Otyrysty ashqan D.Nazarbaeva Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan Prezıdenti laýazymyna kirisý kezinde Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy N.Nazarbaevqa «Qurmetti senator» mártebesin berý jóninde usynys jasaǵanyn eske saldy.
«Memleket basshysynyń usynysyn qoldaı otyryp, Senat bıýrosynyń músheleri «Qurmetti senator» mártebesi týraly ereje bekitti. Erejege sáıkes «Qurmetti senator» mártebesin berý jónindegi sheshim Senat otyrysynda qaralady. Osy másele boıynsha qandaı pikirlerińiz bar?» dedi D.Nazarbaeva.
Alǵashqy bolyp sóz kezegin senator Talǵat Musabaev aldy. Ol Qazaqstan parlamentarızmin damytý úderisi Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń aqylǵa salynǵan saıası strategııasynyń nátıjesi bolyp tabylatynyn atap ótti. «Bıliktiń barlyq tarmaqtary arasynda tejemelik ári tepe-teńdik júıesin qurý arqyly el Parlamenti tek zań shyǵarý tetigine ǵana emes, memlekettiń ornyqty damýyna baǵyttalǵan maqsattaryna da jaýap beretin bedeldi memlekettik organ boldy», dedi T.Musabaev.
Vladımır Volkov egemendiktiń alǵashqy kúninen bastap Tuńǵysh Prezıdent Qazaqstanǵa joǵary sapaly zańdardy qabyldaýǵa qabiletti kásibı Parlament qajet dep málimdegenin atap ótti. «Sol jyldary saıası jáne qoǵam qaıratkerleriniń, ǵalymdardyń arasynda jańa Parlament úlgisine qatysty ortaq pikir bolǵan joq. Bireýleri eki palataly qurylym ıdeıasyn qoldady, ekinshisi Joǵarǵy Keńesti saqtaýdy talap etti. Sol qıyn kezeńde elimizdiń taǵdyry úshin jaýapkershiliktiń búkil júgin bizdiń Tuńǵysh Prezıdentimiz óz moınyna aldy», dedi V.Volkov. Ol qos palataly Parlament qazirgi zamanǵy tarıhynda Tuńǵysh Prezıdent júrgizip otyrǵan reformalarǵa zańnamalyq qoldaýdy qamtamasyz ete otyryp, ózine júktelgen joǵary mıssııany júzege asyryp kele jatqanyna toqtaldy.
Elimizdiń konstıtýsııalyq negizderin qalyptastyrýǵa, qos palataly Parlamenttiń qurylýyna, Qazaqstannyń shetelderdegi bet-beınesiniń qalyptasýyna, elimizdiń halyqaralyq arenadaǵy rólin arttyrýǵa qosqan Elbasynyń baǵa jetpes úlesi týraly aıta kelip, senator Álı Bektaev búgingi tańda Nursultan Nazarbaev – búkil álem moıyndaǵan qaıratker ekenin atap ótti. «Alpaýyt memleketter basshylarynyń bizdiń Elbasyny alaqandaryna salyp, tóbesine kóterýi búkil qazaq halqyna, táýelsiz Qazaqstanǵa kórsetilgen qurmet dep esepteýimiz kerek», dedi ol. Senator Qytaı memleketiniń eń joǵary marapaty «Dostyq» ordeniniń; «Túrki tildes memleketter yntymaqtastyq keńesiniń ǵumyr boıǵy Qurmetti tóraǵasy» jáne «Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńestiń Qurmetti tóraǵasy» mártebesiniń N.Nazarbaevqa berilýi bizdiń elge, elimizdiń tuńǵysh basshysyna kórsetilgen zor qurmet ekenin aıtty.
