• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Suhbat 31 Mamyr, 2019

О́rkenıet kóshinen óz ornymyzdy tabatynymyzǵa senemin

1420 ret
kórsetildi

«Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi», Aqtaý qalasynyń qurmetti azamaty, belgili qalamger Mańdaıly Qosymbaıdyń esimi oqyrmanǵa kezinde «Egemen Qazaqstan» gazetiniń Mańǵystaý oblysyndaǵy menshikti tilshisi retinde munaıly óńirdiń muń-muqtajy men ekonomıkalyq-áleýmettik, mádenı tynys-tirshiligi jaıynda jazǵan qadaý-qadaý maqalalary arqyly etene tanys. Qyryq jyldyq jýrnalıstik jolynda ózi ósken Jetisaı aýdandyq (Túrkistan oblysy), keıin Mańǵystaý oblystyq gazetterinde, sondaı-aq «Egemenniń» ustahanasynan shyńdalyp shyqqan qalamger 2002-2015 jyldary oblystyq «Mańǵystaý» gazetiniń, «Sherqala» jýrnalynyń bas redaktory, «Mańǵystaý-Medıa» JShS bas dırektory qyzmetterin atqardy. О́ńirdiń rýhanı damýyna atsalysyp, sanaly ǵumyryn jýrnalıstıkaǵa arnaǵan ardager áriptesimiz – búgingi tańda Nurmuhan Jantórın atyndaǵy oblystyq mýzykalyq-drama teatry ádebıet bóliminiń meńgerýshisi... «Egemenniń» ǵasyrlyq toıy qarsańynda sonaý ótken jyldar izinen ózgeshe órnek izdep kórý maqsatymen Mańdaıly QOSYMBAIDY áńgimege tartqan edik.

–Mańdaıly О́zenbaıqyzy, ­«Ege­­­­mendegi» jyldar sizge nesimen qym­­bat?

– «Egemende» eńbek etken toǵyz jyl meniń ómirimniń dáýirge tatıtyn dáýreni der edim. Elimiz azattyq alyp, táýelsiz Qazaqstan memleketiniń irgetasy qalanyp jatqan, bardan joq kóp, dostan synshy kóp, kóńil jubatar úmitten syǵyraıyp ańdyp turǵan qater kóp sol bir almaǵaıyp zamanda Qazaqstanymyzdyń tabanyna kirgen shóńge mańdaıymyzǵa kirsin dep, qalamymyzdy qaıratymyzǵa janyp jumys istedik. Jalaqysyn aılap almaı ashynǵan, jumyssyzdyqtan, er­teńgi kúnniń beımálimdiginen toryqqan, ash­qursaqtyqtan ashýshań, tipti «mundaı bostandyǵyńnan qarnym toq, ýaıymym joq bodandyǵym jaqsy edi ǵoı» dep órekpigen jurtpen betpe-bet kelip, joqtyń jyrtyǵyn jamap, tigisin jatqyza, keıde bılik úshin jaýap beretinbiz, ashý aıtqanǵa basý aıtyp, qalam ushynan úmit sáýlesin jyltyratýdan taımaıtynbyz. Biz ózimizdi qaıratker sezinetinbiz, keıbir óńirde ákimin tanymaıtyn halyq «Egemenniń» tilshisin tanıtyn. 1994 jyldyń jeltoqsanynda Elbasynyń Almatydaǵy jumys kabı­netinde gazettiń 75 jyldyǵyna oraı «Egemenniń» jýr­nalısterin qabyldap, eldegi sol kezdegi ahýal men aldaǵy jos­parlar týraly emin-erkin áńgime sabaqtaı kele, «ha­lyq­tyń ortasynda júrgen sizderdiń aq­parattyq qyzmetterińizdiń sapasyna, biliktilikterińizge kóp nárse baılanysty. Jergilikti jerlerde jurt bi­rinshi kezekte oblys, aýdan, qala ákim­­­derin, ekinshiden, «Egemenniń» til­shilerin júzbe-júz tanýy tıis» dep min­dettegeni bizdiń jaýapkershiligimizdi sol deńgeıge kóterýimizge qamshy boldy. Sol jaýapkershilikti seziný biz­diń qaı-qaısymyzdyń jazatyn taqyry­by­myz­dyń mazmunyn jańartyp, aıasyn keńeı­tip, kásibı biliktiligimizdi zamanaýı­ ta­lap­tarǵa saı ushtaýǵa yntalandyr­dy. «Ege­mende» eńbek ete júrip eldi, Alash­tyń azamattaryn tanydyq, ózimiz de oqyr­­man izdeıtindeı jýrnalıst qatary­na qosyldyq.

