Seısenbi, 26 aqpan 2013 7:23
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýynda: «Biz quqyq qorǵaý organdary men arnaıy qyzmetterdiń reformasyn jalǵastyrýǵa tıispiz. Onsyz biz tártipsizdikke múldem tózbeýdi qalyptastyrý jáne jemqorlyqty túbirimen joıý jónindegi mindetterdi sheshe almaımyz. Sońǵy úsh jylda quqyq qorǵaý organdary men arnaıy qyzmetterdiń birqatar mańyzdy reformalary júrgizildi.
Seısenbi, 26 aqpan 2013 7:23
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýynda: «Biz quqyq qorǵaý organdary men arnaıy qyzmetterdiń reformasyn jalǵastyrýǵa tıispiz. Onsyz biz tártipsizdikke múldem tózbeýdi qalyptastyrý jáne jemqorlyqty túbirimen joıý jónindegi mindetterdi sheshe almaımyz. Sońǵy úsh jylda quqyq qorǵaý organdary men arnaıy qyzmetterdiń birqatar mańyzdy reformalary júrgizildi. Bul – memleketti nyǵaıtýdyń mańyzdy qadamy» dep atap kórsetkeni belgili. Elbasy tapsyrmasymen quqyq qorǵaý qurylymdary jumysynyń arqaýy jaqsartyldy. Fýnksııalary naqty aıqyndaldy. Qyzmettiń qaıtalanýy joıyldy. Qylmysqa qatysty saıasat izgilendirildi.
Mańǵystaý oblystyq ishki ister departamentiniń bastyǵy, polısııa general-maıory Meıirhan Jamanbaevpen ózi basqarǵan saladaǵy atqarylǵan hám atqarylar jumystar tóńireginde áńgimelesken edik.
– Elbasymyz Nursultan Nazarbaev óziniń Joldaýynda 2013 jyldan bastap ulttyq quqyqtyq júıeni jańǵyrtýdyń kezekti kezeńin bastaý kerektigi týraly mindet júktedi, – dep bastady áńgimesin general Jamanbaev. – Damyǵan qoǵam barlyq jerde tártip pen rettilik ornatýdan, jaıly podezden, jınaqy aýladan, taza kósheden, jarqyn júzdi adamdardan bastalady, degen bolatyn Elbasy osy Joldaýynda. Memleket basshysy júktegen mindetterdi júzege asyrý maqsatynda Aqtaý jáne Jańaózen qalalarynda «Qaýipsiz aýla» baǵdarlamasyn engizdik. Osy baǵdarlama nátıjesinde jalǵa beriletin barlyq páterler jáne olarda turatyn adamdar týraly tolyq málimet jınadyq. Podezderdiń tazalyǵy, balalar alańdarynyń baqylaýǵa alynýy, aýlany kógaldandyrý jumystary sııaqty sharýalar óz nátıjesin berdi. Keıin sarapqa salyp kórsek, «Qaýipsiz aýla» baǵdarlamasy kezinde birde bir qylmys nemese zań buzýshylyq oryn almapty.
– Meıirhan Saǵynbekuly, jasyratyny joq, qoǵamymyzda polısııa qyzmetkerine degen senimsizdik kózqaras qalyptasqan. Jurttyń pikiri túgeldeı solaı demegenmen, kópshiliginiń qyzyl jaǵalylarǵa sene bermeıtini ras. Osyǵan baılanysty siz ne aıtar edińiz?
– Qoǵamda qalyptasqan mundaı pikirdiń baryn men de bilemin. Biraq máseleniń ekinshi jaǵyna keleıik; kez kelgen adam, kez kelgen azamat basyna is tússe, ómirine qaýip tónse, eń aldymen, kimge júginedi? Polısııaǵa. Kimnen járdem suraıdy? Polısııadan. Elbasy óz Joldaýynda: «Biz eń usaq quqyq buzýshylyqpen, buzaqylyqpen, mádenıetsizdikpen ymyraǵa kelmeýimiz kerek, óıtkeni, osynyń ózi qoǵam tynyshtyǵyn buzady, ómirdiń sapasyna selkeý túsiredi», degen bolatyn. Usaq quqyq buzýshylyq bolsyn, buzaqylyq bolsyn, tipti mádenıetsizdik bolsyn, bárimen kúresýimiz kerek. Bul kúres polısııaǵa júktelip otyr.
Meniń esimde, erterekte kóshede jatqan maskúnemdi aıyqtyrǵyshqa aparatynbyz. Sebebi, esin araq alǵan adam qylmys jasaýy múmkin nemese basqa bireý ony tonap, álde óltirip ketýi múmkin. Polısııanyń mindeti sol adamdy sondaı kezdeısoq jaǵdaıdan qutqarý bolatyn. Sol mindetińdi atqaryp júrip, álgi maskúnemnen sóz estısiń. Tula boıyń túrshigetindeı sóz estısiń. Biraq shydaısyń. Sebebi, óz mindetińdi atqaryp júrsiń.