Sonymen Parlament Senatynyń otyrysynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti-Elbasy N.Á.Nazarbaevqa «Qurmetti senator» mártebesin berý jóninde Senat qaýlysy qabyldandy. Qazaqstan memleketiniń negizin qalaýshy Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasyna «Qurmetti senator» mártebesin berý Konstıtýsııany, adam men azamattyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaýdaǵy, el damýynyń strategııalyq baǵytyn aıqyndaýdaǵy, qoǵam birligin qamtamasyz etýdegi tarıhı eńbegin moıyndaýdyń kórinisi bolyp tabylady.
Qazaqstan Respýblıkasynyń demokratııalyq, zaıyrly, quqyqtyq jáne áleýmettik memleket retinde konstıtýsııalyq-quqyqtyq negizderin qalyptastyrýǵa, sondaı-aq otandyq parlamentarızmniń qalyptasýy men damýyna zor úles qosqany úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasyna «Qurmetti senator» mártebesi berilip otyr.
Otyrys barysynda birinshi taraptan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq pen oǵan múshe memleketter jáne ekinshi taraptan Qytaı Halyq Respýblıkasy arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq týraly kelisim ratıfıkasııalandy.
Qujat saýdany retteý men yntymaqtastyqtyń aýqymdy salalaryn: ishki naryqty qorǵaý sharalary, saýdadaǵy tehnıkalyq kedergiler, sanıtarlyq jáne fıtosanıtarlyq sharalar, kedender yntymaqtastyǵy, zııatkerlik menshik, básekelestik, memlekettik satyp alý salasyndaǵy yntymaqtastyq, salalyq yntymaqtastyq, elektrondy saýdany qamtıdy.
Senat basshysy kólik ınfraqurylymyn damytýdaǵy birqatar ózekti máseleni, atap aıtqanda, vagon parkindegi tapshylyq pen júk tasymaly kezinde paıda bolatyn kezekterdi atap ótti. Sondaı-aq Darıǵa Nazarbaeva Qazaqstan – Qytaı shekarasyndaǵy kontrabanda máselesin taǵy da kóterdi.
Senatorlar Qazaqstan Respýblıkasy men Lıtva Respýblıkasy arasyndaǵy bas bostandyǵynan aıyrýǵa sottalǵan adamdardy jáne medısınalyq sıpattaǵy májbúrleý sharalary qoldanylǵan adamdardy berý týraly shartty ratıfıkasııalady. Shartqa sáıkes taraptar bas bostandyǵynan aıyrýǵa sottalǵan nemese medısınalyq sıpattaǵy májbúrleý sharalary qoldanylǵan adamdardy jazasyn odan ári óteýge nemese emdelýden ótý úshin azamattyǵy bar elge berýge mindettenedi. Sottalǵan adamdardy jáne medısınalyq sıpattaǵy májbúrleý sharalary qoldanylǵan adamdardy berý úshin jáne odan bas tartýǵa naqty negizder shartta kózdelgen.
Otyrys barysynda senatorlardyń depýtattyq saýaldary jarııa etildi. Onda Dýlat Qusdáýletovtiń zańnamalyq prosesti jetildirý máseleleri boıynsha, Rysqalı Ábdikerovtiń baý-baqsha jáne saıajaı sharýashylyǵyn damytý, Ǵumar Dúısembaevtyń «Muqyr – Qulsary» avtojolynyń ýchaskesin qaıta jańartýdy qarjylandyrý, Sáýle Aıtpaevanyń balalar eńbegi máseleleri, Ábdáli Nuralıevtiń aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý salasyndaǵy ǵylymı jobalardy qarjylandyrý, Birǵanym Áıtimovanyń UQK shekara qyzmetine arnalǵan kemelerdi satyp alýdy qarjylandyrý qajettigi, Serik Jaqsybekovtiń kedendik ákimshilik jáne kedendik statıstıkanyń obektıvtiligi, Talǵat Musabaevtyń radıotelestansalardy paıdalanýǵa berý merziminiń buzylý sebepteri jáne sıfrly telehabarlardy iske asyrý josparlary týraly saýaldary boldy.