Aqjaıyqtaǵy arheologııa alańy

Batys Qazaqstan oblys­tyq tarıh jáne arheologııa ortalyǵy mamandary Oral qalasynyń irgesindegi orta­ǵasyrlyq Jaıyq qalasy ornynda saqtalǵan kóne obany qazýdy qolǵa aldy. Bul sarmattar kezeńine jatatyn jerleý kesheni.

– Oral qalasynyń irge­sindegi Jeltaý bıiginde bir­neshe kóne oba-qorǵan saqtal­ǵan. Bolashaqta ashyq aspan astyndaǵy murajaıǵa aınalýy josparlanǵan aımaq bol­ǵandyqtan, biz olardyń kó­­bine tıispeı, sol kúıinde saq­ta­ǵymyz keledi. Al qazir qazylyp jat­qan bul oba – buryn tonalǵan, ári 2003-2004 jyldary Jaıyq qalashyǵy ornyn qazý kezinde tehnıkamen búlingen eskert­kish. Bizdiń mamandar qazba ju­mysyn barlyq arheologııalyq talaptarǵa saı júrgizip jatyr. Biz obanyń ár kezeńdegi topyraq qabatyn, tabylǵan buıymdar men súıekti arnaıy zerthanaǵa tapsyryp, naqty ǵylymı taldaý jasatýdy josparlap otyrmyz, – deıdi ortalyqtyń dırektory Jantas Safýllın.

Shyńǵyrlaý aýdanyndaǵy Se­gizsaı alqabynda eki jyldan beri qazba jumystarymen aınalysyp júrgen arheolog Murat Qalmenov óńirdegi 300-deı obanyń teń jartysy 1966 jyldan bastap qazylyp, zerttelgenin aıtady. Biraq kú­ni búginge deıin Segizsaı alqabyndaǵy kóne obalar týraly jınaqtalǵan qory­tyndy ǵylymı eńbek joq. «Bul óńirdi myń jylǵa jýyq sarmat-savromat taıpalary mekendegen, ol dáýirdiń barlyq kezeńine saı obalar osy jerde saqtalǵan. Biraq bir ortalyqtyń nemese ǵalymnyń jetekshiligindegi jú­ıeli zertteý bolmaǵan soń bu­ǵan deıin júrgizilgen jumys­tardyń nátıjesi jan-jaqta shashylyp jatyr», deıdi Murat Dabyluly.

Qazaqstandyq arheologtar­dyń taǵy bir nazar aýdaryp otyrǵan núktesi – Batys Qazaq­stan oblysy Tasqala aýdany aýmaǵyndaǵy Eshkitaý jotasy. Munda qazir Bilim jáne ǵy­lym mınıstrligi Álkeı Mar­ǵulan atyndaǵy arheologııa ıns­tıtýtynyń Nur-Sultan qala­syndaǵy fılıalynyń dırek­tory Talǵat Bazarbaıuly bas­ta­ǵan ǵalymdar «Soltústik-Shy­ǵys Kaspıı mańynyń tas dáýiri» grant­tyq jobasy aıasyn­da qazba jumysyn bastaǵan.

– Atalmysh ınstıtýttyń bas sarapshysy, jetekshi ǵylymı qyzmetkeri Arman Bısembaev Tasqala aýdanyndaǵy Birlik aýyly mańynan tabylǵan erte temir dáýirine jatatyn shamamen VII-VI ǵasyrǵa tán qola aına men tas qurbandyqty bizdiń mýzeıge tapsyrdy. Tarıhty zerdelep, ótkendi ǵylymı aınalymǵa engizý jolynda eseli eńbek etip, aımaǵymyzdyń arheologııalyq tynysyn keńeıtýge sep bolyp otyrǵan ǵalymdarǵa alǵys aıtamyn, – deıdi Batys Qazaqstan oblystyq tarıhı-ólketaný mý­zeıiniń dırektory Mırbolat Ersaev.

Batys Qazaqstan oblysy