Uıym málimetinshe, 2019 jyldyń basynda álemde 65-ten asqan adamdar sany 705 mıllıon bolǵan, al bes jasqa tolmaǵan balalar sany - 680 mıllıon. Aǵa halyqtyń neǵurlym kóp shoǵyrlanýy kontrasepsııa ıdeıalary basym damyǵan elderde baıqalady. Damyǵan elderde áıelder keıinirek týylyp, ózderin jaǵymsyz júktilikten qorǵaıdy, sondyqtan balalar az. Uzaq ómir súrý kóbine damyǵan elderde kezdesedi. Alaıda damyǵan elderde áıelder kesh júkti bolady jáne qajet emes júktilikten saqtanady, sol sebepti balalar az. Mysal retinde qart adamdary kóp, balalary az memleketter retinde Japonııany alýǵa bolady. Onda úkimet zeınetaqy merzimin 70 jasqa deıin sozýdy qarastyryp otyr (qazirgi ýaqytta 65 jastan bastap zeınetke shyǵady). Al Afrıka elderinde kerisinshe, bala sany edáýir kóp. Balalar arasynda ólim kóp bolǵanyna qarmastan, afrıkalyq ár áıelge jeti baladan keledi eken. Sondaı-aq, BUU málimetinshe, sońǵy jarty jylda ómir súrý uzaqtyǵy da ósken. Osydan ondaǵan jyl buryn ortasha esep boıynsha 52 jas bolsa, búginde 72-ge jetken. Bul zeınetaqy tóleý júıesine aıtarlyqtaı kúsh túsiredi eken, sol sebepti qarttardy qamtamasyz etý úshin kóbirek resýrs qajet.
BUU-nyń klassıfıkasııasyna sáıkes, jasy 65 jáne odan joǵary azamattardyń úlesi 7 paıyzdy quraıtyn qoǵam «qartaıýshy» bolyp sanalady. Qazir Qazaqstanda atalǵan kategorııaǵa kiretin egde jastaǵy adamdardyń úlesi – 6,6%. 2020 jyldyń sońyna qaraı bul kórsetkish 7,4 paıyzǵa jetýi múmkin. Iаǵnı, aınalasy bir-eki jylda Qazaqstan qartaıý prosesi júrip jatqan elderdiń qataryn tolyqtyrady. BUU usynǵan derekterge sáıkes, 2000 jyly álemde 60 jáne odan joǵary jastaǵy halyq sany 600 mıllıon bolsa, 2009 jyly qarııalardyń qatary 737 mıllıonǵa jetken. Sarapshylar 2050 jyly halyqtyń «kópti kórgen» bóliginiń sany 2 mlrd bolady dep topshylaıdy. Bloomberg Sunset Index álemde «demografııalyq qartaıý» boıynsha aldyńǵy qatarda Bolgarııa, Avstrııa, Fransııa, Japonııa, Taıland, Grekııa, Reseı, Belarýs dep belgiledi. 2009 jyldan beri Qazaqstanda eńbekke qabiletti jastaǵy halyqtyń úlesi azaıyp keledi. Eńbek qatynastarynda úsh áleýmettik top bolsa, elimizde qazir eńbekke qabiletti jasqa deıingi jáne odan keıingi kategorııaǵa kiretin azamattar basym. Iаǵnı, balalar men qarııalar. Máselen, 2011-2016 jyldar aralyǵynda eńbekke qabiletti jastaǵy halyqtyń úlesi 68,9 paıyzdan 65,9 paıyzǵa deıin tómendese, dál osy ýaqytta balalar sany – 24,5 paıyzdan 27,1 paıyzǵa, qarttar 6,6 paıyzdan 7 paıyzǵa deıin ósken. 2011 jyldan beri ortasha ómir súrý uzaqtyǵy úsh jasqa kóterilip, 72 jas shamasynda turaqtaǵan.
Jer betinde ómir súrip jatqan qart adamdar sany balalarǵa qaraǵanda alǵash ret kóbeıdi. Birikken ulttar uıymy osyndaı málimetterdi jarııalady, dep habarlaıdy Inform-UA.