Jalpy, sol kezgi býynnyń dúnıetanymyn televızııa qalyptastyrdy desek, qate aıtpaspyz. Sekseninshi jyldardyń balalary «kók jáshikke» qarap ósti. Bútin urpaqty tárbıelegen qazaq televızııasynyń tarıhyna úńilgen adam otandyq telefabrıkanyń jańa býynynyń qalyptasýyna ǵana emes, ult tiliniń, mádenıetiniń órkendeýine ólsheýsiz úles qosqanyn baǵamdar edi. Bálkim, rýhanııat tarıhyn zerttegen jas ǵalym kúnderdiń kúninde HH ǵasyrdaǵy qazaqtyń buqaralyq aqparat quraldary ultty jappaı orystaný men mádenı azyp-tozýdan saqtap qalǵanyn da «jańalyq» etip ashar ma edi deımiz?.. Bul – endi basqa áńgime. Qazirgi aıtpaǵymyz, táýelsizdiktiń negizi qalanyp jatqan kezeńde ultqa qyzmet etýdiń ozyq úlgisin kórsetken sol qaıratker býynnyń ishinde qazirgi keıipkerimiz Meıram Bazarulynyń jarqyraı kórinip júrgendigi jaıly edi.
Búginde Almaty oblysyndaǵy eki aımaqtyq basylymnyń basyn bir shańyraq astyna biriktirgen «О́lke tynysy» seriktestiginiń tizginin ustap otyrǵan Meıram Bazaruly óziniń alpysynshy kóktemin qarsy alyp otyr. Kún taltúske taıanǵanda kóleńkeler kórinbeı qalatyny sııaqty, adam jas ortasyna jaqyndaǵanda keshken ǵumyrynyń kileń shýaqty shaqtary men saǵynyshty sátterin esine alyp, ishteı esep berýge daıyndalatyny ras eken.
«Kókshetaý óńiriniń Birjan sal aýdanynda Qudyqaǵash degen shaǵyn aýyl bar, ári ketkende júz shaqty tútin meken etetin sol aýylda ómir esigin ashtym. Bylaı shaǵyn aýyl bolǵanymen, tabıǵattyń naǵyz tumsa bóligindegi ataqonys edi. Ákem Bazardyń kindiginen on bir urpaq taradyq. Meniń jazý-syzýǵa, shyǵarmashylyqqa jaqyn bolýyma ananyń súti, ákeniń qanynan bólek, qorshaǵan tabıǵattyń sheksiz sulýlyǵy áser etken bolýy kerek. Osy yntyzarlyq qoı, qalyptasa bastaǵan sporttyq jolymdy qalamǵa aıyrbastaýǵa jetelegen...», dep tebirenedi Meıram aǵa.
Keıipkerimizdiń zamanynda eldegi jýrnalıstıkanyń qalyptasýyna Almatydaǵy mańdaıaldy oqý ornynyń yqpaly zor bolatyn. Barlyq jýrnalıster Almatydan aımaqqa attanatyn edi. Bul zańdylyqty aýyldaǵy aıqyn talanttardy attaı qalap shaqyryp, redaksııaǵa qyzmetke alatyn Sherhan Murtaza sııaqty tulǵalar ǵana «buzyp» turatyn. Kezinde el ishinde júrgen Oralhan Bókeı, Muhtar Shahanov, Aqseleý Seıdimbek, Farıza Ońǵarsynova sııaqty dáýir talanttaryn «Lenınshil jas» gazetine ákelgenin aıtamyz da. Dál osyndaı taǵylymdy joldan ótý Bazarulynyń da baǵyna buırypty.