– Ádette shynynyń ar jaǵyndaǵy minsiz álem dál sol qalpynda boıama­syz qabyldanatyndaı, kisiniń rýhanı ále­mi de syrttan qurǵaq sóz quras­tyryp aıtýǵa kónbeıdi, ol júrek kiltin taba bil­gen kisige taý sýyndaı kir­shiksiz syń­­­ǵyr­lap qoıa beredi dep jata­myz. Al ózi­ńiz qazirgi adamdardyń boıynan qan­daı qasıetterdi kóbirek kórgińiz keledi?

– Burynǵy adamdardyń tilimen aıt­qanda, kisilikti kórgim keledi. Meniń­she, bul – minezden de keń uǵymdy bildiretin, adamnyń bolmysyn aıqyndaıtyn fılo­sofııalyq uǵym. Baıaǵydaǵy ata-ba­bala­rymyzdyń «Adam bolar balanyń kisi­menen isi bar, adam bolmas balanyń kisi­­menen ne isi bar?..» deýi jaıdan-jaı aıtyla salmasa kerek-aý. Iаǵnı adam­dy taný, baǵalap, baýyr tutý, qadir­leı bilýdiń ózi kisilik qasıetke jatady. Bizdiń zamandastarymyzdyń da, qoǵam­nyń da boıynda osy kisilik kelbet kemi­mese eken deımin.

– О́zińizdi qazir ne tolǵandyrady? Ne jazyp júrsiz?

– Qazirgi qazaq qoǵamynyń damýynda tolǵandyratyn jaılar jetkilikti, onyń árqaısysyna toqtalyp otyrsaq áńgime uzaqqa ketedi. Bir sózben aıtqanda, bar­lyq ózim quralpy zamandastarym sııaqty tileýimiz – eldigimiz, irgemizdiń bútindigi, birligimizdiń beriktigi, bolashaǵymyzdyń baıandylyǵy. Qazaq halqynyń bolashaǵy jarqyndyǵyna, álemdik órkenıet kóshinen óziniń laıyqty ornyn alatynyna senimim kámil.

 Ne jazyp júrmin degenge kelsek, bala­lyqpen óleń jazǵanym bolmasa, eseıe kele jýrnalıstıkaǵa basy bú­tin den qoıǵan adammyn. Aqyn-jazýshy­lyqty, kitap shyǵarýdy murat tutpadym.

Jýrnalıstik qyzmetten ketkenime de úsh jylǵa taıap barady, azyn-shoǵyn oı­larymdy áleýmettik jelide jarııalap, jurtshylyqpen bólisip otyramyn.

– О́ńirdiń tarıhı, arheologııalyq eskertkishteri men dalanyń, tabı­ǵattyń ǵajaıyp naqyshy týraly áleý­­mettik jelide jarııalanǵan jaz­ba­la­ryńyzdy oqyǵan sátte ázelgi baba­­larymyzdyń altyn sandyǵynyń aýzy ashylǵandaı keremet shýaqqa kene­­lip, kóz aldymyzdan nebir kórkem beıneler kólbep shyǵa keledi. О́mirdi shúbásiz sıpattaıtyn mun­shama boıaý qoryn qaıdan tabasyz?

