qalady. Degenmen, bul qyzmetkerler bilýge tıisti zańdardy jáne normatıvtik qujattar men nusqaýlardy ıgerý deńgeıine qoıylatyn baǵa ǵana emes, sondaı-aq quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmet ereksheligine oraı áskerı jáne jaýyngerlik ázirlikke, belgilengen normatıvter boıynsha jeke quramnyń dene shynyqtyrýdaǵy sáıkestigine de aıryqsha mán berý degen sóz.
Qyzmetkerlerdiń negizgi kásiptik kórsetkishterin anyqtaıtyn attestattaý munymen shektelmeıdi. Polıseılerdiń adamgershilik beınesi aıqyndalyp, moraldyq jáne psıhologııalyq turaqtylyǵy tekseriledi. Sonymen qatar, kommýnıkasııalyq jáne aqparattyq tehnologııalardy ıgerý deńgeıi de qaralady. Jalpy alǵanda, osy kórsetkishterdiń bári quqyq qorǵaý organdaryna degen halyqtyń senimin arttyryp, qoǵam men bıznes ókilderiniń kútken talabyna sáıkes kelýi tıis. Bul bıznes úshin qolaıly jaǵdaı týǵyzyp, belgili bir kepildikterdi de beretini anyq. Demek, maqsat – adal jáne kásiptik deńgeıi joǵary qyzmetkerlerdi daıarlaıtyn tıimdi tetik qurý bolyp otyr.
Ekinshiden, joǵaryda aıtqanymdaı, bul sharanyń taǵy bir mańyzdylyǵy attestattaý quqyq qorǵaý organdarynyń barlyq deńgeıin qamtıdy. О́ıtkeni, elimizdiń quqyq qorǵaý organy tek Ishki ister mınıstrliginen ǵana emes, sonymen qatar prokýratýra, Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi, Qarjy polısııasy jáne Qarjy mınıstrliginiń kedendik baqylaý komıtetinen quralatyny belgili. Mundaı qamtý júıelik mindetterdi tolyq sheshýge múmkindik beredi. Basshydan bastap, qatardaǵy qyzmetkerge deıingi bólinisterdiń bárin attestattaý júıeniń naqty deńgeıin anyqtap, shynaıy jaǵdaıdyń qandaı ekenin kórsetedi. Bul quqyq qorǵaý organdary úshin de ózderiniń qandaı dárejede ekendikterine kóz jetkizip, shetelderdiń joǵary qalyptaryna qatarlasýlaryna jol ashady.
Úshinshiden, atalǵan shara halyqaralyq aldyńǵy qatarly tájirıbe bolyp tabylady jáne bizdiń elimizde alǵash ret ótkizilip otyr. Mundaı saralaý barysy shetelderde keńinen júrgiziledi. Attestattaýdan ótý jáne quqyq qorǵaý organdaryna qyzmetke kirý úlken dáreje bolyp tabylǵanymen, ońaı sharýa emes. Attestattaýdyń barlyq baspaldaǵynan ótken qyzmetker óziniń mártebesin kóterip, kerek bolsa sol úshin úlken maqtanyshqa da ıe bolady. Sondyqtan mundaı qyzmetke tap bolǵan adam ózine júktelgen qoǵam men memlekettiń úlken senimin sezinip, mamandyǵyna degen maqtanyshy artady. Al memleket bolsa, óz kezeginde tolyq áleýmettik kepildikterdi qabyldaıdy. Bul joǵary eńbekaqy, kepildengen dárigerlik qyzmet kórsetý túrleri, jeńildetilgen jaǵdaıda turǵyn úı alý múmkindigi, kepildik berilgen zeınetaqymen qamtamasyz etilý jáne qoǵamnyń qurmetine bólený degen sóz. Mine, sondyqtan da damyǵan elderde «polıseıge para berý» degen uǵym joq, óıtkeni bir ret mundaı ispen súringen quqyq qorǵaý organynyń qyzmetkeri ekinshi ret júıege eshýaqytta orala almaıdy. Qara daq máńgige juǵyp qalady, sosyn qaıtadan memlekettik qyzmetke oralý túgili, batysta tipti mundaı jaǵdaıda bankten nesıe alý da múmkin bolmaıdy.
Tórtinshiden, bizdiń quqyq qorǵaý organdarynyń daıyndyǵyn qazirgi ýaqyttyń shynaıy kórinisterimen naqty qalyptasqan jaǵdaılarda tekserý degen sóz. Keshegi taıaý shyǵystaǵy qaıǵyly jaǵdaılar, jalpy álemdegi, onyń ishinde bizdiń elimizdegi de oqıǵalar qazirgi tańdaǵy qaterdiń qaýpin ańǵartty. Ulttyq qaýipsizdik, eń aldymen, ishki jaǵdaıdyń turaqtylyǵynan bastalady. Halyqaralyq lańkestik qaýpinde shekara joq, al qoǵamdy ydyratý, ultaralyq jáne konfessııaaralyq daýdy týdyrý ekstremısterdiń basty maqsaty bolyp tabylady. Demek, biz qashanda mundaı qaterdiń ýaqtyly aldyn alý úshin myqty synaqtan ótken júıege ıe bolýymyz qajet. Memlekettiń múddesin, qoǵamda qalyptasqan tıimdi de turaqty jaǵdaı men adamgershilik qundylyqtardy qorǵaý, ultaralyq jáne konfessııaaralyq kelisimdi saqtaý – mine, osylar quqyq qorǵaý organdarynyń kúnbe kúngi aınalysatyn basty jáne negizgi mindetteri bolyp tabylady. Sondyqtan da attestattaý asa qajet.
Jazyp alǵan Aleksandr TASBOLATOV.