Myqtylar Manchesterde aıqasty

Taekvondo Qazaqstanǵa toqsanynshy jyldardyń basynda kelgeni barshaǵa málim. Elimizde bul ónerdiń irge­tasyn qalaǵan áıgili Mus­tafa О́z­túrik edi. Ger­manııada tý­yp-ósken qan­da­symyzdyń Alash topy­raǵyna tabany tı­gen bette qazaqtyń ta­ǵy bir aptaldaı azamaty Bek­seıit Túlkıevpen birge sport­tyń osy túrin damy­tý úshin qyrýar is tyn­dyr­dy. Nátıjesinde, respýb­lı­­kamyzdyń ár óńirin­de úıir­­­meler ashylyp, jat­tyǵý zalyna asyqqan jas­tar­dyń qatary kún ótken saıyn kóbeıe tústi. Al ma­mandardyń biliktiligi ar­typ, sportshylardyń sheber­likteri shyndalǵannan soń jerlesterimiz dúbirli doda­larǵa qatysa bastady.

Qazaqstan taekvondo federasııasyn 15 jylǵa jýyq ýaqyt basqaryp, bul kúnderi sol uıymnyń qurmetti pre­zıdenti atanyp otyrǵan Sham­­­sat Isabekov myrza sol kez­der­di bylaı dep eske aldy:

– Bekseıit me­­niń jaqyn dosym edi. Ekeý­­miz jaqsy aralastyq, syı­lastyq. Ol shákirtterin baptap júrgende jatty­ǵýyna, jarystarǵa jıi ba­ra­tynmyn. Shyny kerek, alǵashqy kezde taekvondoǵa asa qyzyqpadym. Al Bek­seıit onyń qyr-syryn tú­sindirýden esh jalyqqan joq. Bul ónerdiń astarynda úlken pálsapa baryn, onyń bolashaǵy jarqyn ekenin jıi aıtatyn. Birte-birte qy­zyǵýshylyǵym oıandy. Taek­vondany jaqsy túsinip, unata bastadym. Bekseıit birer jyl respýblıkalyq federasııany basqardy. Biraz sharýa tyn­dyryp, bul sporttyń kó­se­gesin kóger­tý úshin esh aıan­ǵan joq. Qazaqstan taek­von­dosyn álemdik arenaǵa shy­ǵaramyn dep jantalasty. Alaı­da, sum ajal Bekseıitti 1998 jyly aramyzdan julyp áketti. Arystaı azamattyń qa­zasy bizge aýyr tıdi. Ara­da birer aı ótkennen keıin osy salanyń basy-qa­synda júr­gen azamattar taekvondo fe­derasııasynyń tizginin ustaý jóninde maǵan usynys bildirdi. Alǵa­shynda: «Men bul sporttyń mamany emespin ǵoı», – dep tartynǵanym ras. Bir jaǵynan dosymnyń isin aıaqsyz qaldyrǵym kel­medi. Sodan osy qyzmetke kiris­kennen keıin bir nátıje shyǵarýdy maqsat tuttym. Áli esimde 1998 jyly Oń­tústik Koreıada taekvondo festıvali ótti. Bul me­niń federasııa basshy re­tinde alǵash ret shetelge shyǵýym edi. Jarys jolyna shyqqan Qazaqstannyń qos sportshysy – Bekkeldi Qaly­bekov pen Almas Qapez qo­la medalǵa qol jetkizdi. Sol jyly Bangkokta alaýy tutanǵan jazǵy Azııa oıyn­­darynda Ánýarbek Aman­qulov pen Ádilbek Sa­ǵyndyqov qola júldeni oljalady. Mine, Qazaqstan taekvon­do­shylarynyń baı­raqty báse­kelerdegi tyr­naqaldy tabystary osyndaı edi.

Iá, sary qurlyqta júl­de alatyndaı deńgeıde jet­kennen keıin álem chempıo­natynda tabysqa jetýdi maqsat tuttyq. 1999 jyly Edmontonda ótken álem chempıonatynda 84 kılo salmaq dárejesinde synǵa túsken Ádilhan Saǵyndyqov úshinshi orynǵa taban tirep, Alash jurtyna alǵash ret medaldiń syńǵyryn estirtti.