– Men ata-ájeleri saıası qýǵyn-súrginnen jan saýǵalap, atamekennen údere kóship, Horezmniń oıynan pana tapqan, Ámýdiń jaǵasynda ómirge kelgen urpaqtyń ókilimin. Quıttaıymyzdan úlkenderden Mańǵystaýdyń oıy men qyryn en jaılaǵan eldiń burynǵy kúni, batyrlary men aqyndary, baılary men saqılary týraly armandy áńgimeler, túndi tańǵa asyra jyrlaıtyn jyrshylardan dastan-qıssalar tyńdap óstik. Olardyń qany men janyndaǵy syzdaǵan saǵynysh sezimderin tıtimdeı júre­gimizben uǵynyp, bólistik. Eseıe kele Mań­­ǵystaýǵa qarap bozdaıtyn arýana kúı­ge matalyp, aqyry balalyǵymyz ót­ken jer jannaty – Jetisaıdy tas­tap, jas­tyǵymyz ótken arý Almatyǵa qa­raı­lamastan Aqtaýdan bir-aq shyqtyq. Biraq meniń Mańǵystaý tarıhy men óneri, má­denıeti, tabıǵaty, taǵysyn taǵylar týraly biletinim onyń topyraǵynda jaralǵan tól perzentterine qaraǵanda tym az, tipti mardymsyz. Jazǵandarym áldeqalaı sátti shyǵyp, kópshilikke unap jatsa, ol ıntýıtıvtik sezimniń, ıaǵ­nı ishki túısiktiń tunbasy, ata-ana arqy­ly boıǵa sińgen saǵynysh pen sher-shemen­niń syǵyndysy dep bilersiz. Bul – birin­shiden.

Ekinshiden, Mańǵystaý taqyrybyna qalam tartqanda oqyrmanyń da, synshyń da kóbeıedi... Ábish aǵadan bastap, ne jazǵanyńdy, qalaı jazǵanyńdy syrttaı qadaǵalap otyratyn myqtylardyń kóptigin ishteı túısinetinsiń. Sosyn namysqa tyrysasyń, baryńdy salasyń, tańǵaldyra almasań da «munysy nesi?» degizip uıatqa qalmasyńdy oılaısyń.

–  Bir áýletten qos birdeı tulǵa shyǵý – ata-ana úshin zor baqyt qoı. My­saly, belgili aıtys aqyny, ter­meshi, jyrshy Mels Qosymbaıǵa ıisi qazaq­tyń qurmeti sheksiz. Bul qunar­ly tamyrdan daryǵan qasıet pe, álde tár­­bıeden be?

– Melstiń qazirgi zamanǵy aıtys­ óneri­niń bastaýynda óz orny bar tul­ǵa ekenine sózim joq. Al men kóp­te­gen zamandasym sııaqty qazaq jýr­­­­­nalıstıkasynyń qaı jerge salsa sol orynda adal eńbek etken qalamg­er­leriniń birimin. Joǵaryda aıtyp ótkenimdeı taza qazaqy, qarapaıym otbasynda tárbıelenip, óstik. Qanmen keletin qasıet bolsa ózimizden, naǵashy jurttarymyz jaǵynan taratqanda da arǵy atalarymyzda batyrlyq ta, bılik te, degdarlyq pen dindarlyq ta bolǵan desedi. О́z kózimizben kórip, úlgi tutqanymyz – ákem О́zenbaı kishkentaı kúnimizde sińlim ekeýmizdi kezek-kezek moınyna otyrǵyzyp alyp, kúnde kesh­kisin án salyp otyratyn. Bul týraly kezinde «Egemen Qazaqstanda» «Ákem salǵan ánder-aı» degen maqalam jarııalanyp, sony oqyǵan marqum Záýresh Esbergenova apamyzdyń arnaıy izdep kelgeni bar... Sheshem Qyr­myzy ákesi, tórt aǵasy bilimdi molda bol­ǵan, sharıǵattan da, qazaqy ańyz-áńgimelerden de habary moldyǵyna qosa maıyn tamyzyp áńgime aıta biletin adam edi. Bir qyzyǵynda bapamnyń balasy bolyp ósken men anamnyń áńgimesine kóp mán bermeı, kitabı sózdiń sońyna túsip kettim de, Mels qana ájesiniń áńgimeleri jurnaǵyn alyp qaldy... Ákemniń inisi Azı aǵam qoly sál bosasa, dombyrasyn alyp, adaıdyń ilme kúılerin sylqyta tartyp, ne baıaýlatyp Mańǵystaý jyr-terme, tolǵaýlarynyń maqamyn aıtyp, úıdi ásem sazǵa toltyrýshy edi. Mels tıtteı kúninen tátesiniń dombyrasy qulaǵyn tistep, áýenge ilese arqasy qozyp, qompańdap otyratyn. Aǵamyzdyń jary Qońyraý sheshemiz de kónequlaq áńgimeshildigine qosa, emsektigi bar úı-ishilik dárigerimiz edi. Osyndaı oshaq basy, ot qasynda ósken bizdiń áýlet balalarynyń shúkir, ónerden, sózden quralaqany joq derlik. Melske ilese biraz aıtystarǵa qatysqan, jazba aqyndyǵy da bar, ómirden jas ketken Nurlan baýyrymyzdyń artynda bir kitaptyq jyr-mura qaldy.