Nemese mynadaı bir jaǵdaı; erli-zaıypty ekeýi janjaldasyp qalady. Áıeli polısııa shaqyrady. Álgi áıeldiń aýzynan aq ıt kirip, kók ıt shyǵyp jatyr. Leksıkonda joq sózder. Qarǵystyń neshe túri. Bul sózder polısııa qyzmetkerine arnalmaǵanymen, onyń júıkesine áser etpeıdi dep oılaısyń ba?
Polısııa qyzmetine degen qoǵamdaǵy álgi bir pikirdiń qalyptasýynyń taǵy bir sebebi – bizdiń qyzmetimizdegi jarııalylyqtyń kemshindigi. Polısııa qyzmeti jarııaly bolýy kerek. Qoǵamnan eshteńeni jasyrýǵa bolmaıdy. Jasyrdyń eken, onda túrli alypqashpa áńgimelerdiń astynda qalasyń. Kúmán de, kúdik te bolady.
Jaqynda oblysqa jańadan taǵaıyndalǵan ákim Alık Serikulymen el aralaýǵa birge shyqtym. Jurtshylyqpen kezdestik. Ashyq pikiralysýlar boldy. Sonda qaı jerde bolsyn osyndaı kezdesýlerde jasy úlken aqsaqaldar: «Buryn-sońdy general turmaq jaı polısııa qyzmetkerimen mundaı kezdesý bolmaǵan edi, sizge rahmet», dep alǵystaryn da aıtty.
– Siz oblystyq ishki ister departamentiniń alqa májilisinde oqystaý bir málimdeme jasadyńyz. Keıbir polısııa qyzmetkerleriniń basqa oblystarǵa qyzmet aýystyrǵysy keletinin, biraq eshkimdi eshqaıda jibermeıtinińizdi kesip aıttyńyz. Bul olardyń quqyǵyn shekteý emes pe?
– Eshkimniń quqyǵyn shekteý oıymda joq. Biraq myna máselege kóńil aýdaryp kóreıik. Keıbir oblystarda polısııaǵa qyzmetke turý ońaı emes. Al bizde ońaı. Sondyqtan sol jaqtyń jigitteri óz oblysynda qyzmetke tura almaǵandyqtan bizge kelip, jumysqa ornalasyp, oń-solyn túgendep bolǵannan keıin daıyn polısııa qyzmetkeri retinde aýylyna tartyp otyrǵysy keledi. Sonda men ne, basqa óńirge kadr daıyndap berýshimin be? Ol alǵash qyzmetke kelgende kelisim-shart jasaıdy. Belgili bir merzimge deıin jumys isteıtinin mindetine alady. Jumysqa turyp alǵannan keıin, basqa áýenge basady. Al men bolsam kadr jaǵynan tapshylyqqa ushyraımyn. Sonda ádilettik kim jaǵynda?
Ras, bizde qyzmetkerler úshin turǵyn úı máselesi sheshimin kútip turǵan problemanyń biri. Degenmen, bul másele de ret-retimen sheshimin taýyp jatyr. Máselen, Aqtaý qalasynda ishki ister organdary qyzmetkerlerine arnalǵan 120 páterlik turǵyn úı salyndy. Jańaózen qalasynda ishki ister qyzmetkerlerine arnap 100 jáne 60 páterlik eki turǵyn úıdiń qurylysynyń jobalyq-smetalyq qujattaryn jasatýǵa tapsyrys berildi. Eger osy máseleler sheshilse, kadrdyń turaqtaýyna áseri bolady ǵoı dep oılaımyn.
– Ýaqytynda Ishki ister mınıstrligine azamattyq tulǵa, ıaǵnı polısııaǵa qatysy joq adam basshylyq jasady. Osy oraıda, kásibı polısııa qyzmetkeri retinde óz pikirińizdi bilsek dep edik…
– Zaýytbek Turysbekovti aıtyp otyrsyń ǵoı. Onyń mınıstrlikke basshylyq jasaǵan tusynda ýchaskelik polıseılerdiń jalaqysyn kóterip, jaǵdaıyn jaqsartty. Sondaı-aq, jedel basqarý ortalyqtaryna basa kóńil aýdaryldy. Buǵan deıin bul máselelerdi eshbir mınıstr sheshe almaǵan bolatyn. Ol sheshti. Bul onyń úlken eńbegi dep baǵalaýǵa bolady. Degenmen, azamattyq tulǵanyń aty azamattyq tulǵa. Ol polısııa qyzmetiniń ishki ıirimderin bile bermeýi múmkin. Al kásibı polısııa qyzmetkerinen bolǵan mınıstrdiń jóni bólek. Ol bul salanyń qyry men syryn, búgesi men shigesin jaqsy biledi.
Áńgimelesken
Sharafaddın ÁMIROV,
«Egemen Qazaqstan».