«Bala kúnnen sportqa jaqyn boldym. Stýdenttik jyldary da odan qol úzgenim joq. Qaraǵandydaǵy pedagogıkalyq dene tárbıesi ınstıtýtynda ataqty bylǵary qolǵap sheberleri Serik Nurqazov, Qanat Jaqsybaevpen bir kýrsta oqydym. Al mektepte júrgendegi armanym jýrnalıstıka edi. Oqýshy kezimde aýdandyq gazetke shaǵyn maqalalarym shyǵyp, soǵan máz bolyp júretinmin. Jaqyn aǵalardyń áser etýimen sportshylarǵa arnalǵan oqý ornynan bir-aq shyqqanymmen, Qaraǵandydaǵy oblystyq gazetpen, telearnamen turaqty baılanysta boldym. Oblystyq televıdenıede sport týraly habarlar júrgizilmeıtin, jastar, jańalyqtar redaksııasynda jumys isteı júrip, sport salasyn da qaýzaıtynmyn. Almatydaǵy Qazaq televızııasyndaǵy sport redaksııasymen tyǵyz qarym-qatynas ornatyp, sport kommentatorlary Dıas Omarov, Rabat Jánibekov, О́mirzaq Jolymbetovtiń tapsyrmasy boıynsha kómirshiler qalasynan sport jańalyqtary, jarystar jaıly habarlar jiberip turdym. Maqtanǵanym emes, esh ózgerissiz, irkilissiz efırden ótip turdy. Kúnderdiń kúninde ondaǵylar maǵan habarlasyp: «Meıram, sen jýrnalıstıkaǵa qashan keldiń? Kimsiń? Bilimiń qandaı?» degen saýaldar qoıdy. Men ózimniń jýrnalıstıka mamandyǵynda syrttaı oqyp jatqanymdy, negizgi mamandyǵym – sport muǵalimi ekenin, 1980 jyly Qaraǵandydaǵy dene tárbıesi ınstıtýtyn bitirgenimdi aıttym. Mán-jaıymdy estisimen Almatyǵa televızııaǵa qyzmetke kelýge qalaı qaraıtynymdy surady. Artynan estigenim, sol kezdegi Qazaq memlekettik teleradıokomıtetiniń tóraǵasy, ulttyq jýrnalıstıkadaǵy uly tulǵalardyń biri Kamal Smaıylov aǵamyz meniń shyǵarmashylyǵymdy syrttaı baqylap júrip, kóńilinen shyqqan shaǵymda jumysqa shaqyrýdy tapsyrypty», dep eske alady Meıram aǵa jalyndaǵan jastyq shaǵyn.
«Alǵashqy reportajdarymnyń arasynan bóle-jara aıtatyn eń birinshi jetistigim – Almatydaǵy Medeýde spıdveıden ótken álem chempıonatynan qazaq tilinde júrgizgen tikeleı habarym. Munda odaqtyq jarysty ótkizýge Medeýdiń tańdalǵanyn aıta ketken jón. 1984 jyly bokstan Tashkentte ótken KSRO chempıonatynda bizdiń jigitterdiń beseýi jeńimpaz atandy. Sodan soń sondaı jarys Almatyda bolǵanda qazaqtyń taǵy birneshe jigiti chempıon boldy, sodan qazaq tilinde reportaj júrgizdim. Asylbek Qılymovtyń búginde Reseı quramasyn baptap júrgen Aleksandr Lebzıaktan utylyp qalǵanyn da kózimizben kórip, kúıingen kez esimde. Jeńimpaz jigitterdiń birazymen áli kúnge habarlasyp turamyn. 1988 jyly Bishkekte bokstan ótken KSRO chempıonatynan Ortalyq Azııa elderine tuńǵysh ret qazaq tilinde tikeleı reportaj júrgizgenimdi áli kúnge maqtan tutamyn. Sol kezderde sport jýrnalıstıkasyndaǵy qazaq tili mártebesiniń artýyna óz múmkindigimshe úles qostym», deıdi sport jýrnalısi.
...Aıtpaqshy, Meıram Bazarulynyń resmı tegi Janádilov ekenin keıinnen bilgenbiz. Kózimiz úırenip, qulaǵymyzǵa sińgen sport kommentatorynyń úlken ekranǵa «Bazaruly» bolyp shyǵýy áke aldyndaǵy paryzyna adaldyǵymen birge, ómiriniń sońyna deıin ult aldyndaǵy ustanymyna adal bolyp ótken Baýyrjan Momyshuly, Shona Smahanuly, Shoqyr Bóltekuly sııaqty tulǵalardan sińirgen qasıeti shyǵar deımiz. Meıram aǵanyń táýekelshildigin kezinde Qaraǵandyda qalyptasa bastaǵan tirshiligin qınalmaı qıyp, bir kúnde Almatyǵa attanǵany sııaqty, dańq pen marapatqa bólengen astanalyq ómirden de aıaqasty bas tartyp, aımaqqa kete salýynan baıqaımyz. Buǵan deıin birneshe jyl Tarazda qyzmet etken ol qazir Taldyqorǵanda turady. El ishinde erkelep júrgen joq, óńirdegi jýrnalıstıkanyń damýyna, jas qalamgerlerdiń qalyptasýyna úles qosty. О́ziniń alpysynshy kóktemin qarsy alyp turǵan sportshy, qalamger úshin jas býynnyń «Biz – Bazarulynyń shekpeninen shyqtyq!» degenin estýden artyq baqyt bolmas. Bul sózimizge Meıram aǵanyń qoltańbasy qalǵan «Jetisý» arnasynyń qyzmetkerleri men «Jetisý», «Ognı Alataý» gazetteriniń redaksııasyndaǵy jańa býyn jýrnalısteri kýá...
Almaty oblysy