– «Tildiń ushymen emes, júregimen ún qatysa alatyn adamdar bary qan­daı jaqsy».

Bul turǵyda ózińizdi joly bolǵan janmyn dep esepteısiz be?

– Atam qazaq «Adam tildeskenshe, jyl­qy kisineskenshe» deıdi emes pe, tildiń arqasynda qalyń elimmen túsi­nisip, tirshilik keship kelemin. Al júrek­pen túsinisetin adamdar kim-kimde de sanaýly bolatyny sııaqty mende de bir...eki...úsh...

– Abaı «Adamnyń adamshylyǵy is­ti qalaı aıaqtaǵanynan emes, ony qalaı bastaǵanynan kórinedi».

Biz «О́tken dáýir jas alsa janaryna, júregiń tas ta bolsa bir jibıdi». Bul oıdy ári qaraı qalaı sabaqtaǵan bolar edińiz?

– Bul – jaqynda feısbýk áleýmettik jelisine salyp, tóreligin oqyǵandardyń ózine qaldyrǵan jazbam. Ánsheıinde árbir jazbama ún qosyp, jylt etip bir kórinip qalatyn dostarymnyń ózi ún qosa almady, áńgimeniń mánisin túsin­genmen bireýleri ishten tyndy, endi bireý­leri bógelmesten únsiz ótip ketti. Qaı-qaısysyn da jazǵyrar jaıymyz joq.

Qazaqta «Týǵanyńdy kórgenim joq, ól­genińe jylamaımyn» degen de sóz bar. Qazirgi keıingi tolqyn jastar­dyń­ qulaǵyna jetpegen de naqyl bolar.­ Qandaı jaǵdaıda aıtylsa da ońyp tur­­ǵan sóz emes. Ne de bolsa qazaq­­­tyń­ ba­ýyr­maldyǵyna, bir-birine ja­na­shyr­ly­ǵyna kúmán týdyryp, bir-bi­rinen bo­ıyn aýlaq salýǵa bastaıtyn syńaıly sóz. Áleýmettik jelidegi jazbalardy zerdelep otyrsam, maǵan qazir osy sóz dáýir­lep, qoly júrip turǵandaı kó­rinedi. Joqtan ózgeden ilik taýyp, ul­tyń­nyń ómirden ótip ketken jaqsysy men jaısańynyń súıegin syrqyratý, tiri­siniń jaǵasyna jarmasý, eline sińgen eń­beginen min taýyp, baryn joqqa shy­ǵaryp kústanalaý, nesin aıtasyz, raqymnan, aıaý­shylyqtan jurdaı ymyrasyz jazbalar ja­nyńdy kúızeltedi.

Arashaǵa túskendi aıamaıdy, jabylyp aradaı talaıdy, jandármen bir toqtasa Abaıdyń aıtqanyna toqtar-aý dep, Abaıǵa júginesiń... Sondaı kóńil kúıi ústindegi jazba edi.