2003 jyly Germanııanyń Garmısh qalasynda Lııa Nur­kına (67 kılo) asqan sheberlik tanytyp, júlde­gerler sanatynan kórindi. 2007 jyly Beıjińde úsh qola medaldi ıelengen ulttyq qurama komandasy barsha qazaqstandyq jankúıerlerge qýanysh pen shattyq syılady. Ol júldeniń ıegerleri – Názgúl Tájiǵulova (51 kılo), Aslan Batyqulov (54 kılo) jáne Arman Shylmanov (84 kılo). 2009 jyly Kopen­gagendegi dúnıejúzilik dodada asa aýyr salmaqta aı­qasqan Arman Shylmanov ekinshi márte qolaǵa qol sozdy.

Odan keıingi álem chem­­pıo­nattary 2011 jy­ly Oń­tústik Koreıada, 2013 jy­ly Mek­sıkada j­áne 2015 jyly Re­seıde uıym­dastyryldy. О́ki­nishke qaraı ózge eldiń órenderi túrli-tústi medal­dardy molynan alyp jat­qanda, jerlesterimiz sol báse­kelerdiń barlyǵynan quralaqan oraldy.

2017 jylǵy jarys Oń­tústik Koreıanyń Mýd­jý qala­synda ótti. 176 mem­le­ket­tiń órenderi kúsh synas­qan dodada 74 kılo salmaq dárejesinde kúsh synasqan Qaırat Sarymsaqov qola medaldi moıyna ildi.

Jýyrda ǵana Man­ches­terde ótken aıtýly dodada Qazaq eli namysyn myna taekvon­­doshylar qorǵady:

Erler – Samat Temirhan (54 kılo), Eldos Ysqaq         (58 kı­­­lo), Eldar Birimbaı              (63 kı­lo), Nursultan Ma­maev (68 kılo), Qaırat Sa­rym­saqov (74 kılo), Nurlan Myr­zabaev (80 kılo), Sma­ıyl Dúısebaı (87 kılo) já­ne Rýslan Japarov

(+87 kı­lo).

Áıelder – Aınur Lash­baı (46 kılo), Aınur Esber­genova (49 kılo), Farıza Aldoń­ǵarova (53 kılo), Bo­ta­kóz Qopanova (57 kılo), Fa­tı­ma Jaqsybaeva (62 kı­lo), Aqsáý­le Erqasymova (67 kılo), Jansel Denız (73 kı­lo) jáne Mereke Júnisova (+73 kılo).

Otandyq daıan sheberleri arasynan tek Qaırat Sa­rym­­saqovtyń ǵana je­ńis tuǵyryna kóterilýge qa­rym-qabileti men kúsh-ji­geri jetti. 74 kılo sal­maq dáre­jesinde óner kórset­ken qandasymyzdyń tek Olım­pıada chempıony, álem chempıonaty men Azııa oıyn­dary jáne Dúnıejúzilik Ýnıversıadanyń jeńimpazy degen dardaı ataqtary bar Iordanııanyń ókili Ahmad Ábýgaýshqa ǵana áli jetpedi. О́zge qarsylastarynyń bar­­­lyǵyn ol jaqsy utty. Sóı­tip Qaırat óziniń osy­dan eki jyl burynǵy ná­tıjesin qaıtalap, dú­nıe­jú­zilik dodanyń qola júl­degeri atandy. Sonymen qatar 87 kılo salmaqtaǵy Smaıyl Dúısebaıdyń da júldegerler qatarynan kó­rinýge tamasha múmkindigi boldy. Alaıda, sheshýshi tusta óz básekelesine ese jibergen qazaq sportshysy besinshi orynda qalyp qoıdy.

Sóıtip álem chempıo­nat­tarynda Qazaqstan qu­ra­masy jeti júlde aldy. Olar­dyń barlyǵy da – qola. 2008 jyly Beı­jiń­de alaýy tutanǵan Olım­pıadada Arman Shyl­ma­nov­tyń úshin­shi orynǵa taban tiregeni de esimizde. Ázir­ge bar taby­symyz osy ǵana. Qazirgi kezde eli­mizde osy sport túri­niń da­­mýyna barynsha jaǵdaı ja­salýda. Olaı bolsa, ke­le­si jyly Tokıoda óte­tin Olımpııa oıyndary men odan keıingi álemdik do­dalarda otandastarymyz buryn­ǵydan da mol oljaǵa keneledi dep úmittenemiz.