– Pir Beket babanyń máńgilik mekeni týraly kóp jazyp júrgen tul­­ǵanyń birisiz. Damyǵan elderde tarıhı eskertkishterdi jylyna myń­daǵan tý­rıs­­ter kelip tamashalap, erek­she qor­ǵalady. О́kinishke qaraı týrızm salasy biz­de áli óz deńgeıinde emes. Bul jer­de or­taǵa salaıyn degen oı – pir babamyz damyl taýyp jatqan qasıetti mekendi kórýge álem jurtshylyǵy tam­sana aǵy­latyndaı úlken deńgeıge qashan jetkizemiz degen másele ǵoı...

– Jalpy, bizdegi áýlıeli, kıeli oryndardy kópshilikke qoljetimdi týrıstik nysandarǵa aınaldyrý kerek degen kóz­­qarastan basqa qaǵıda kerek pe dep oılaımyn. Bul oryndar jaı qyzyqtaý nysany emes, ómirdiń sansyz saýalyna jaýap izdep, kúızelgen adamdardyń janyna medet tabar panasy, sheksiz, shetsiz álemniń qustyń uıasyndaı jyp-jyly, jaıly, aýra­sy men aıasy bólek bólshegi qalpynda saqtalǵany jón. Qalaı degende de Pir Beket ataǵa aparatyn soqpaq búginde dańǵyl jolǵa aınalǵan, Qazaqstanymyz ǵana emes, alys-jaqyn shetelderden kelip jatqan zııarat etýshilerde (týrıster deýge kelmeıdi) esep joq. Basqa áýlıe-ámbıelerge zııarattaýshylar qatary da jyldan-jylǵa kóbeıýde. Olardy adam aıaǵy jeterlikteı etýde jergilikti bılik qurylymdary da, bıznes ókilderi de óz josparlary boıynsha jumys júrgizýde.

Budan basqa Mańǵystaýda týrızmniń ekstremaldy túrlerin, teńizdegi sport pen saıahatty damyta otyryp týrıster tartý múmkindigi mol.

– Ábish aǵanyń (Kekilbaıuly) arýaǵy aldyndaǵy úlken paryzdy bú­tindep júrgen eńbegińiz óz aldyna bólek áńgime. «О́tken tarıhty óshirýge emes, jańa tarıhty jasaýǵa atsalysyńyz» depsiz. Bul qaǵıdany ár qazaq ustansa, qanekı. Osy arada Ábish aǵa rýhanı ortalyǵynyń qurylysy qashan aıaq­talyp, paıdalanýǵa berilmek degen suraq­tyń qoıylýy zańdy?

Rýhanı ortalyq keleshekte nemen aınalysady?

– Bıyl zamanymyzdyń zańǵar ja­zýshysy,kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri Ábish Kekilbaıuly kózi tiri bolǵanda 80 jasqa tolar edi. Jaqynda oblysqa kelgen saparynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev tulǵa esimin úlken qurmetpen eske alyp, Ábish aǵa merekesin respýblıkalyq deńgeıde atap ótýdi óz baqylaýyna alatynyn aıtyp, oblys basshylaryna da tıisti tapsyrmalar berdi. Buryn mundaı is-sharalardy ótkizý úshin Úkimet deńgeıinde qaýly qabyldanýshy edi, qazir qalaı ekenin bilmeımin. Ábekeńniń týǵan jerinde birqatar jumystar qolǵa alynyp, júrip jatyr. Atap aıtqanda, oblystyq tarıhı-ólketaný murajaıynyń ǵımaraty salynýda. Jazýshynyń 80 jyldyq merekesi aıasynda ol Ábish Kekilbaıuly atymen ashylyp, bolashaqta quramynda oblystyq kitaphana, teatr sııaqty óner ordalary bar rýhanı ortalyqtyń kindigi ispetti bolmaq deıdi. Sol arada jazýshynyń eńseli eskertkishi boı kótermek. Rýhanı ortalyqtyń mártebesi men atqaratyn jumysynyń baǵyttary, aýqymy keıin kele anyqtala jatar.

Al bizdiń Nurmuhan Jantórın atyn­­­­daǵy oblystyq mýzykalyq-drama teatrynyń ujymy Ábish aǵanyń ádebı muralaryn nasıhattaýdy onyń kóziniń tirisinde-aq bastap ketken.Teatr repertýarynda Ábekeńniń «Abylaı han» tarıhı dastany, «Mahabbat munarasy» lırıkalyq dramasy, osy attas shy­ǵar­­masynyń jelisimen qoıylǵan «Shy­ńyraý» dramasy bar.

2016 jyly qalamgerdiń ádebı mu­ralaryn nasıhattaý maqsatyndaǵy bi­rinshi respýblıkalyq teatr festıvalin ótkizgen bolatynbyz. Jazýshy mereıtoıy aıasynda bıyl osy festıvaldy TÚRKSOI-men birlese «Ábish álemi» degen atpen halyqaralyq deńgeıde ót­­kizip, mereke máni men sánin asha tú­sý­ge laıyqty úles qosamyz dep otyrmyz. Jalpy, Ábish aǵanyń kınoǵa da, teatr­ǵa da suranyp turǵan týyndylary bar­shylyq...

– Búginde N.Jantórın atynda­ǵy oblystyq mýzykalyq-drama tea­try­nyń óńir rýhanııatyn damytýǵa sińi­rip jatqan eńbegi ólsheýsiz ekeni ras. Onyń táýelsizdik jyldarynda dú­nıege kelýiniń ózi kóp oıǵa jete­leıdi. Suraıyn de­genimiz, jalpy teatr­dyń ashy­lýyna kimd­er atsalys­ty, ol sát nesi­men este qal­dy?

– Teatr – tosyndaý jaǵdaıda ómir­­­ge kelgen óner ordasy. Ol kezde «Ege­menniń» Mańǵystaýdaǵy tilshisimin. 2001 jyldyń qyrkúıek aıynda Aqtaýda jas­tardyń úlken forýmy ótti. Sol kún­deri Mańǵystaýda jumys saparymen júrgen Elbasynyń jastarmen kezdesýi josparlanǵan eken. Nursultan Ábishuly men jastar arasynda hattamalyq formada júrip jatqan áńgimege zaldyń ortasynan qolyn kóterip, «ruqsat etińizshi» dep ornynan turǵan ádemishe boıjetken aralasa ketti. Qaz-qatar otyrǵan úlkendi-kishili sheneýnikter ne aıtyp qoıady degendeı úr­pıisip qaldy.

– Al aıta ǵoı, – dedi Elbasy.

–  Bizdiń qalamyzda baratyn mádenıet oryndary kóp emes, – dedi boıjetken. –Sonyń ishinde teatr joq. Bizge teatr salyp berýge kómektesińizshi...

– Mine, kórdińizder me? – dedi Nur­­­sul­tan Ábishuly zalda otyrǵan she­neýnikterge qarap. – Ne oblys, ne mı­nıstrlik Mań­ǵys­taýǵa teatr kerek dep suraǵan joq­syzdar. Al halyqqa, myna jas­tarǵa eki qol­ǵa bir jumys qana emes, rýhanı ósý úshin teatr da kerek eken! Salýymyz kerek, – dep sol arada oblys ákimi L.Qıynovqa tapsyrma berip, qurylysty óz qadaǵalaýyna aldy. Qıyn-qystaý kez edi ǵoı, bardan bólip, joqtan jonyp degendeı teatr az ýaqytta salynyp, 2003 jyly Naýryz me­rekesi kúni sahna shymyldyǵyn «Qyz Jibek» jáne «Tomırıs» spektaklderimen ash­ty.

– «Teatr – adamnyń ózin-ózi sah­nadan kórip, ózin-ózi túsinetin orny» de­gen qaǵıda bar emes pe? Sol aıt­qan­daı, kóp adam munda shólirkep, ózine rýhanı azyq alyp qaıtý úshin bas su­ǵatyny málim. Osy jaǵynan teatr qo­ıy­lymdary jurtshylyqtyń ta­lap-talǵamyna saıma-saı deı alasyz ba?

– Teatr ótken on alty jylda júzden astam túrli janrdaǵy týyndylardy sahnaǵa shyǵardy. Bul – az jetistik emes. Mártebesine saı mýzykalyq ta, dramalyq ta qoıylymdardy qatar alyp keledi. Degenmen, taqyryptyq jaǵynan tarıhı jáne álemdik klassıkanyń shoqtyǵy bıik shyǵarmalary basym. О́zi de neshebir patshalar men qolbasylardyń bolmysyn somdaýdyń sheber úlgisin qaldyrǵan Nurmuhan Jantórın teatrynyń kıeli sahnasynan Tomırıs patshaıym, Gamlet hanzada, Lır patsha, Shyńǵys qahan, Aleksandr Makedonskıı, Abylaı han men Ábilqaıyr han, taǵy da basqa kó­neden jetken jáne kúni keshegi Alash­orda úkimetiniń basshysy Álıhan Bó­keı­hanovqa deıingi kesek tulǵaly keıip­­kerler, ııa bolmasa Mańǵystaý qu­dyqshylarynyń eńbekqor padıshasy Eń­sep búgingi kórermenmen syrlasyp, muńyn bólisip, zaryn aıtyp jatady. Nemese kórermendi óz dáýirine kóshirip, máńgilik pen jalǵanshy, mártebe men mansap, dańq pen daqpyrt, ar men jan tazalyǵy, zulymdyq pen mahabbat, qor­qaýlyq pen jemqorlyq, satqyndyq pen adaldyq sııaqty sanaly adam balasymen birge jasasyp kele jatqan uǵymdarǵa eshbir ýaqyt shekara emestigin jaıyp salady, saqtandyrady... Patshalar, patshaıymdar, hanshaıymdar, bekter men batyrlar, aqyndar men sýretshiler, danyshpandar men ǵashyqtardyń bári ótken dáýirlerde qalyp ketkeni ókinishti-aq... Olardan jetken muń men zar, mahabbat pen súıispenshilik, qýanysh pen ýa­ıym, aıarlyq pen adaldyq bizden keıin de jalǵasyp, adamzat balasyna qansha ýaqyt joldas bolaryn kim bilsin... Mine, bizdiń teatrdyń qoıylymdaryn kórgen soń osyndaı oı keshesiz. Mýzykalyq, dramalyq qoıylymdardyń kórermenge syılar áseri ózinshe bir olja!

Qalaı degende de Jantórın teatry­­­­nyń az ýaqyt ishinde kishkene otaýdan respýblıkadaǵy irgeli óner ordalarynyń birine aınalǵany – búginde moıyndalǵan shyndyq. Sáýirde Shymkent pen Almaty qalalaryndaǵy gastroli úlken anshlagpen ótken teatr ujymy týraly Qazaqstan tea­trlary assosıasııasynyń prezıdenti, ulttyq teatr jáne kıno óneriniń abyzy Asanáli Áshimovtiń: «Ákemteatr men Q.Qýanyshbaev teatrynan keıingi úshinshi teatr» dep baǵa berýi ujym úshin úlken mártebe sanalady.

– Munshama zor tabysqa jetýiniń syry nede dep oılaısyz?

– Teatrǵa irgesi qalanǵan kúnnen beri Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Nurnııaz Muhanov basshylyq jasap keledi. Bas rejısseri jáne kórkemdik jetekshisi – Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Gúlsına Merǵalıeva. Ekeýi de ulttyq, tipti TMD men TÚRKSOI aýmaǵynda tanymal jandar. Eksperımentaldy-tájirıbelik qoıylymdarǵa batyl baryp, jańashyldyqpen jumys isteıdi. Teatr halyqaralyq baıqaýlarda bes ret Gran-prı ıelendi. Respýblıkalyq baıqaýlarda onǵa jýyq atalym boıynsha júldeger atandy. Jalpy, o bastan-aq maǵan osyndaı tatý-tátti, yntymaǵyna shyǵarmashylyq izdenisi men berekeli isi jarasqan ujymdarda eńbek etýdi násip etken Jaratqanǵa shúkirligim sheksiz!

 

Áńgimelesken Qarashash TOQSANBAI,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar